I SA/Wa 1248/10
WyrokWSA w Warszawie2010-09-30
Skład orzekający: Dariusz Chaciński, Emilia Lewandowska, Elżbieta Sobielarska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania zasiłku celowego i specjalnego bezzwrotnego zasiłku na oddłużenie mieszkania, pomimo przekroczenia kryterium dochodowego, jest zgodna z prawem, jeśli organ administracji uznał, że nie zachodzą szczególnie uzasadnione przypadki?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo zastosowały przepisy ustawy o pomocy społecznej. Przyznanie zasiłku celowego jest uzależnione od kryterium dochodowego, a specjalnego zasiłku celowego – od uznania administracyjnego w szczególnie uzasadnionych przypadkach. W sytuacji, gdy dochód skarżącego przekraczał kryterium, a organ uznał, że nie zachodzą przesłanki do przyznania specjalnego zasiłku, odmowa była zasadna, ponieważ pomoc społeczna ma charakter subsydiarny.Stan faktyczny
Skarżący W. K. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza Gminy B. o odmowie przyznania zasiłku celowego i specjalnego bezzwrotnego zasiłku na oddłużenie mieszkania. Skarżący nie spełniał kryterium dochodowego do przyznania zasiłku celowego, a organ uznał, że nie zachodzą szczególnie uzasadnione przypadki do przyznania specjalnego zasiłku.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędziowie WSA Emilia Lewandowska WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Protokolant Ewa Czarnota po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2010 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję S. K.O. w W. z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego oddala skargę.
S. K. O. w W. decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2010 r. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Gminy B. nr [...] z dnia [...] lutego 2010 r. o odmowie przyznania W. K. zasiłku celowego i specjalnego bezzwrotnego zasiłku na oddłużenie mieszkania.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji – organ przytaczając treść art. 39 ustawy o pomocy społecznej stwierdził, że decyzja o przyznaniu pomocy społecznej w formie zasiłku celowego mieści się w sferze uznania administracyjnego. Nadto wskazał, że orzekając w tym przedmiocie, organ kieruje się kryterium finansowym i osobistym wnioskodawcy, jak również aktualnymi możliwościami finansowymi Ośrodka Pomocy Społecznej. Biorąc powyższe kryteria pod uwagę, organ odwoławczy stwierdził, że rozstrzygnięcie organu I instancji nie przekroczyło granic uznania administracyjnego, a cele wskazane w podaniach W. K. o przyznanie zasiłku celowego i specjalnego bezzwrotnego zasiłku na oddłużenie mieszkania słusznie nie zasługują na uwzględnienie.
Na decyzję S. K. O. w W. z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] W. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie podnosząc, że jest niezadowolony z treści tego orzeczenia.
W odpowiedzi na skargę S. K. O. w W. podtrzymało w całości stanowisko i argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem sądowa kontrola zaskarżonej decyzji nie wykazała naruszenia przepisów prawa materialnego, ani też przepisów postępowania, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy.
W myśl art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu (ust. 2). Osobom bezdomnym i innym osobom niemającym dochodu oraz możliwości uzyskania świadczeń na podstawie przepisów o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia może być przyznany zasiłek celowy na pokrycie części lub całości wydatków na świadczenia zdrowotne. Zasiłek celowy może być przyznany także w formie biletu kredytowanego (ust. 3 i 4).
Zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobie gospodarującej samotnie, której dochód nie przekracza kwoty 477 zł (kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej). W szczególnie uzasadnionych przypadkach osobom gospodarującym samotnie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej kryterium dochodowego, który nie podlega zwrotowi oraz zasiłek okresowy lub celowy, pod warunkiem zwrotu części lub całości kwoty zasiłku (art. 41 powołanej ustawy).
Z treści powołanych wyżej przepisów wynika, że przyznanie zasiłku celowego, o którym mowa w art. 39 ust. 1 powołanej ustawy uzależnione jest od wysokości dochodu osiąganego przez osobę zainteresowaną, natomiast przyznanie specjalnego zasiłku celowego, o którym mowa w art. 41 pkt 1 powołanej ustawy może nastąpić w szczególnie uzasadnionych przypadkach, nawet gdy osiągany dochód przekracza kryterium dochodowe.
Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy dochód W. K. przekracza kwotę [...] zł, co oznacza, że skarżący nie spełnił kryterium dochodowego do przyznania prawa do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, tj. do wnioskowanego zasiłku celowego. Organ uznał również, że w/wym. nie spełnia także warunków do przyznania specjalnego zasiłku celowego.
Z konstrukcji art. 41 powołanej ustawy wynika, że decyzja podejmowana przez organ administracji na podstawie tego przepisu zależy od uznania administracyjnego. Nie oznacza to jednak, że organ administracji może podejmować decyzję w sposób dowolny, jest bowiem związany z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym art. 7 i 77 § 1 Kpa, jak również przepisami ustawy o pomocy społecznej. Oznacza to, że organ nie ma obowiązku automatycznego przyznania osobie zainteresowanej takiego świadczenia, a zwłaszcza w wysokości zgodnej z jej oczekiwaniami. Z przepisów prawa regulujących tryb przyznawania zasiłku celowego wynika, że udzielając świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej organ kieruje się ogólną zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględniania potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej.
Ponadto uznanie administracyjne obejmuje również prawo organu do oceny zgłaszanych potrzeb, które należy ustalać w kontekście ogólnej liczby ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nich żądań, a także wysokości środków finansowych przeznaczonych na świadczenia z zakresu pomocy społecznej. Organy odpowiedzialne za udzielanie pomocy dysponują ograniczonymi środkami finansowymi, a posiadane fundusze muszą rozdzielać pomiędzy stale rosnącą liczbą osób wymagających wsparcia. Nie ulega więc wątpliwości, iż organ nie może zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób ubiegających się o taką pomoc.
Burmistrz Gminy B. decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. odmówił W. K. przyznania świadczenia w formie zasiłku celowego i specjalnego bezzwrotnego zasiłku celowego na oddłużenie mieszkania uznając, że w/wym. nie spełnia kryterium dochodowego do przyznania zasiłku celowego, a permanentne zadłużanie mieszkania nie stanowi szczególnie uzasadnionego przypadku, o którym mowa w art. 41 powołanej ustawy. Organ podkreślił również, że odmówił W. K. przyznania pomocy na oddłużenie mieszkania, bowiem w/wym. nie podejmuje żadnych działań w ramach własnych możliwości zmierzających do spłacenia powstałego zadłużenia, np. poprzez zamianę mieszkania na mniejsze ze spłatą zadłużenia. Sąd rozpatrujący przedmiotową sprawę w pełni stanowisko organu w tej kwestii podziela, albowiem pomoc społeczna jest instytucją stosowaną subsydiarnie, w sytuacji niemożności samodzielnego przezwyciężenia trudnych sytuacji życiowych (vide: art. 1 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej), tym bardziej, że skarżący jest objęty ciągłą pomocą opieki społecznej.
Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło