I SA/Wa 1247/18
PostanowienieWSA w Warszawie2018-08-31
Skład orzekający: Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do wstrzymania wykonania decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w części dotyczącej utrzymania w mocy decyzji Wojewody, jeśli jej wykonanie może spowodować nieodwracalne skutki prawne i znaczną szkodę dla Gminy?Ratio decidendi
Wstrzymanie wykonania decyzji jest uzasadnione, gdy skarżący uprawdopodobni istnienie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W przypadku decyzji deklaratoryjnej dotyczącej statusu nieruchomości w kontekście reformy rolnej, jej utrzymanie w mocy może pozwolić na działania prawne dawnych właścicieli (np. sprzedaż nieruchomości), co może prowadzić do nieodwracalnych skutków prawnych i znacznej szkody dla Gminy, której organ administracyjny nie będzie w stanie zniweczyć.Stan faktyczny
Gmina wniosła skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, która w punkcie 4 utrzymała w mocy decyzję Wojewody w części dotyczącej nieruchomości. Gmina wystąpiła z wnioskiem o wstrzymanie wykonania punktu 4 decyzji Ministra, argumentując, że jej wykonanie może doprowadzić do unieważnienia decyzji komunalizacyjnych i nieodwracalnej utraty nieruchomości przez Gminę. Sąd rozpoznał wniosek o wstrzymanie wykonania.Rozstrzygnięcie
Wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji w zakresie punktu 4.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: - Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Gminy [...] o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w części dotyczącej punktu 4 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2018 r., nr [...] w przedmiocie reformy rolnej postanawia wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji w zakresie punktu 4.
Gmina [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na orzeczenie zawarte w punkcie 4 decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2018 r., nr [...] w przedmiocie reformy rolnej.
Z akt sprawy wynika, że Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. nr WS-III.7515.1.20.2011.KW stwierdził, iż:
1. parcele katastralne nr: [...], pgr [...], część pgr [...], część pgr [...], pgr [...], część pgr [...], część pgr [...], część pb [...], część pb [...] stanowiące obecnie działkę ewidencyjną nr [...], część pgr [...] stanowiąca obecnie działkę ewidencyjną nr [...], część pgr [...] stanowiąca obecnie działkę ewidencyjną nr [...], część pgr [...] i część pgr [...] stanowiąca obecnie działkę ewidencyjna nr [...], część pgr [...] stanowiąca obecnie działkę ewidencyjną nr [...], część pgr [...] stanowiąca obecnie działkę ewidencyjną nr [...], część pgr [...] stanowiąca obecnie działkę ewidencyjną nr [...], część pgr [...] stanowiąca obecnie działkę ewidencyjną nr [...], część pgr [...] stanowiąca obecnie działkę ewidencyjną nr [...], część pgr [...] stanowiąca obecnie działkę ewidencyjną nr [...], część pgr [...] stanowiąca obecnie działkę ewidencyjną nr [...], część pgr [...] stanowiąca obecnie działkę ewidencyjną nr [...], część pgr [...] stanowiąca obecnie działkę ewidencyjną nr [...], część pgr [...] stanowiąca obecnie działkę ewidencyjną nr [...], część pgr [...], część pgr [...], część pgr [...], część pb [...], część pb [...] stanowiąca obecnie działki ewidencyjne nr [...] do [...], część pgr [...], część pgr [...], część pgr [...] i część pb [...] stanowiące obecnie działkę ewidencyjną nr [...], część pgr [...] stanowiącą obecnie działkę ewidencyjną nr [...], część pgr [...], część pgr [...], część pgr [...], część pgr [...], część pgr [...], część pgr [...], część pgr [...], część pgr [...], pb [...], pb [...], pb [...], pb [...] stanowiące obecnie części działki ewidencyjne nr [...] i [...] położone w [...] (poprzednio [...]) nie podpadały pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz.U. z 1945 r. nr 3 poz. 3 ze zm.);
2. umorzył postępowanie administracyjne w stosunku do parcel katastralnych pgr [...] oraz pgr [...].
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, po rozpoznaniu odwołania Gminy [...], powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] maja 2018 r.:
1) uchylił decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] lipca 2015 r. w zakresie w jakim orzeka, że część parceli katastralnej [...] i część parceli katastralnej [...], wchodzące w skład aktualnych działek ewidencyjnych [...] i [...], oraz części parceli katastralnej [...] wchodzące w skład aktualnych działek ewidencyjnych [...] nie podlegała pod działanie art. 2 ust. 1 lit e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej;
2) stwierdził, że część parceli katastralnej [...] i część parceli katastralnej [...], wchodzące w skład aktualnych działek ewidencyjnych [...], oraz części parceli katastralnej [...] wchodzące w skład aktualnych działek ewidencyjnych [...], podlegała pod działanie art. 2 ust. 1 lit e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej;
3) uchylił decyzję Wojewody [...] w zakresie, w jakim orzeka, że część parceli katastralnej [...], wchodząca w skład aktualnej działki ewidencyjnej [...], nie podlega pod działanie art. 2 ust. 1 lit e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej i umorzył postępowanie w tym zakresie;
4) utrzymał ww. decyzję Wojewody [...] w mocy w pozostałym zakresie.
W związku z przedmiotową skargą dotyczącą powyższej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Gmina [...] wystąpiła z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w części dotyczącej jej punktu 4. Wskazała, że w oparciu o tą decyzję jako ostateczną wnioskodawcy mogą domagać się unieważnienia decyzji komunalizacyjnych dotyczących ww. przedmiotowych nieruchomości, co w razie wydania niekorzystnych rozstrzygnięć dla Gminy [...] w tym zakresie przed rozpatrzeniem zaskarżonej decyzji może spowodować nieodwracalne szkody dla Gminy [...]. Brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji spowoduje bowiem, iż uczestnicy będą mogli prowadzić postępowanie o unieważnienie decyzji komunalizacyjnych, a w konsekwencji odzyskać przedmiotowe nieruchomości. Wobec czego brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji rodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody Gminie [...] i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków dla Gminy w postaci utraty własności przedmiotowych nieruchomości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 61 § 3 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej Ppsa), po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie wykonania. Strona zgłaszająca tego rodzaju wniosek powinna przy tym wykazać prawdopodobieństwo wystąpienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków wykonania aktu o wstrzymanie którego wnosi. Sąd rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu nie dokonuje bowiem oceny zasadności skargi.
Przede wszystkim wskazać należy, że z treści powołanego przepisu wynika, że podstawową przesłanką wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji jest istniejące realne niebezpieczeństwo zaistnienia takiej szkody (majątkowej, a także niemajątkowej), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Celem omawianej instytucji jest zatem ochrona strony przed wystąpieniem nieodwracalnych skutków lub znacznej szkody przed zbadaniem przez sąd administracyjny legalności zaskarżonego aktu lub czynności. Z konstrukcji ww. normy prawnej wynika także, iż to na stronie spoczywa obowiązek wykazania przesłanek uzasadniających uwzględnienie wniosku, tj. przedstawienia takich okoliczności, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie
zaskarżonego rozstrzygnięcia faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. Zadaniem Sądu jest natomiast zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają za uwzględnieniem jej wniosku.
Badając całokształt okoliczności sprawy Sąd doszedł do przekonania, że składając wniosek o wstrzymanie wykonania kwestionowanej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi skarżąca w sposób wystarczający wykazała istnienie przesłanek przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji w kwestionowanej części. Podniesione przez stronę argumenty są zasadne. Decyzja o stwierdzeniu, że wskazana nieruchomość nie podpadała pod działanie przepisów art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 wrzenia 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej zalicza się do aktów o charakterze deklaratoryjnym, które co do zasady nie podlegają wykonaniu, jednakże nie można pominąć następstw prawnych powstałych w wyniku wydania takiego aktu. Stwierdzenie, że oznaczone nieruchomości nie podpadały pod działanie przepisu art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu PKWN, wywołuje skutek prawno-rzeczowy
prowadzący do wykreślenia podmiotu publicznoprawnego z księgi wieczystej (o ile był on ujawniony). W konsekwencji powyższego spadkobiercy dawnych właścicieli będą mogli podjąć działania zmierzające do realizacji przysługujących im praw, np. działania zmierzające do zbycia nieruchomości czy jej obciążenia. To zaś oznacza, że istnieje realna możliwość spowodowania nieodwracalnych skutków prawnych oraz wyrządzenia znacznej szkody. Organ administracyjny działający w granicach swojej właściwości i kompetencji nie będzie miał przy tym żadnych możliwości prawnych zniweczenia skutków cywilnoprawnych, które mogą powstać w wyniku np. zawartej umowy sprzedaży. Zatem powołane we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w zakresie jej punktu 4 okoliczności stanowią przesłankę pozytywną do uwzględnienia tego wniosku i wstrzymania wykonania decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2018 r. we wnioskowanej części.
Sąd podkreśla jednocześnie, że wstrzymanie wykonania decyzji jest środkiem ochrony tymczasowej. Rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Sąd nie dokonuje oceny zasadności skargi. Instytucja wstrzymania wykonania decyzji ma na celu tymczasową ochronę strony przed wystąpieniem nieodwracalnych skutków lub znacznej szkody przed zbadaniem prawidłowości kontrolowanego przez sąd administracyjny aktu.
W ocenie Sądu, w sprawie zaszły przesłanki do zastosowania ochrony tymczasowej.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 Ppsa, orzekł jak w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło