I SA/Wa 124/07
WyrokWSA w Warszawie2007-05-25
Skład orzekający: Monika Nowicka, Elżbieta Lenart, Maria Tarnowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchylenie decyzji organu I instancji odmawiającej przyznania zasiłku celowego i umorzenie postępowania przed tym organem, w sytuacji gdy organ ten był niewłaściwy miejscowo, narusza zakaz reformationis in peius (art. 139 k.p.a.)?Ratio decidendi
Uchylenie decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania przed nim, gdy organ ten był niewłaściwy miejscowo, nie narusza zakazu reformationis in peius. Organ niewłaściwy nie może merytorycznie orzekać w sprawie, a jego decyzja wydana z naruszeniem przepisów o właściwości podlega eliminacji z obrotu prawnego. Właściwy organ rozpozna wniosek merytorycznie.Stan faktyczny
H. W. złożył wniosek o zasiłek celowy w związku z suszą w gospodarstwie rolnym do Wójta Gminy S. Organ I instancji odmówił przyznania zasiłku, a następnie przekazał wniosek do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. jako właściwego miejscowo. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uchyliło decyzję organu I instancji i umorzyło postępowanie, uznając organ I instancji za niewłaściwy. H. W. zaskarżył decyzję Kolegium, domagając się przyznania zasiłku.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Nowicka (spr.) Sędziowie : WSA Elżbieta Lenart WSA Maria Tarnowska Protokolant Marta Maciejkowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2007 r. sprawy ze skargi H. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2006 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę.
I SA/Wa 124/07
UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uchyliło decyzję Wójta Gminy S. z dnia [...] października 2006 r. nr [...] o odmowie przyznania zasiłku celowego w związku z suszą w 2006 r. - i umorzyło postępowanie przed Wójtem Gminy S. jako organem I instancji.
Jak wynika z uzasadnienia decyzji Kolegium, Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. - działający w imieniu Wójta Gminy S. - wspomnianą decyzją z dnia [...] października 2006 r. odmówił H. W. przyznania wskazanego na wstępie zasiłku celowego podnosząc, że wnioskodawca nie podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników, lecz ubezpieczony był w ZUS-ie a ponadto zamieszkiwał on w Gminie B., w której winien złożyć ewentualny wniosek.
Ponadto w związku z powyższym, odrębnym postanowieniem z dnia
[...] października 2006 r. nr [...] organ I instancji przekazał wniosek H. W. - według właściwości - do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w B.
W odwołaniu od decyzji z dnia [...] października 2006 r. nr [...] wnioskodawca podniósł, że w związku z suszą w jego gospodarstwie rolnym powstały znaczne szkody a - jego zdaniem - zasiłek powinna wypłacić gmina, w której znajduje się gospodarstwo rolne, czyli w tym wypadku - gmina S.
Orzekając w trybie instancji odwoławczej Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło, iż - zgodnie z przepisem § 4 ust. l rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy (Dz. U. Nr 155, poz. 1109) - pomocy udziela się na wniosek osoby zainteresowanej złożony w ośrodku pomocy społecznej gminy właściwej ze względu na miejsce zamieszkania rodziny rolniczej.
Z akt niniejszej sprawy wynikało, że wnioskodawca zamieszkuje w H. położonym na terenie gminy B. Oznaczało to zatem, że wniosek o pomoc, o której mowa w w/w rozporządzeniu, H. W. powinien złożyć w Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w B., nie zaś w Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w S.
Powołując się zatem na przepis art.65 § 1 k.p.a., w myśl którego, jeżeli organ, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, przekazuje się je do organu właściwego, Kolegium podniosło, iż przekazanie wniosku do organu właściwego stosownym postanowieniem było jedynym działaniem, do jakiego był uprawniony w tej sprawie Wójt Gminy S. Jako organ niewłaściwy w sprawie, nie mógł on natomiast prowadzić postępowania i wydać w niej rozstrzygnięcia merytorycznego. Z tego powodu organ odwoławczy uchylił decyzję wydaną z upoważnienie Wójta Gminy S. i umorzył postępowanie przed organem I instancji zauważając przy tym, że wniosek H. W. zostanie rozpoznany merytorycznie przez Wójta Gminy B.
Powyższe rozstrzygnięcie zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie H. W. powołując się w skardze i w precyzującym ją piśmie z dnia 7 marca 2007 r., na przepis art. 139 k.p.a. Skarżący twierdził, że powinien mu zostać przyznany objęty wnioskiem zasiłek.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje, w zakresie swojej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej. Kontrola Sądu sprowadza się zatem do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W związku z powyższym, ponieważ dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że nie narusza ona prawa, prowadziło to do oddalenia skargi.
Przedmiotowa skarga, choć zawiera treści merytoryczne, wyrażające się w twierdzeniu, że skarżącemu winien być przyznany przedmiotowy zasiłek, w istocie rzeczy została skierowana w stosunku do decyzji zawierającej rozstrzygnięcie formalne, wywołane naruszeniem przez organ I instancji przepisów regulujących właściwość miejscową.
Podkreślenia wymaga, że uchylenie decyzji organu I instancji a następnie umorzenie postępowania przed tym organem w sytuacji, gdy organ I instancji - pomimo że nie był właściwym - orzekł w sprawie merytorycznie (odmówił uwzględnienia wniosku) a następnie uznając swoją niewłaściwość, przekazał sprawę do rozpoznania organowi właściwemu, w żaden sposób nie naruszało przepisu art. 139 k.p.a. zawierającego zakaz reformationis in peius tj. zakaz orzekania na niekorzyść odwołującego się.
Podnieść też dodatkowo wypada, że wyrażony przepisem art. 139 k.p.a. zakaz nie dotyczy sytuacji, gdy decyzja organu I instancji rażąco narusza prawo. Zgodnie zaś z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. decyzja wydana przez organ z naruszeniem przepisów o właściwości, podlega stwierdzeniu nieważności.
Ponieważ w tej sprawie - na zasadzie przepisu § 4 ust. 1 - wniosek o przyznanie zasiłku w związku z suszą w 2006 r. - winien być złożony w ośrodku pomocy społecznej gminy właściwej ze względu na miejsce zamieszkania rolnika a zatem właściwym do orzekania w I instancji był działający (z upoważnienia wójta) kierownik tego ośrodka, słusznie Kolegium postąpiło eliminując z obrotu prawnego decyzję wadliwą a ponieważ wniosek skarżącego został już wcześniej przekazany do rozpoznania organowi właściwemu - słuszne było także umorzenie postępowania przed Kierownikiem Ośrodka Pomocy Społecznej w S.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd - z mocy przepisu art. 151 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.
Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło