I SA/Wa 1245/08

Referendarz Sądowy Dariusz Pirogowicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 2 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2008 r., nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia odszkodowania za grunt zajęty pod drogę publiczną postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. M. W. wnioskiem z dnia 12 września 2008 r. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze swojej skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2008 r., nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia odszkodowania za grunty zajęte pod drogę publiczną. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, że jest osoba samotną, obecnie na emeryturze wynoszącej [...] złotych. Emerytura obciążona jest w znacznej mierze spłatą kredytów zaciągniętych na remont domu, w którym mieszka. Dom (o pow. [...] m2) jest stary, ok. 90 letni, a kredyt został zaciągnięty na remont cieknącego dachu i zniszczonej elewacji. Skarżąca musi obecnie kupić węgiel na zimę konieczny do ogrzania domu (ok. 3 tony). Znaczną część emerytury przeznacza na leki i rehabilitacje, gdyż jest przewlekle chora (po kilku operacjach) i częściowo niepełnosprawna. Przeszła operację [...] i [...]. Kolejną operację skarżąca zaplanowaną ma na styczeń 2009 r. Skarżąca nie posiada żadnych oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym. Mając powyższe na uwadze stwierdzono co następuje. W myśl art. art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych, a więc o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, w rozumieniu art. 245 § 3 powołanej wyżej ustawy. W myśl tego przepisu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przy czym przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje – gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy). Z przepisu tego wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania sądowego spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. To wnioskodawczyni jako osoba zainteresowana winna wykazać zasadność złożonego wniosku oraz spełnienie ustawowych przesłanek. W badanej sprawie M.W. nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania w pełnej wysokości bez ryzyka wystąpienia uszczerbku swojego utrzymania. Wprawdzie wskazała ona na wydatki (bez podawania ich wysokości) związane ze spłatą kredytu oraz leczeniem i rehabilitacją, jak również wskazała na konieczność zakupu węgla, niemniej stwierdzić należy, iż przy uzyskiwanych przez nią stałych i regularnych dochodach na poziomie [...] złotych miesięcznie uzasadniona jest ocena, że poniesienie należnych w sprawie kosztów procesu (na obecnym etapie postępowania jest to wpis stały w kwocie 200 złotych oraz ewentualne opłaty kancelaryjne) leży w zakresie jej możliwości finansowych. Podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy przewidziana ww. przepisami stanowi pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w swoich koniecznych kosztach utrzymania. Ubiegający się o taką pomoc powinni więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych swoich kosztów utrzymania. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - mogą zwrócić się o pomoc państwa. Przy czym to skarżąca musi wykazać brak możliwości zabezpieczenia środków niezbędnych do prowadzenia procesu przez własne oszczędności. W niniejszej sprawie skarżąca takiego braku możliwości nie wykazała. Zważyć przy tym należy, że zobowiązania cywilnoprawne (raty kredytu) nie mogą mieć pierwszeństwa przed kosztami sądowymi. W tej sytuacji, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.