I SA/Wa 1250/14
PostanowienieWSA w Warszawie2015-06-02
Skład orzekający: Magdalena Durzyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżącej przysługuje prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu, biorąc pod uwagę jej sytuację majątkową i dochody?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu, uznając, że sytuacja majątkowa skarżącej uległa poprawie w stosunku do okresu, w którym przyznano jej częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca osiąga dochód przekraczający średnie krajowe wynagrodzenie, jest właścicielką nieruchomości i domu, a jej dochody nie pozwalają na uznanie jej za osobę w niedostatku.Stan faktyczny
Skarżąca B. P. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu w sprawie dotyczącej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej. Wcześniej uzyskała częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, co skarżąca zaskarżyła sprzeciwem. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodnicząca Sędzia WSA Magdalena Durzyńska po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu w sprawie ze skargi B. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy -
Postanowieniem z 27 czerwca 2014 r. sygn. I SA/Wa 1250/14 Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyznał B. P. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] lutego 2014 r. w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej. Zasadniczym powodem uwzględniania żądania skarżącej było ustalenie, że skarżąca, prowadząc gospodarstwo domowe składające się z czterech osób (wnioskodawczyni oraz troje dzieci), środki utrzymania czerpała z wynagrodzenia z wykonywanej pracy jako kierownik [...] ([...] zł brutto), jednakże w dacie składania wniosku zatrudnienie na ww. stanowisku ustało, co prowadziło do istotnego ograniczenia uzyskiwanych przez wnioskodawczynię dochodów (do [...] zł brutto), niepozwalającego na wywiązanie się z obowiązku poniesienia kosztów sądowych przez stronę we własnym zakresie.
Wnioskiem z [...] grudnia 2014 r., uzupełnionym pismem z [...] stycznia 2015 r. B. P. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu, wskazując na brak możliwości poniesienia kosztów zastępstwa procesowego samodzielnie. Z wniosku, złożonego na urzędowym formularzu PPF, wynikało, że skarżąca wraz z dwoma synami prowadzi trzyosobowe gospodarstwo domowe. Środki utrzymania rodzina czerpie z wynagrodzenia za pracę na stanowisku [...] w [...] (umowa o pracę na zastępstwo) w wysokości [...] zł (brutto). Oprócz domu o pow. [...] m² skarżąca posiada działkę [...] o pow. ok. [...] ha. Skarżąca zadeklarowała brak oszczędności.
Postanowieniem z dnia 26 stycznia 2015 r. referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, uzasadniając to zmianą sytuacji majątkowej skarżącej w stosunku do poprzedniego orzeczenia o przyznaniu prawa pomocy, a także możliwością poczynienia przez skarżącą zmian w strukturze ponoszonych wydatków, pozwalającą na poniesienie części kosztów postępowania.
Skarżąca wniosła sprzeciw od powyższego postanowienia. W jego uzasadnieniu wskazała, że studia [...], na które uczęszcza, są niezbędne dla dalszego rozwoju jej kariery zawodowej. Wskazała też na koszty podróży do nieruchomości położonej w G. jako koszty konieczne dla roztoczenia opieki nad pozostawionym tam mieniem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako ppsa) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zaskarżone postanowienie traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 ppsa).
W ocenie Sądu okoliczności faktyczne przedstawione przez skarżącą w żadnej nie przemawiają za przyznaniem jej prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika na koszt państwa. W pierwszej kolejności Sąd zauważa, że w stosunku do okresu, w którym skarżącej zostało przyznane prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych – jej sytuacja majątkowa uległa znacznej poprawie. Skarżąca osiąga stały dochód przekraczający wg danych GUS średnie krajowe wynagrodzenie, jest właścicielką domu jednorodzinnego, samochodu i nieruchomości, z którą związane jest postępowanie skargowe - a której to nieruchomości nie ujęła w oświadczeniu majątkowym.
Trzeba mieć na uwadze, że zgodnie z ogólną zasadą, wyrażoną w art. 199 ppsa, strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, a odstępstwo od tej zasady jest możliwe jedynie wyjątkowo tj. w sytuacji, w której dochody oraz stan majątkowy strony postępowania są istotnie niższe od przeciętnych i nie pozwalają na zaspokojenie nawet podstawowych potrzeb (tzw. "prawo ubogich"). Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie, tym bardziej że skarżąca uzyskała już częściowe zwolnienie z kosztów. Przychody skarżącej, pomimo iż w jej osobistym odczuciu są nieadekwatne do poziomu wykształcenia oraz posiadanych kwalifikacji zawodowych, nie pozwalają uznać, że pozostaje ona w niedostatku i nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W tym stanie rzeczy Sąd, na mocy art. 243, art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ppsa postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło