I SA/Wa 1250/12
PostanowienieWSA w Warszawie2012-10-05
Skład orzekający: sędzia WSA Elżbieta Sobielarska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który posiada dom, nieruchomość rolną i oszczędności, a także uzyskuje stały miesięczny dochód, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że wnioskodawca nie wykazał należycie, iż jego sytuacja majątkowa jest na tyle ciężka, aby uniemożliwiała mu ponoszenie kosztów postępowania sądowego i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Posiadany przez wnioskodawcę dom, nieruchomość rolna, oszczędności oraz stały miesięczny dochód wskazują, że nie jest on osobą ubogą, a zatem nie spełnia przesłanek do skorzystania z instytucji prawa pomocy.Stan faktyczny
K.T. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, w związku ze skargą na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej. Wniosek został początkowo rozpoznany postanowieniem referendarza sądowego, od którego skarżący wniósł sprzeciw. Skarżący argumentował, że nie zgadza się z negatywną decyzją z uwagi na zawiłość sprawy i trudności w ustanowieniu pełnomocnika ze względu na koszty dojazdu.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 5 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku K.T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym całkowitym w sprawie ze skargi K.T. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] maja 2012 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości odmówić przyznania prawa pomocy.
Skarżący K. T. wnioskiem z dnia [...] lipca 2012 r., złożonym w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi, wystąpił o zwolnienie go z kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego przedstawiciela.
Wniosek powyższy rozpoznany został odmownie postanowieniem referendarza sądowego z dnia 3 września 2012 r., sygn. akt. I SA/Wa 1250/12.
W dniu 19 września 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęło pismo stanowiące sprzeciw K. T. od przedmiotowego postanowienia z dnia 3 września 2012 r., wobec czego straciło ono moc, a sprawa z wniosku o przyznanie prawa pomocy podlega rozpoznaniu na nowo.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną oraz trójką dzieci: T., S. i M.. Skarżący wskazał ponadto, że posiada dom wielkości [...] m2, nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha oraz [...] złotych. Dodatkowo łączny miesięczny dochód jego rodziny wynosi około [...] zł.
Wnosząc sprzeciw strona nie przedstawiła dodatkowych wyjaśnień ani dokumentów. Skarżący podniósł jedynie, że nie zgadza się z negatywną decyzją Sądu z uwagi na zawiłość sprawy. Wskazał przy tym, że nie jest w stanie ustanowić pełnomocnika zawodowego do reprezentowania go przed WSA w Warszawie ze względu na znaczne oddalenie siedziby Sądu od jego miejsca zamieszkania, a ustanowienie pełnomocnika "z grona lokalnych pełnomocników zawodowych z uwagi na znaczne koszty dojazdu do siedziby Sądu jest znacznie utrudnione, a wręcz niemożliwe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – dalej "ppsa", prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku.
Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Podkreślić należy, że instytucja przyznania prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym. Udzielenie prawa pomocy powinno sprowadzać się do przypadków, gdy sytuacja majątkowa strony jest rzeczywiście ciężka. Instytucja powyższa ma na celu bowiem umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom najuboższym, które z przyczyn od siebie niezależnych nie są w stanie zdobyć środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym.
W niniejszej sprawie – zdaniem Sądu – skarżący nie wykazał należycie, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego oraz kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Przede wszystkim zauważyć trzeba, że z danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż wnioskodawca uzyskuje stały, miesięczny dochód w wysokości około [...] zł. Posiada ponadto dom wielkości [...] m2, nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha oraz oszczędności w wysokości [...]złotych.
Nie można zatem uznać, że wnioskodawca jest osobą ubogą, pozbawioną środków do życia, a niewątpliwie do takich przypadków powinno sprowadzać się udzielenie prawa pomocy. W ocenie Sądu sytuacja majątkowa wnioskodawcy nie jest szczególnie trudna i z posiadanych środków jest w stanie ponieść koszty ustanowienia profesjonalnego przedstawiciela bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Przedstawione natomiast w złożonym przez niego sprzeciwie okoliczności, że ustanowienie pełnomocnika w miejscowości, w której zamieszkuje jest niemożliwe z uwagi na koszty dojazdu jakie pełnomocnik ten by ponosił, nie stanowi, zdaniem Sądu, okoliczności uzasadniającej przyznanie prawo pomocy w tym zakresie. Nie ma bowiem przeszkód aby strona ustanowiła profesjonalnego pełnomocnika, który prowadzi kancelarię w Warszawie.
Jak wyżej wskazano rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy ocenia się jedynie wykazaną we wniosku sytuację materialną wnioskodawcy. Instytucja prawa pomocy ma natomiast na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom najuboższym, które z przyczyn od siebie niezależnych nie są w stanie zdobyć środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym. W ocenie Sądu wnioskodawca do takiej kategorii osób nie należy, a zatem nie zaistniały w sprawie przesłanki uzasadniające uwzględnienie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 246 § 1 pkt 1 i art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło