I SA/Wa 1246/12

Referendarz Sądowy Aneta Wirkowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 9 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku W. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. K. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] maja 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W. K. wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2012 r., złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. K. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] maja 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawczyni prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem. Źródłem utrzymania rodziny są świadczenia emerytalne wnioskodawczyni i jej męża w łącznej wysokości [...] zł miesięcznie. Posiadany majątek to dom o powierzchni [...] m² na działce o powierzchni [...] m². Skarżąca podkreśliła, że uzyskiwany dochód przeznaczany jest na bieżące wydatki związane z utrzymaniem domu i rodziny oraz na zakup lekarstw. W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). Podkreślić należy, że instytucja przyznania prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym. Udzielenie prawa pomocy powinno sprowadzać się do przypadków, gdy sytuacja majątkowa strony jest wyjątkowo ciężka, gdy strona pozbawiona jest środków do życia lub posiadane środki są tak niewielkie, że zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Instytucja powyższa ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom najuboższym. Każdy wnoszący sprawę do Sądu powinien zaś liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów postępowania zgodnie z przepisami obowiązującego prawa. Występując natomiast z wnioskiem o zwolnienie z obowiązku ponoszenia tych kosztów musi uprawdopodobnić okoliczności przemawiające za uwzględnieniem złożonego w tym przedmiocie wniosku. Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że wnioskodawczyni nie wykazała, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika co prawda, że wnioskodawczyni oraz jej mąż to osoby podeszłym wieku, ponoszące wydatki związane z utrzymaniem i leczeniem. Zauważyć jednak należy, że skarżąca uzyskuje wraz z mężem stały, stosunkowy wysoki dochód miesięczny – [...] zł. Nie można zatem uznać, że wnioskodawczyni jest osobą ubogą, pozbawioną środków do życia, co uzasadniałoby ewentualne uwzględnienie złożonego wniosku. Wysokość uzyskiwanego dochodu pozwala na przyjęcie, że skarżąca jest w stanie – bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny – ponieść koszty sądowe w sprawie. Sytuacji majątkowej wnioskodawczyni nie można bowiem utożsamiać z sytuacją osób pozbawionych zupełnie środków do życia lub posiadających środki niewielkie, wystarczające jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Zdaniem referendarza sądowego nawet przy uwzględnieniu wydatków związanych z utrzymaniem i leczeniem, wnioskodawczyni jest w stanie z uzyskiwanego dochodu wygospodarować środki na poniesienie kosztów sądowych w sprawie. Zwłaszcza, że jak wynika z analizy akt sądowych sprawy, skarżąca uiściła wpis od skargi w wysokości 200 zł, a zatem na obecnym etapie postępowania nie jest ona zobowiązana do uiszczenia jakichkolwiek kosztów sądowych. Ewentualne koszty sądowe w dalszym toku postępowania mogą się zaś sprowadzać do wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł czy też opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł w przypadku złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia. Przy czym zaznaczyć trzeba, że konieczność poniesienia powyższych kosztów sądowych zaistnieje jedynie pod warunkiem, że wniesiona skarga zostanie oddalona. W razie bowiem uwzględnienia skargi uzasadnienie wyroku Sąd sporządza z urzędu. W świetle powyższego stwierdzić należy, że w sprawie nie zaistniały przesłanki uzasadniające uwzględnienie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.