I SA/Wa 1247/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie WSA Daniela Kozłowska asesor WSA Mirosław Gdesz (spr.) Protokolant Lucyna Picho po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2005 r. sprawy ze skargi Gminy [...] na postanowienie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia [...] maja 2004 r. nr [...] w przedmiocie likwidacji szkoły oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] maja 2004 r. Minister Edukacji Narodowej i Sportu nr [...] utrzymał w mocy postanowienie [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] w sprawie negatywnej opinii dotyczącej zamiaru zlikwidowania przez Radę Gminy [...] z dniem [...] sierpnia 2004 r. Szkoły Podstawowej w M.. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym: W dniu [...] lutego 2004 r. Wójt Gminy [...] wystąpił do [...] Kuratora Oświaty o zaopiniowanie zamiaru zlikwidowania z końcem roku szkolnego 2003/2004 Szkoły Podstawowej w M.. W uzasadnieniu wniosku wskazano, iż za likwidacją placówki przemawia wysoki koszt utrzymania szkoły oraz koszt utrzymania 1 ucznia wynoszący [...] zł. Ponadto wskazano, że w obwodzie szkoły widoczny jest niż demograficzny. Wskazano również, że w przypadku likwidacji szkoły uczniowie będą kontynuować naukę w nowoutworzonej w miejsce zlikwidowanej szkoły, filii Szkoły Podstawowej nr [...] w G. o strukturze organizacyjnej z oddziałami 0-III, zaś uczniowie klas wyższych będą dowożeni do Szkoły w G., względnie w miejsce zlikwidowanej szkoły powstanie szkoła oddziałami 0-VI prowadzona przez stowarzyszenie. Do wniosku załączona została uchwała nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] lutego 2004 r. w sprawie zamiaru zlikwidowania Szkoły Podstawowej w M.. [...] Kuratora Oświaty postanowieniem z dnia [...] marca 2004 r. zaopiniował negatywnie zamiar likwidacji szkoły. W uzasadnieniu postanowienia organ podał, że analiza liczby dzieci zamieszkałych w obwodzie szkoły wskazuje tendencję zwyżkową w kolejnych rocznikach i kształtuje się na poziomie [...] dzieci. Kurator wskazał ponadto, że likwidacja szkoły spowoduje konieczność dojeżdżania dzieci do innej placówki, organizację dowożenia i zapewnienia opieki w czasie dowozu, jak również wydłuży czas pobytu małego dziecka poza domem rodzinnym. Kurator wskazał, że podejmując przedmiotową decyzję kierowano się przed wszystkim dobrem dzieci i zapewnienia uczniom jak najlepszych warunków rozwoju. Uwzględniono również negatywną opinię społeczności lokalnej w sprawie zamiaru likwidacji szkoły. Gmina [...] wniosła do Ministra Edukacji Narodowej i Sportu zażalenie na powyższe postanowienie zarzucając naruszenie prawa materialnego poprzez błędną interpretacją przepisów oraz sprzeczność ustaleń z zebranym materiałem dowodowym. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że uczniowie zlikwidowanej szkoły będą mieli odpowiednie warunki do kontynuowania nauki, przy czym w przypadku powstania stowarzyszenia, które przejęłoby szkołę w M., dzieci dalej mogłyby uczyć się na miejscu. Organ prowadzący szkołę przewidział kilka alternatywnych rozwiązań związanych z likwidacją szkoły, jednak w żadnym z nich nie przewiduje się faktycznej likwidacji szkoły, w najgorszym razie byłoby to zmniejszenie stopnia organizacyjnego do klas 0-3. Zdaniem gminy, Kurator w ogóle nie odniósł się do tych rozwiązań. Wskazano również na uwarunkowania ekonomiczne i opracowany w gminie program reorganizacji szkół, który ma na celu wprowadzenie ograniczenia wydatków na oświatę, które w 2003 r. pochłonęły 70 % budżetu Gminy [...]. Minister Edukacji Narodowej i Sportu postanowieniem z dnia [...] maja 2004 r. utrzymał w mocy powołane postanowienie [...] Kuratora Oświaty. W uzasadnieniu postanowienia organ stwierdził, że przedstawiona przez Wójta Gminy [...] argumentacja nie wskazuje jednoznacznie na zasadności likwidacji szkoły w M., a czynniki ekonomiczne nie mogą być jedyną przesłanką zamiaru likwidacji szkoły, a należy brać również pod uwagę czynnik społeczny. Postanowienie to stało się przedmiotem skargi Gminy [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że Minister rozpatrując przedmiotową sprawę nie rozważył wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie dla sprawy. W szczególności tak organ I jak i II instancji wskazując na konieczność zapewnienia w przypadku likwidacji szkoły -dojazdu dla dzieci wraz z opieką, pominęli to, że na terenie Gminy [...] działa system dowożenia dzieci autobusem szkolnym. Do skargi załączono również mapę, z której wynika, iż dla części uczniów trasa do szkoły nie ulegnie zwiększeniu. Zdaniem skarżącego organ w żadne sposób nie ustosunkował się do zamiaru utworzenia w miejsce likwidowanej szkoły i na jej bazie nowej placówki oświatowej. Skarżący wskazał ponadto, że likwidacja szkoły w M. była częścią szerszego planu reorganizacji placówek oświatowych na terenie gminy. Strona skarżąca jako błędne ustalenia co do konieczności przejścia [...] uczniów do Szkoły Podstawowej w G., pogorszenia warunków bezpieczeństwa uczniów oraz niezapełnienia dzieciom właściwych warunków dydaktycznych. W odpowiedzi na skargę Minister Edukacji Narodowej i Sportu wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. Sąd przyjął jako prawidłowy stan faktyczny ustalony w zaskarżonym postanowieniu oraz poprzedzającym go postanowieniu organu pierwszej instancji. Opinia kuratora oświaty, o której mowa w art. 59 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 1996 r., Nr 67, poz. 329 ze zm.), jest jednym z elementów, które muszą być spełnione by szkoła mogła zostać zlikwidowana. Oprócz elementów wymienionych w ust. 1 powołanego przepisu uzyskanie opinii kuratora oświaty, pozytywnie opiniującej zamiar likwidacji szkoły, jest niezbędnym czynnikiem procesu likwidacji szkoły. Ocena każdego z tych elementów następuje odrębnie. Dlatego też opinia kuratora oświaty, o której mowa jest w ust. 2 art. 59 powołanej ustawy wyraża stanowisko tego organu w przedmiocie likwidacji szkoły, a nie stanowi oceny czy zostały spełnione warunki przewidziane w art. 59 ust. 1 ustawy o systemie oświaty do likwidacji szkoły. W związku z tym, jeżeli nawet Gmina [...] spełniałaby wszystkie wymogi określone w art. 59 ust. 1 i art. 17 ust. 1 ustawy o systemie oświaty, to nie nakłada to na kuratora oświaty obowiązku wydania pozytywnej opinii co do zamiaru likwidacji szkoły bowiem kurator nie wydaje opinii w przedmiocie wykonania obowiązków określonych w powołanych przepisach, ale opiniuje sam zamiar likwidacji szkoły. Przepisy ustawy nie określają, jakimi kryteriami winien się kierować kurator oświaty wydając opinię o zamiarze likwidacji szkoły. Opinia ta zatem wydawana jest na podstawie uznania administracyjnego. Uznanie to nie może mieć oczywiście zupełnie dowolnego charakteru. Kurator uzasadniając swoje opinię wskazał na następujące okoliczności: * pogorszenie warunków dydaktycznych, opiekuńczych i wychowawczych uczniów, * wydłużenie drogi do szkoły i obniżenie poziomu bezpieczeństwa uczniów poprzez konieczność przechodzenia przez ulicę o dużym natężeniu ruchu i wypadkowości pieszych, * wyłącznie czynnik ekonomiczny nie może decydować o likwidacji dobrej szkoły, * propozycja władz gminy spotkała się z bardzo dużym oporem społecznym lokalnego środowiska. Przyjęcie tych argumentów jako podstawy do wydania negatywnej opinii nie narusza granic uznania administracyjnego, a zatem również rozstrzygnięcie organu drugiej instancji utrzymujące w mocy postanowienie kuratora oświaty nie narusza prawa. Z tych względów sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.