I SA/Wa 1248/10

WyrokWSA w Warszawie2010-09-30

Skład orzekający: Dariusz Chaciński, Emilia Lewandowska, Elżbieta Sobielarska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania zasiłku celowego i specjalnego bezzwrotnego zasiłku na oddłużenie mieszkania, pomimo przekroczenia kryterium dochodowego, jest zgodna z prawem, jeśli organ administracji uznał, że nie zachodzą szczególnie uzasadnione przypadki?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo zastosowały przepisy ustawy o pomocy społecznej. Przyznanie zasiłku celowego jest uzależnione od kryterium dochodowego, a specjalnego zasiłku celowego – od uznania administracyjnego w szczególnie uzasadnionych przypadkach. W sytuacji, gdy dochód skarżącego przekraczał kryterium, a organ uznał, że nie zachodzą przesłanki do przyznania specjalnego zasiłku, odmowa była zasadna, ponieważ pomoc społeczna ma charakter subsydiarny.
Stan faktyczny
Skarżący W. K. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza Gminy B. o odmowie przyznania zasiłku celowego i specjalnego bezzwrotnego zasiłku na oddłużenie mieszkania. Skarżący nie spełniał kryterium dochodowego do przyznania zasiłku celowego, a organ uznał, że nie zachodzą szczególnie uzasadnione przypadki do przyznania specjalnego zasiłku.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędziowie WSA Emilia Lewandowska WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Protokolant Ewa Czarnota po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2010 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję S. K.O. w W. z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego oddala skargę. S. K. O. w W. decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2010 r. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Gminy B. nr [...] z dnia [...] lutego 2010 r. o odmowie przyznania W. K. zasiłku celowego i specjalnego bezzwrotnego zasiłku na oddłużenie mieszkania. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji – organ przytaczając treść art. 39 ustawy o pomocy społecznej stwierdził, że decyzja o przyznaniu pomocy społecznej w formie zasiłku celowego mieści się w sferze uznania administracyjnego. Nadto wskazał, że orzekając w tym przedmiocie, organ kieruje się kryterium finansowym i osobistym wnioskodawcy, jak również aktualnymi możliwościami finansowymi Ośrodka Pomocy Społecznej. Biorąc powyższe kryteria pod uwagę, organ odwoławczy stwierdził, że rozstrzygnięcie organu I instancji nie przekroczyło granic uznania administracyjnego, a cele wskazane w podaniach W. K. o przyznanie zasiłku celowego i specjalnego bezzwrotnego zasiłku na oddłużenie mieszkania słusznie nie zasługują na uwzględnienie. Na decyzję S. K. O. w W. z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] W. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie podnosząc, że jest niezadowolony z treści tego orzeczenia. W odpowiedzi na skargę S. K. O. w W. podtrzymało w całości stanowisko i argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem sądowa kontrola zaskarżonej decyzji nie wykazała naruszenia przepisów prawa materialnego, ani też przepisów postępowania, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy. W myśl art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu (ust. 2). Osobom bezdomnym i innym osobom niemającym dochodu oraz możliwości uzyskania świadczeń na podstawie przepisów o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia może być przyznany zasiłek celowy na pokrycie części lub całości wydatków na świadczenia zdrowotne. Zasiłek celowy może być przyznany także w formie biletu kredytowanego (ust. 3 i 4). Zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobie gospodarującej samotnie, której dochód nie przekracza kwoty 477 zł (kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej). W szczególnie uzasadnionych przypadkach osobom gospodarującym samotnie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej kryterium dochodowego, który nie podlega zwrotowi oraz zasiłek okresowy lub celowy, pod warunkiem zwrotu części lub całości kwoty zasiłku (art. 41 powołanej ustawy). Z treści powołanych wyżej przepisów wynika, że przyznanie zasiłku celowego, o którym mowa w art. 39 ust. 1 powołanej ustawy uzależnione jest od wysokości dochodu osiąganego przez osobę zainteresowaną, natomiast przyznanie specjalnego zasiłku celowego, o którym mowa w art. 41 pkt 1 powołanej ustawy może nastąpić w szczególnie uzasadnionych przypadkach, nawet gdy osiągany dochód przekracza kryterium dochodowe. Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy dochód W. K. przekracza kwotę [...] zł, co oznacza, że skarżący nie spełnił kryterium dochodowego do przyznania prawa do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, tj. do wnioskowanego zasiłku celowego. Organ uznał również, że w/wym. nie spełnia także warunków do przyznania specjalnego zasiłku celowego. Z konstrukcji art. 41 powołanej ustawy wynika, że decyzja podejmowana przez organ administracji na podstawie tego przepisu zależy od uznania administracyjnego. Nie oznacza to jednak, że organ administracji może podejmować decyzję w sposób dowolny, jest bowiem związany z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym art. 7 i 77 § 1 Kpa, jak również przepisami ustawy o pomocy społecznej. Oznacza to, że organ nie ma obowiązku automatycznego przyznania osobie zainteresowanej takiego świadczenia, a zwłaszcza w wysokości zgodnej z jej oczekiwaniami. Z przepisów prawa regulujących tryb przyznawania zasiłku celowego wynika, że udzielając świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej organ kieruje się ogólną zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględniania potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Ponadto uznanie administracyjne obejmuje również prawo organu do oceny zgłaszanych potrzeb, które należy ustalać w kontekście ogólnej liczby ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nich żądań, a także wysokości środków finansowych przeznaczonych na świadczenia z zakresu pomocy społecznej. Organy odpowiedzialne za udzielanie pomocy dysponują ograniczonymi środkami finansowymi, a posiadane fundusze muszą rozdzielać pomiędzy stale rosnącą liczbą osób wymagających wsparcia. Nie ulega więc wątpliwości, iż organ nie może zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób ubiegających się o taką pomoc. Burmistrz Gminy B. decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. odmówił W. K. przyznania świadczenia w formie zasiłku celowego i specjalnego bezzwrotnego zasiłku celowego na oddłużenie mieszkania uznając, że w/wym. nie spełnia kryterium dochodowego do przyznania zasiłku celowego, a permanentne zadłużanie mieszkania nie stanowi szczególnie uzasadnionego przypadku, o którym mowa w art. 41 powołanej ustawy. Organ podkreślił również, że odmówił W. K. przyznania pomocy na oddłużenie mieszkania, bowiem w/wym. nie podejmuje żadnych działań w ramach własnych możliwości zmierzających do spłacenia powstałego zadłużenia, np. poprzez zamianę mieszkania na mniejsze ze spłatą zadłużenia. Sąd rozpatrujący przedmiotową sprawę w pełni stanowisko organu w tej kwestii podziela, albowiem pomoc społeczna jest instytucją stosowaną subsydiarnie, w sytuacji niemożności samodzielnego przezwyciężenia trudnych sytuacji życiowych (vide: art. 1 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej), tym bardziej, że skarżący jest objęty ciągłą pomocą opieki społecznej. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło