I SA/Wa 1246/12

WyrokWSA w Warszawie2012-12-12

Skład orzekający: Joanna Skiba, Marek Leszczyński, Przemysław Żmich

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, złożony po terminie określonym w ustawie, może zostać merytorycznie rozpoznany?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty za mienie zabużańskie, złożony po terminie określonym w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. (tj. po 31 grudnia 2008 r.), nie mógł zostać merytorycznie rozpoznany. Termin ten jest warunkiem koniecznym do uwzględnienia wniosku, a jego przekroczenie powoduje wygaśnięcie roszczenia. Brak dowodów na złożenie wniosku w ustawowym terminie skutkuje odmową przyznania rekompensaty.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni W. K. złożyła wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty za nieruchomość pozostawioną poza granicami RP przez jej poprzedników prawnych. Wojewoda odmówił potwierdzenia prawa, uznając wniosek za złożony po terminie. Minister Skarbu Państwa utrzymał tę decyzję w mocy. Wnioskodawczyni zaskarżyła decyzję Ministra, twierdząc, że złożyła wniosek w terminie, choć listem zwykłym. Sąd administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Skiba (spr.) Sędziowie: WSA Marek Leszczyński WSA Przemysław Żmich Protokolant Kinga Kaczmarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty za nieruchomość pozostawioną poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej oddala skargę. Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...] o odmowie potwierdzenia W. K. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J. i W. S. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej w miejscowości L., pow. [...], województwo [...]. Powyższe rozstrzygnięcie zostało oparte na następujących ustaleniach faktycznych i ocenach prawnych. Wnioskiem z dnia 7 stycznia 2009 r.(data stempla pocztowego ) W. K. zwróciła się do Wojewody [...] o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J. i W. S. (jej poprzedników prawnych ) nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej w miejscowości L. , pow. [...], województwo [...]. Pismem z dnia 31 stycznia 2012 r. Wojewoda [...] zwrócił się do W. K. z pytaniem czy jej poprzednicy prawni składali wniosek o rekompensatę przed 31 grudnia 2008 r. Pismem również z dnia 31 stycznia 2012 r. zwrócił się również do Wojewody [...] o informacje czy W. S (zmarła [...] grudnia 1982 r. w Z.) występowała z wnioskiem o potwierdzenie prawa do rekompensaty. Pismem z dnia 9 lutego 2012 r. W. K. oświadczyła, ze jej poprzednicy prawni nie składali żadnych wniosków przed 31 grudniem 2008 r. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...] Wojewoda [...] odmówił potwierdzenia W. K. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J. i W. S. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej w miejscowości L., pow. [...] województwo [...]. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty złożono z uchybieniem terminu wskazanego w ustawie zabużańskiej. Rozpoznając złożone odwołanie od powyższej decyzji Minister Skarbu Państwa stwierdził, że kwestie rekompensat za tzw. mienie zabużańskie reguluje ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r. nr 169 poz. 1418 ze zm.). Zgodnie z art. 5 tej ustawy potwierdzenie prawa do rekompensaty następuje na wniosek osoby ubiegającej się o potwierdzenie tego prawa nie później niż do dnia 31 grudnia 2008 r. Zachowanie powyższego terminu jest tym samym warunkiem koniecznym merytorycznego rozpoznania wniosku, ponieważ po jego upływie roszczenie o potwierdzenie prawa do rekompensaty wygasa. Skarżąca wskazała, że jeszcze w terminie złożyła wniosek do Wojewody [...] o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty. Jednak tej okoliczności nie potwierdziła dowodem nadania ani też potwierdzeniem złożenie tego wniosku od organu. Wobec powyższego Minister Skarbu Państwa stwierdził, iż wniosek złożony przez W. K. należy uznać za złożony z uchybieniem terminu i w związku z czym nie ma podstaw prawnych do wydania na jej rzecz decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Skargę na decyzję Ministra Skarbu Państwa do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła W. K. wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi wskazała, że po wejściu pierwszej ustawy (w roku 2003 lub 2004) wysłała pismo do Urzędu Wojewódzkiego w [...] bez potwierdzenia przez urząd pocztowy, tylko listem zwykłym. Ponadto wskazała, że organ w trakcie prowadzonego postępowania żądał od niej dostarczenia szeregu dokumentów, które były bardzo trudne do uzyskania. W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Katalog rozstrzygnięć, możliwych do podjęcia przez sąd administracyjny w stosunku do zaskarżonej decyzji, precyzuje przepis art. 145 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Uwzględniając skargę, sąd może, w zależności od rodzaju stwierdzonego naruszenia, uchylić, stwierdzić nieważność lub wydanie decyzji z naruszeniem prawa. Do kompetencji sądu administracyjnego nie należy natomiast rozstrzyganie o kwestiach należących do właściwości organów administracji, w tym o zasadności prowadzenia postępowania administracyjnego w danej sprawie i rozstrzyganie o jej meritum. Przechodząc do oceny zaskarżonej decyzji należy uznać, że analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na bezzasadność skargi. Przedmiotowa sprawa prowadzona była na podstawie ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej (Dz. U. nr 169 poz. 1418 ze zm.). Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., potwierdzenie prawa do rekompensaty następuje na wniosek osoby ubiegającej się o potwierdzenie tego prawa, złożony nie później niż do dnia 31 grudnia 2008 r. Do wniosku należało dołączyć dokumenty wymienione w art. 6 przedmiotowej ustawy. W przypadku niespełnienia wymogów zawartych w ust. 1-3 w/w artykułu wojewoda zobowiązany był wezwać wnioskodawcę do usunięcia braków w terminie 6 miesięcy od dnia doręczenia wezwania (art. 6 ust. 6). Mając powyższe na uwadze Sąd podzielił pogląd organów obu instancji, że wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty nie został złożony w terminie wskazanym w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. tj. do dnia 31 grudnia 2008 r. Podkreślić należy, że skoro przepis prawa materialnego zakreśla wprost termin do dokonania danej czynności, to termin ten nie może zostać przedłużony ani skrócony przez organ administracji publicznej z urzędu ani na wniosek strony. Z materiału dokumentacyjnego znajdującego się w aktach sprawy wynika, że wniosek o przyznanie rekompensaty za mienie zabużańskie pozostawione przez J. i W. S. został złożony przez W. K. w dniu 7 stycznia 2009 r. (data stempla pocztowego). Za nie udowodnione należy uznać twierdzenia skarżącej o złożeniu takiego wniosku już w 2008 roku. Ani w aktach administracyjnych ani w załącznikach do skargi nie ma żadnego dokumentu w postaci dowodu nadania przesyłki pocztowej, która wskazywałaby na złożenie przedmiotowego wniosku w 2008 r. Dodatkowo z ustaleń organu wynika, że taki wniosek nie był wcześniej składany przez jej poprzedników prawnych. W aktach sprawy nie ma także żadnych innych dowodów, które pozwoliłyby na przyjęcie, że wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty został złożony w ustawowym terminie. Wobec przeciwnych twierdzeń skarżącej pracownicy organu sporządzili notatkę urzędową, w której stwierdzono, że po przeszukaniu wszystkich rejestrów nie stwierdzono wpłynięcia "zapytania" noszącego datę 10 maja 2008 r. Zatem zarzuty skargi, że organ nieprawidłowo ocenił zebrany materiał dowodowy, gdyż w aktach sprawy powinien znajdować się wcześniejszy wniosek przesłany przez skarżącą nie znajdują potwierdzenia w materiale dowodowym sprawy. Powyższe oznacza, że organ prawidłowo orzekł o odmowie prawa do rekompensaty w oparciu o treść art. 7 ust. 2 cytowanej ustawy, wskazując na niespełnienie warunku zakreślonego jej brzemieniem. Odnosząc się do natomiast do pozostałych zarzutów skargi Sąd stwierdził, że fakt żądania przez organ od skarżącej szeregu trudnych do uzyskania dokumentów, mimo stwierdzenie złożenia wniosku po terminie, może budzić zdziwienie i rozżalenie skarżącej , jednak nie wpływa na prawidłowość rozstrzygnięcia. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) , orzekł jak w sentencji wyrok.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło