I SA/Wa 125/17
WyrokWSA w Warszawie2017-03-29
Skład orzekający: Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Jolanta Dargas, Elżbieta Sobielarska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezydent miasta powinien zostać ukarany grzywną za niewykonanie wyroku sądu administracyjnego, który zobowiązał go do rozpoznania wniosku o odszkodowanie, a jeśli tak, to czy jego bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd administracyjny stwierdził, że Prezydent miasta dopuścił się bezczynności w wykonaniu wyroku zobowiązującego go do rozpoznania wniosku o odszkodowanie. Ponieważ organ został prawidłowo wezwany do wykonania wyroku i nadal go nie wykonał, sąd wymierzył mu grzywnę w wysokości 1500 zł. Sąd uznał również, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, biorąc pod uwagę brak podjęcia przez organ intensywnych czynności zmierzających do rozpoznania wniosku po otrzymaniu prawomocnego wyroku.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na niewykonanie przez Prezydenta miasta wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2015 r., który zobowiązał organ do rozpoznania wniosku o odszkodowanie w terminie jednego miesiąca. Pomimo doręczenia wyroku i akt sprawy organowi w dniu 27 sierpnia 2015 r. oraz pisemnego wezwania do wykonania wyroku z dnia 18 września 2015 r., organ do dnia wniesienia skargi (27 stycznia 2017 r.) nie wykonał wyroku. Skarżąca wniosła o wymierzenie organowi grzywny, stwierdzenie rażącego naruszenia prawa oraz o przyznanie sumy pieniężnej.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny wymierzył Prezydentowi miasta grzywnę w wysokości 1500 zł, stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, oddalił skargę w pozostałej części (w zakresie wniosku o przyznanie sumy pieniężnej) i zasądził od Prezydenta miasta na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędziowie WSA Jolanta Dargas WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Protokolant starszy referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 marca 2017 r. sprawy ze skargi J. G. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta miasta W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 maja 2015 r., sygn. akt IV SAB/Wa 68/15 1. wymierza Prezydentowi miasta W. grzywnę w wysokości 1 500 (jeden tysiąc pięćset) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Prezydenta miasta W. na rzecz J. G. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wyrokiem z dnia 19 maja 2015 r., sygn. akt IV SAB/Wa 68/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku J. G.-K. z dnia 16 lipca 2013 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], ozn. hip. "[...]", w terminie jednego miesiąca od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, stwierdzając jednocześnie, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
W dniu 27 sierpnia 2015 r. akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu z dnia 19 maja 2015 r. wpłynęły do organu.
Pismem z dnia 18 września 2015 r. pełnomocnik skarżącej wezwał Prezydenta [...] w trybie art. 154 § 1 P.p.s.a., do wykonania wyroku Sądu z dnia 19 maja 2015 r., sygn. akt IV SAB/Wa 68/15.
Pismem z 27 października 2016 r. (data wpływu do Sądu 27 stycznia 2017 r.) skarżąca J. G.-K., reprezentowana przez radcę prawnego M. C., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez organ ww. wyroku.
W skardze wniosła o wymierzenie organowi grzywny wraz ze stwierdzeniem, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Jednocześnie na podstawie art. 154 § 7 P.p.s.a. wniosła o przyznanie od organu na jej rzecz sumy pieniężnej w wysokości 2000 złotych oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego.
W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie, wskazując, że zgromadził dokumenty niezbędne do ustalenia, czy teren objęty roszczeniem spełnia przesłanki art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny ocenia zatem wydany akt zarówno pod względem jego zgodności z prawem materialnym, jak i zgodności z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
W przypadku skargi o wymierzenie organowi grzywny z powodu jego bezczynności Sąd dokonuje oceny jej zasadności według stanu faktycznego istniejącego w dniu wydania orzeczenia sądowego.
Stosownie do art. 154 § 1 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o po-stępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. zwana dalej "P.p.s.a."), w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa, sąd wymierza do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.
Z treści przywołanego przepisu wynikają dwie przesłanki, które łącznie muszą być spełnione, aby sąd mógł organowi administracji wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ ten nie wykonuje wyroku sądu uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Po drugie, wymierzenie grzywny jest możliwe po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania prawomocnego wyroku.
Jak wynika z akt sprawy, wyrokiem z dnia 19 maja 2015 r., sygn. akt IV SAB/Wa 68/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku J. G.-K. z dnia 16 lipca 2013 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], ozn. hip. "[...],
w terminie jednego miesiąca od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, stwierdzając jednocześnie, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Odpis prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy został organowi doręczony w dniu 27 sierpnia 2015 r., zatem wyznaczony przez Sąd jednomiesięczny termin minął w dniu 27 września 2015 r. Ponadto, pismem z 18 września 2015 r. pełnomocnik skarżącej wezwał organ do wykonania powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Wezwanie pozostało bezskuteczne, a organ do dnia dzisiejszego nie wykonał wyroku Sądu i nie rozpoznał wniosku o ustalenie odszkodowania.
Wobec powyższych okoliczności sprawy, Sąd uznał, że obie ustawowe przesłanki, o których była mowa powyżej, w rozpatrywanej sprawie zostały spełnione. Zatem, skarga na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku sądu jest zasadna. Podkreślić należy, że niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego, czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być w żadnym razie tolerowane lub akceptowane. W szczególności nie można zaakceptować czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania.
Zważywszy zatem na zasadność skargi, jak też skalę przekroczenia terminu w wykonaniu wyroku, skład orzekający ocenił, że dla realizacji represyjnej i dyscyplinującej funkcji adekwatna w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy będzie grzywna w wysokości 1500 (tysiąc pięćset) złotych, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonym w art. 154 § 6 P.p.s.a.
Jednocześnie, w ocenie Sądu, obecna bezczynność organu, która wystąpiła po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 maja 2015 r., sygn. akt IV SAB/Wa 68/15, ma już charakter rażącego naruszenia prawa. Z akt administracyjnych sprawy wynika bowiem, że organ po otrzymaniu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy - nie podjął intensywnych czynności zmierzających do rozpoznania ww. wniosku. Podkreślić przy tym należy, że każde nawet krótkotrwałe niewykonywanie wyroku sądu w demokratycznym państwie prawnym uznać należy za wysoce naganne i nie może ono być w żadnym razie tolerowane lub akceptowane. Taka sytuacja prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania.
Jednocześnie w okolicznościach niniejszej sprawy Sąd mając powyższe na uwadze nie znalazł wystarczająco uzasadnionych podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącej o przyznanie od organu na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. w związku z art. 154 § 7 P.p.s.a. sumy pieniężnej i w tym zakresie skargę oddalił. Sąd stanął w tej kwestii na stanowisku, że wymierzenie grzywny we wskazanej wyżej wysokości oraz stwierdzenie rażącego naruszenia prawa przez organ, jest wystarczająco dyscyplinujące , co do dalszego przebiegu postępowania oraz stanowi dolegliwość adekwatną do dotychczasowego zaniechania Prezydenta.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 i § 2 w związku z art. 154 § 6 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. Na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzeczono jak w punkcie 3 wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania (punkt 4 sentencji wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło