I SA/Wa 1248/12

PostanowienieWSA w Warszawie2012-08-13

Skład orzekający: Lucyna Picho

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która posiada majątek (dom, działka) i otrzymuje emeryturę, można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego, mimo że nie wykazuje ona wyjątkowo ciężkich warunków materialnych?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie częściowym może zostać przyznane osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania. W sytuacji, gdy strona posiada majątek i regularny dochód, ale ponosi znaczące wydatki (np. na leki), jednorazowe obciążenie kosztami postępowania, jak wpis od skargi, może stanowić taki uszczerbek, uzasadniając częściowe zwolnienie. Natomiast brak jest podstaw do zwolnienia od pozostałych, niższych i rozłożonych w czasie kosztów, jeśli strona jest w stanie je pokryć poprzez racjonalne gospodarowanie dochodami.
Stan faktyczny
K. M.– C. wniosła skargę na decyzję Wojewody o odmowie zwrotu nieruchomości. W toku postępowania złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskodawczyni jest emerytką, samotnie gospodarującą, posiadającą dom i działkę, ponoszącą znaczne wydatki na leki i utrzymanie. Strona argumentowała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano K. M. – C. prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego. 2. W pozostałym zakresie odmówiono przyznania K. M. – C. prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. M.– C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. M.– C. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości postanawia: 1. przyznać K. M. – C. prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego. 2. w pozostałym zakresie odmówić przyznania K. M. – C. prawa pomocy. K. M. – C. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2012 r., nr [...], która organ utrzymał w mocy decyzję Starosty W. z dnia [...] października 2011 r., nr [...] o odmowie zwrotu nieruchomości stanowiącej własność W. położonej w W. przy ul. [...] (dawny nr działki [...]). W toku postępowania strona nadesłała do sądu złożony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu K. M. – C. wyjaśniła, że pozostaje sama w gospodarstwie domowym, a źródłem jej utrzymania jest emerytura w wysokości [...] zł. Wnioskodawczyni ujawniła również, że posiada majątek w postaci domu o powierzchni 120 m2, jak również działki o powierzchni 1200 m2. Skarżąca ujawniła, że ponosi następujące koszty: zakup leków – 300 zł miesięcznie, ogrzewanie (gaz) - 4000 zł rocznie, opłacenie wody i ścieków – ok. 150 zł miesięcznie, opłacenie elektryczności – około 150 zł miesięcznie, opłacenie telefonu 150 zł miesięcznie, oraz opłacenie podatku o nieruchomości w wysokości 160 zł kwartalnie lub 50 zł miesięcznie, ponadto ujawniła, że ponosi inne wydatki w wysokości około 500 zł miesięcznie. Uzasadniając swój wniosek dodała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Jest samotnie mieszkającą emerytką, a uzyskiwane świadczenie emerytalne z trudem wystarcza jej na pokrycie kosztów związanym z codziennym utrzymaniem, z czego znaczną część pokrywają wydatki na zakup leków. Podkreśliła również, że jest zdana całkowicie na siebie, i dlatego przy utrzymaniu domu zmuszona jest korzystać z pomocy osób trzecich. Rozpoznając wniosek na wstępie stwierdzić należy, że stosownie do treści przepisu art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie referendarza rozpoznającego wniosek należy stwierdzić, że K. M. – C. spełnia przesłanki jedynie do częściowego uwzględnienia złożonego przez nią wniosku. W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że przyznanie prawa pomocy skierowane jest przede wszystkim do tych osób, które znajdują się w wyjątkowo ciężkich warunkach materialnych. Nie można stwierdzić, że skarżąca w takich warunkach się znajduje, ma ona bowiem zabezpieczone nie tylko potrzeby bytowe, ale również potrzeby życiowe, gdyż uzyskuje regularnie co miesiąc stały dochód. Mając jednak na uwadze wykazane wydatki – w tym wydatki na zakup leków, jak również wyliczone wydatki związane z codziennym utrzymaniem należało stwierdzić, że uzasadnione jest zwolnienie strony od wpisu od skargi, którego wysokość wynosi w niniejszej sprawie 200 zł. Takie jednorazowe obciążenie strony mogłoby stanowić uszczerbek w koniecznym utrzymaniu skarżącej. Natomiast brak jest podstaw do zwolnienia K. M. – C. od pozostałych kosztów sądowych, bowiem poza tym, że są one zdecydowanie niższe od kwoty wpisu od skargi (np. kwota opłat kancelaryjnych (m. in. opłat za wydanie kopii, czy odpisu dokumentu z akt sprawy – może wynieść odpowiednio 2 lub 10 zł za każdą stronę dokumentu, opłaty za sporządzenie uzasadnienia wyroku -100 zł), to obowiązek ich uiszczenia jest rozłożony w czasie i zależny będzie od przebiegu sprawy. Skoro zatem część wyliczonych wydatków jest zmienna (wydatki na leki, wydatki roczne) to wnioskodawczyni w uzyskiwanego dochodu jest w stanie i powinna wcześniej tak wygospodarować środki, aby pozostałe dużo niższe od wpisu koszty uiściła. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło