I SA/Wa 1240/15

Referendarz Sądowy Aneta Wirkowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 5 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku E. Z. i H. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi E. Z. i H. Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2015 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia 1. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych; 2. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w [...]. E. Z. i H. Z., wnioskiem z dnia [...] września 2015 r., złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, wystąpili do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, w sprawie ze skargi E. Z. i H. Z., na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], z dnia [...], maja 2015 r., nr [...], w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawcy prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Źródłem ich utrzymania są świadczenia emerytalne w łącznej wysokości [...] miesięcznie. Skarżący wskazali, że nie posiadają żadnego majątku, oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Zaznaczyli, że nie posiadają papierów wartościowych i innych praw majątkowych, ani wierzytelności. Podkreślili ponadto, że są osobami w podeszłym wieku, bardzo schorowanymi oraz że uzyskiwany dochód przeznaczają na wydatki związane z utrzymaniem (prąd – [...], gaz – [...], opał – [...], wyżywienie – [...]) oraz na leczenie (leki – [...], przejazd do lekarzy – [...]). Oświadczyli ponadto, że nie zatrudniają i nie pozostają w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym. W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). W myśl natomiast art. 249a powołanej ustawy, jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. W rozpoznawanej sprawie wnioskodawcy zwolnieni są z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych z mocy ustawy. Zwolnienie to wynika z przepisu art. 239 § 1 pkt 1 lit. a powołanej ustawy, zgodnie z którym, strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Rozpoznawanie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych stało się więc zbędne i postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu, stosownie do treści art. 249a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Odnosząc się natomiast do wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata stwierdzić trzeba, że w sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające jego uwzględnienie. W ocenie referendarza sądowego skarżący wykazali, iż znajdują się w sytuacji materialnej kwalifikującej ich do przyznania prawa pomocy we wskazanej części. Sytuacja majątkowa skarżących – osób w podeszłym wieku, bardzo schorowanych, utrzymujących się ze stosunkowo niewysokich świadczeń emerytalnych - jest trudna i nie są oni w stanie – bez uszczerbku utrzymania koniecznego - ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.