I SA/Wa 125/05
WyrokWSA w Warszawie2005-03-14
Skład orzekający: Małgorzata Boniecka – Płaczkowska, Marek Stojanowski, Maria Tarnowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawcy, którzy nie udokumentowali następstwa prawnego po pierwotnej właścicielce nieruchomości, posiadają legitymację prawną do żądania stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wnioskodawcy nie posiadają legitymacji prawnej do żądania stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej, ponieważ nie udokumentowali swojego następstwa prawnego po pierwotnej właścicielce nieruchomości. Brak wykazania interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. uzasadnia odmowę wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.Stan faktyczny
Skarżący złożyli wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowej z 1952 r. Organ administracji odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że skarżący nie udokumentowali następstwa prawnego po pierwotnej właścicielce nieruchomości. Po utrzymaniu w mocy tej decyzji przez organ wyższego stopnia, skarżący wnieśli skargę do sądu administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących postępowania dowodowego i ustalenia kręgu stron.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka – Płaczkowska Sędziowie NSA Marek Stojanowski asesor WSA Maria Tarnowska (spr.) Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2005 r. sprawy ze skargi K.O., S.K., A.Z., A.K. i A.B. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] grudnia 2002 r., nr: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego oddala skargę.
Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r., nr [...], po rozpoznaniu wniosku K.O., S.K., A.Z., A.K. i A.B., o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] listopada 2002 r. nr [...] odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. z dnia [...] maja 1952 r. nr [...] o wywłaszczeniu nieruchomości położonej w B. przy ul. [...], ozn. nr hip. [...] o pow. [...] m².
W uzasadnieniu Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast stwierdził, że decyzją z dnia [...] listopada 2002 r. nr [...], działając jako organ I instancji, odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. z dnia [...] maja 1952 r. nr [...] o wywłaszczeniu nieruchomości położonej w B. przy ul. [...] ozn. nr hip. [...] o pow. [...] m², ponieważ wnioskodawcy nie udokumentowali następstwa prawnego po byłej właścicielce wywłaszczonej nieruchomości wpisanej do księgi wieczystej, będącej jednocześnie stroną kwestionowanej decyzji wywłaszczeniowej – G.Z. Organ centralny uznał, że wnioskodawcy nie posiadają legitymacji prawnej do domagania się stwierdzenia nieważności tej decyzji wywłaszczeniowej, a zatem wniosek nie pochodzi od osób będących, w rozumieniu art. 28 kpa, stroną.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wnioskodawcy zarzucili organowi centralnemu naruszenie art. 7 i 77 kpa, poprzez nie przeprowadzenie postępowania dowodowego i błędne nie uznanie wnioskodawców za stronę postępowania.
Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, ponownie rozpatrując sprawę ustalił, że właścicielem wywłaszczonej nieruchomości była G.Z. Potwierdza to odpis Księgi hipotecznej Nr [...]. Również w decyzji wywłaszczeniowej z dnia [...] maja 1952 r. jako właścicielka jest wymieniona G.Z.
Stronami w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowej są strony decyzji wywłaszczeniowej oraz osoby, którym obecnie przysługuje do nieruchomości tytuł prawnorzeczowy. Pomimo wezwań organu centralnego o uzupełnienie wniosku poprzez dołączenie dokumentów potwierdzających następstwo prawne po G.Z., wniosek nie został uzupełniony. Zarzuty wnioskodawcy odnośnie nie przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przez organ nadzorczy są wiec niezasadne, gdyż wnioskodawcy nie udokumentowali swojej legitymacji prawnej do złożenia wniosku.
Skargę na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] grudnia 2002 r., złożyli do Naczelnego Sądu Administracyjnego K.O., S.K., A.Z., A.K. i A.B., zarzucając naruszenie art. 7, 77 § 1 kpa, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ z powodu zaniechania przez organ administracyjny zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego nie został ustalony prawidłowo stan faktyczny sprawy, oraz art. 23 kpa, które to naruszenie miało istotny wpływ na treść wydanej decyzji, a polegało na przyjęciu pomimo dowodów zgromadzonych w aktach sprawy, iż wnioskodawcom w niniejszym postępowaniu nie służy przymiot strony.
W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznał skargę zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271, z późn. zm.).
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Skarga jest bezzasadna. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie mogła być uwzględniona, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Przedmiotem niniejszej sprawy jest odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, wydanego na podstawie art. 1 ust. 1 i art. 2 ust. 1 pkt f dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939 – 1945 (Dz.U.R.P. Nr 20, poz. 138, z późn. zm.), orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. z dnia [...] maja 1952 r. nr [...], odejmującego z dniem 9 maja 1945 r. prawo własności nieruchomości o pow. [...] m², położonej w B. przy ul. [...], wraz z budynkiem murowanym mieszkalnym, garażem i magazynem, zapisanej w księdze wieczystej nr [...] Sądu Powiatowego w B., będącej własnością G.Z., na rzecz Skarbu Państwa w celu użyteczności publicznej.
Stosownie do art. 157 § 2 kpa, postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Stroną takiego postępowania jest zarówno strona postępowania zwykłego, zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, jak również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji. Ponieważ postępowanie w niniejszej sprawie nie zostało wszczęte z urzędu, lecz na żądanie strony, prawidłowo Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wezwał pełnomocnika wnioskodawców będącego adwokatem, o uzupełnienie wniosku poprzez dołączenie dokumentów wykazujących następstwo prawne po G.Z., lecz pełnomocnik nie przedstawił żadnego stosownego dokumentu, i następstwa nie wykazał.
Prawidłowo Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast uznał, że przedstawiony przez pełnomocnika wnioskodawców akt notarialny z [...] sierpnia 1946 r. nie wykazuje legitymacji prawnej wnioskodawców umożliwiającej skuteczne wszczęcie postępowania administracyjnego dotyczącego własności G.Z., oraz, że wnioskodawcy nie udokumentowali swojej legitymacji prawnej do złożenia wniosku, i na podstawie art. 157 § 3 kpa odmówił wszczęcia postępowania z przyczyn podmiotowych.
Sąd podziela stanowisko organu, że wnioskodawcom nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, i nie mają interesu prawnego w rozumieniu art. 28 kpa.
Wbrew zarzutom skarżących, ustalenie kręgu spadkobierców ustawowych lub testamentowych nie należy do właściwości organów administracji publicznej, lecz do sądów powszechnych. Należy tutaj przytoczyć przepisy Kodeksu cywilnego - art. 1025 § 1, zgodnie z którym, sąd na wniosek osoby mającej w tym interes, stwierdza nabycie spadku przez spadkobiercę, oraz art. 1027, który stanowi, że względem osoby trzeciej, która nie rości sobie praw do spadku z tytułu dziedziczenia, spadkobierca może udowodnić swe prawa wynikające z dziedziczenia tylko stwierdzeniem nabycia spadku.
Niewątpliwie interes, o którym mowa w art. 1025 § 1 kc, mają skarżący, oni zatem powinni wystąpić do sądu powszechnego z wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku po G.Z.
Skoro zatem zaskarżona decyzja nie narusza prawa, skarga podlegała oddaleniu.
Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło