I SA/Wa 1242/11
PostanowienieWSA w Warszawie2011-10-04
Skład orzekający: Referendarz Sądowy Lucyna Picho
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona, która posiada znaczący majątek (nieruchomości, pojazdy, maszyny) i prowadzi działalność gospodarczą, nawet sezonową, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ strona skarżąca nie wykazała, że znajduje się w wyjątkowo ciężkich warunkach materialnych. Posiadanie znaczącego majątku i prowadzenie działalności gospodarczej, nawet jeśli przynosi ona obecnie niewielkie dochody, świadczy o zabezpieczeniu potrzeb bytowych i życiowych, co wyklucza spełnienie przesłanki do przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Strona skarżąca, I. M., złożyła skargę na decyzję Ministra ustalającą odszkodowanie za nieruchomość. Wraz ze skargą złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskodawca przedstawił informacje o swoim majątku (dom, nieruchomość rolna, maszyny, pojazdy) oraz dochodach z działalności gospodarczej, która ma charakter sezonowy. Mimo trudności finansowych związanych z sezonowością działalności i brakiem wypłaty odszkodowania, sąd uznał, że strona nie znajduje się w wyjątkowo ciężkich warunkach materialnych.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania I. M. prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 4 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi I. M. na decyzję Ministra [...] z dnia [...] maja 2011 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość postanawia odmówić przyznania I. M. prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
I. M. reprezentowany przez radcę prawnego J. Z. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra [...] z [...] maja 2011 r., nr [...], którą organ utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] lipca 2011 r., nr [...], orzekającą o ustaleniu odszkodowania w wysokości [...] zł za udział wynoszący 1/8 części w przyjętej z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości, położonej w K., obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha, przeznaczonej pod budowę wiaduktu nad torami PKP w miejscowości K. w km [...] w ciągu [...] nr [...] wraz z budową odcinka [...] nr [...] od km [...] oraz zobowiązującej Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad do wypłaty ustalonego odszkodowania w terminie 14 dni od dnia w którym decyzja stanie się ostateczna.
W następstwie wniesionej skargi skarżący skierował do Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu skarżący wyjaśnił, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Źródłem utrzymania rodziny jest dochód w wysokości [...] zł uzyskiwany z prowadzonej działalności gospodarczej. Wnioskodawca ujawnił, że posiada majątek w postaci domu o powierzchni [...] m2, nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha, stodołę oraz dom gospodarczy. Ponadto wyjaśnił, że jest właścicielem trzech samochodów: samochodu marki fiat (rok produkcji 2000), dwóch samochodów dostawczych marki Mercedes rok produkcji 1992, oraz zdemontowanych maszyn kamieniarskich, szlifierki, widłaka elektrycznego i samochodowego.
I. M. dodał, że prowadzi działalność sezonową w zakresie usług kamieniarskich, która ze względu na okres zimowy nie przynosi dochodów, a ZUS i opłaty dla pracowników jest zobowiązany ponosić.
Nadmienić również należy, że w skierowanym do Sądu piśmie z 20 czerwca 2011 r., skarżący wyjaśnił, że aktualnie osiąga znikome miesięczne dochody rzędu [...] zł. Z działalności gospodarczej – prowadzi zakład kamieniarski – uzyskuje dochód tylko i wyłącznie w okresie wiosenno – letnim, w okresie zimowym i wczesną wiosną. Skarżący nie odnotowuje zbycia materiałów z uwagi na brak prowadzenia prac kamieniarskich. Obecnie z uwagi na wywłaszczenie go z nieruchomości na której miał usytuowany zakład kamieniarski oraz brak wpłaty mu przez Urząd Wojewody odszkodowania od ponad roku nie prowadzi aktywnej działalności produkcyjnej, jego działalność sprowadza się raczej do wysprzedawania materiałów wcześniej wyprodukowanych. Dodał również, że zmuszony jest zainwestować znaczne środki finansowe w prowadzenie zakładu produkcyjnego, maszyn i materiałów z dotychczasowego miejsca w celu ich składowania. Koszty ponoszenia działalności kamieniarskiej są dalej ponoszone przez skarżącego, gdyż jego organizacja była związana z transportem wszystkich materiałów, zapasów, ciężkiego sprzętu co nie zostało jeszcze zakończone.
Skarżący wyjaśnił również, że dopiero kilka tygodni temu wznowił w bardzo ograniczonym zakresie działanie zakładu kamieniarskiego, jednak bez części produkcyjnej przynoszącej zasadniczy dochód. Wyjaśnił, że ponosi stałe koszty w następującej wysokości dzierżawa działki pod zakład kamieniarski – [...] zł miesięcznie, na utrzymanie żony i swoje przeznacza miesięcznie około [...] zł z czego na bieżące opłaty mediów wydaje [...] zł miesięczne, na rachunki telefoniczne około [...] zł miesięcznie.
Na wezwanie referendarza sądowego I. M. przesłał do Sądu wystawione przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w K. zaświadczenie z dnia 2 sierpnia 2011 r., z którego wynika, że skarżący w roku podatkowym 2010 uzyskał dochód w wysokości [...] zł, zaś jego żona w roku podatkowym 2010 nie złożyła zeznania podatkowego.
Rozpoznając wniosek na wstępie należy zaznaczyć, że stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.: dalej p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym (o taki zakres prawa pomocy wnioskuje skarżący), stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a. obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje – gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Zaznaczyć również należy, że na obecnym etapie postępowania sądowego zasadniczym składnikiem kosztów jest wpis od skargi, którego wysokość z uwagi na charakter zaskarżonego rozstrzygnięcia wyniesie 200 zł (por. § 2 ust. 3 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 24 grudnia 2003 r., nr 221, poz. 2193). Wysokość innych kosztów sądowych np. opłat kancelaryjnych (m. in. opłat za wydanie kopii, czy odpisu dokumentu z akt sprawy – odpowiednio 2 lub 10 zł za każdą stronę dokumentu, opłaty za sporządzenie uzasadnienia wyroku -100 zł), czy wydatków (np. kosztów dojazdu do Sądu) nie jest obecnie znana, ponieważ będzie zależna od przebiegu sprawy. Niemniej jednak nie powinny być one wyższe niż wpis od skargi.
Odnosząc powyższe ustalenia do sytuacji majątkowej wnioskującego o pomoc stwierdzić należy, że I. M. nie wykazał, że spełnia przesłanki do przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zauważyć należy, że przyznanie prawa pomocy dotyczy przede wszystkim osób, które znajdują się w wyjątkowo ciężkich warunkach materialnych. Nie można stwierdzić, że skarżący w takich warunkach się znajduje, ma on bowiem zabezpieczone nie tylko potrzeby bytowe, ale również potrzeby życiowe, uzyskuje stały dochód, który w chwili obecnej jest niewysoki, jednak jak zaznaczył sam skarżący wynika to z wznowienia prowadzonej poprzednio działalności gospodarczej. Zatem możliwe jest, że dochód wraz z rozwojem zakładu stopniowo będzie wzrastał.
Wspomnieć również należy, że sprawa w której złożony został wniosek dotyczy oceny legalności decyzji administracyjnej, którą Minister [...] utrzymał w mocy orzeczenie, którym ustalono na rzecz skarżącego odszkodowanie w wysokości [...] zł za udział w nieruchomości.
Wobec zatem niespełnienia przesłanki ustawowej do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odmówiono przyznania prawa pomocy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło