I SA/Wa 1247/09
PostanowienieWSA w Warszawie2009-11-20
Skład orzekający: Dariusz Pirogowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, powinno zostać przyznane prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata?Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, powinno zostać przyznane prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Sytuacja materialna i rodzinna skarżącej, posiadającej wieloosobową rodzinę, nieposiadającej stałego źródła dochodu i utrzymującej się z świadczeń socjalnych oraz niewielkiego gospodarstwa rolnego, kwalifikuje ją do przyznania prawa pomocy w tym zakresie.Stan faktyczny
M.N. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, wskazując na zamiar wniesienia skargi kasacyjnej. Skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z konkubentem i szóstką dzieci, oboje są bezrobotni, a ich jedynym źródłem utrzymania są świadczenia z Ośrodka Pomocy Społecznej oraz dochód z niewielkiego gospodarstwa rolnego. Skarżąca nie posiada oszczędności ani wartościowych przedmiotów.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Dariusz Pirogowicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M.N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M.N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w W.
M.N. wnioskiem z dnia 2 listopada 2009 r. wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata wskazując na zamiar wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 października 2009 r. oddalającego jej skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego
Z danych zawartych w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz akt sprawy wynika, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z konkubentem oraz szóstką dzieci. Zarówno skarżąca jak i jej partner są osobami bezrobotnymi, a ich jedynym źródłem utrzymania są świadczenia uzyskiwane z Ośrodka Pomocy Społecznej oraz dochód z niewielkiego gospodarstw rolnego (o pow. [...] ha przeliczeniowego). Skarżąca nie posiada oszczędności, ani przedmiotów wartościowych. Nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym.
W tym stanie rzeczy stwierdzono co następuje.
Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Stosowanie zaś do art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2).
W świetle wykazanej przez skarżącą sytuacji materialnej i rodzinnej, stwierdzić należy, że znajduje się ona w sytuacji ekonomicznej kwalifikującej do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Niewątpliwie skarżąca i jej wieloosobowa rodzina, nieposiadający jakiegokolwiek stałego źródła dochodu a utrzymujący się wyłącznie ze świadczeń uzyskiwanych z Ośrodka Pomocy Społecznej oraz niewielkiego gospodarstwa rolnego są osobami ubogimi i nie mają możliwości samodzielnego zabezpieczenia środków finansowych niezbędnych do ustanowienie w sprawie adwokat z wyboru. Tym samym spełniona została przesłanka przyznania prawa pomocy określona w art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy.
Jednocześnie wskazać należy, że podejmując niniejsze rozstrzygnięcie nie orzekano w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, bowiem skarżąca zwolniona jest z obowiązku ich uiszczania z mocy ustawy. Zwolnienie to wynika z przepisu art. 239 pkt 1 lit. "a" powołanej wyżej ustawy, w myśl którego strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej (taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie) nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, o czym informowana ona była pismem Sądu z dnia 12 sierpnia 2009 r. (punkt 2 pouczenia). Zwolnienie skarżącej z mocy prawa z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych dotyczy całego toku postępowania sądowego, a więc zarówno postępowania przed sądem pierwszej instancji jak i przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło