I SA/Wa 1248/11

PostanowienieWSA w Warszawie2012-05-16

Skład orzekający: Sędzia WSA Jolanta Dargas

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Stowarzyszenie, które nie prowadzi działalności gospodarczej i wykazuje bardzo niskie dochody, może zostać zwolnione z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Stowarzyszenie, które nie prowadzi działalności gospodarczej i wykazuje bardzo niskie dochody, kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Ciężar dowodu wykazania braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania spoczywa na stronie ubiegającej się o pomoc.
Stan faktyczny
Ogólnopolskie Stowarzyszenie "[...]" z siedzibą w C. złożyło wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) w związku ze skargą na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Stowarzyszenie podało, że nie prowadzi działalności gospodarczej, jego miesięczne dochody wynoszą 80 zł, nie posiada darowizn, rachunków bankowych, kapitału zakładowego ani środków trwałych. Referendarz WSA odmówił przyznania prawa pomocy z powodu nieprzedłożenia szczegółowych informacji o dochodach i stanie majątkowym. Stowarzyszenie złożyło sprzeciw, wyjaśniając przyczyny braku dokumentacji i wskazując na społeczny charakter pracy zarządu.
Rozstrzygnięcie
Przyznano Ogólnopolskiemu Stowarzyszeniu "[...]" z siedzibą w C. prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Ogólnopolskiego Stowarzyszenia "[...]" z siedzibą w C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Ogólnopolskiego Stowarzyszenia "[...]" z siedzibą w C. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2011 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania postanawia przyznać Ogólnopolskiemu Stowarzyszeniu "[...]" z siedzibą w C. prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskiem - złożonym na urzędowym formularzu - z dnia 16 stycznia 2012 r. Ogólnopolskie Stowarzyszenie "[...]" z siedzibą w C. wystąpiło o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w związku ze skargą na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2011 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania. We wniosku wskazane Stowarzyszenie podało, że nie prowadzi działalności gospodarczej i nie uzyskuje żadnych środków poza składnikami, które ze względu na ich niską wysokość (80 zł miesięcznie), pozwalają Stowarzyszeniu jedynie na bieżącą podstawową działalność (wysyłanie korespondencji, korzystanie z telefonu, zakup materiałów biurowych) - Stowarzyszenie prowadzi jedynie nieodpłatną działalność statutową. Ponadto Stowarzyszenie nie pozyskało żadnych darowizn i nie posiada żadnych rachunków bankowych, a wysokość jego kapitału zakładowego oraz wartość środków trwałych wynosi 0 zł. Wysokość zysku lub strat wnioskodawcy za ostatni rok obrotowy według bilansu również równa jest 0 zł. Powyższy wniosek został rozpoznany – wydanym przez referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - postanowieniem z dnia 21 marca 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 1248/11, którym odmówiono wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, iż pomimo wezwania Stowarzyszenie nie przedłożyło informacji odnoszących się w sposób szczegółowy do jego dochodów i stanu majątkowego, nie przedstawiło też przyczyn, z powodu których uchyliło się od tego zobowiązania. Zatem w wyniku nieprzedstawienia przez wnioskodawcę dokumentacji finansowej nie można ustalić jego możliwości płatniczych. Ponadto w dniu 27 lutego 2012 r. wnioskodawca uiścił wymagany wpis od skargi w kwocie 100 zł. Na powyższe postanowienie strona złożyła - w ustawowym terminie - sprzeciw, w treści którego podała przyczynę niezrealizowania wezwania o dodatkowe dokumenty dotyczące jej sytuacji finansowej. Jednocześnie wnioskodawca wskazał, iż zarząd Stowarzyszenia jest jednoosobowy i pracuje społecznie. Ponadto Stowarzyszenie nie zatrudnia żadnych pracowników. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z dnia 14 marca 2012 r. poz. 270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, natomiast w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych i wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 §1, §2 i § 3 ustawy). Natomiast stosownie do art. 246 § 2 wskazanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej, może być przyznane w zakresie całkowitym gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Przy czym ciężar dowodu spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Z użycia bowiem w powyższych przepisach określenia "gdy wykaże" wynika, że strona ma przekonać Sąd, iż znajduje się w sytuacji opisanej w tych przepisach, która uniemożliwia jej poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania lub poniesienie pełnych kosztów postępowania. Jednocześnie podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez stronę na urzędowym formularzu. Mając na uwadze ustalony stan faktyczny, co do sytuacji materialnej Ogólnopolskiego Stowarzyszenia "[...]" z siedzibą w C., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdza, iż strona wnioskująca znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 i art. 260 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło