I SA/Wa 1250/17
WyrokWSA w Warszawie2018-04-20
Skład orzekający: Magdalena Durzyńska, Dorota Apostolidis, Przemysław Żmich
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmawiająca stwierdzenia nabycia prawa użytkowania nieruchomości przez stowarzyszenie ogrodowe, oparta na braku pełnej dokumentacji dotyczącej powierzchni zajmowanej przez ogród, jest zgodna z prawem, jeśli istnieją inne dokumenty wskazujące na tę powierzchnię?Ratio decidendi
Decyzja odmawiająca stwierdzenia nabycia prawa użytkowania nieruchomości przez stowarzyszenie ogrodowe jest wadliwa, jeśli organy administracji nie wyjaśniły należycie stanu faktycznego, pomijając istniejące w aktach sprawy dokumenty (np. decyzję o podziale nieruchomości) wskazujące na powierzchnię zajmowaną przez ogród. Decyzja wydawana na podstawie art. 75 ust. 6 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych ma charakter deklaratoryjny, a jej celem jest potwierdzenie nabycia prawa użytkowania z mocy prawa, jeśli spełnione są określone przesłanki, w tym brak decyzji o likwidacji ogrodu.Stan faktyczny
Skarżący wniósł o stwierdzenie nabycia prawa użytkowania nieruchomości przez stowarzyszenie ogrodowe na podstawie art. 75 ust. 6 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych. Organy administracji odmówiły stwierdzenia nabycia prawa użytkowania, wskazując na brak pełnej dokumentacji dotyczącej powierzchni zajmowanej przez ogród oraz rozbieżności w tym zakresie w stosunku do wcześniejszych decyzji. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym brak należytego uzasadnienia decyzji i błędne niezastosowanie przepisów.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty, zasądzając jednocześnie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.) Sędziowie: WSA Dorota Apostolidis WSA Przemysław Żmich Protokolant referent – stażysta Katarzyna Matecka - Caban po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia prawa użytkowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz [...] kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2017 r Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej jako organ/SKO) działając na podstawie art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, dalej jako kpa) w wyniku rozpoznania odwołania [...] utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. Nr [...]. Decyzją tą Starosta odmówił stwierdzenia nabycia z dniem [...] stycznia 2014 r. przez [...] prawa użytkowania nieruchomości zajmowanej przez [...], tj. działki nr [...] o pow. [...] ha położonej w [...] obręb [...].
W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu [..] lipca 2016 r. [...] powołując się na art. 75 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych wskazując na lokalizację [...] założonego w [...] r. i wpisanego do rejestru [...] pod numerem [...] - wniósł o wydanie decyzji stwierdzającej nabycie przez [...] prawa użytkowania działki nr [...] o pow. [...] ha a następnie sprecyzował, iż chodzi o pow. [...] ha.
Organ ustalił, że objęta wnioskiem nieruchomość na dzień [...] stycznia 2014 r. znajdowała się na terenie nieobjętym planem miejscowym oraz że jest [...], co [...].
Jeśli chodzi o podstawę prawną żądania organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 75 ust. 6 i ust. 7 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz. U. z 2014 r., poz. 40 – dalej jako ustawa) w przypadku zaniechania wydania decyzji, o której mowa w ust. 1 tego przepisu ( a więc o likwidacji ogrodu), z upływem 24 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy, stowarzyszenie ogrodowe prowadzące rodzinny ogród działkowy nabywa prawo użytkowania - w rozumieniu ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - nieruchomości zajmowanej przez ten rodzinny ogród działkowy. Stwierdzenie nabycia prawa użytkowania następuje w drodze decyzji, która stanowi podstawę do ujawnienia prawa w księdze wieczystej.
SKO podało, iż w stosunku do objętego sporem [...] nie była wydana decyzja o jego likwidacji, a więc biorąc pod uwagę treść przywołanych wyżej przepisów ustanowienie prawa użytkowania w stosunku do ww ogrodu działkowego położonego na działce nr [...] w [...] jest w pełni uzasadnione. Podstawę odmowy stwierdzenia nabycia prawa użytkowania stanowił brak pełnej dokumentacji wymaganej przez organ. Wskazano tu na brak oryginałów lub uwierzytelnionych kserokopii dokumentów niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy i poważne rozbieżności co do powierzchni terenu zajętego pod ogródki działkowe pierwotnie tj. [...] ha wynikającego z decyzji [...] z dnia [...] kwietnia 1989 r. oraz decyzji [...] z dnia [...] marca 1977 r. Nr [...] - w stosunku do powierzchni wydzielonej w [...] r. określonej na [...] ha. SKO podało, iż wg tych danych została zwiększona powierzchnia ogrodów działkowych i kwestia ta nie została wyjaśniona w toku postępowania.
W skardze [...](skarżący) zarzucił organowi mające wpływ na wynik sprawy:
1 rażące naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa oraz art. 80 kpa, polegające na bezpodstawnym stwierdzeniu, że wnioskujący w sprawie nie udowodnił okoliczności które były podstawą złożonego przez niego wniosku, w szczególności nie udowodnił, że [...] został założony w danej dacie oraz danym miejscu.
2. rażące naruszenie przepisów postępowania tj. art. 107 § 1 i § 3 kpa, polegające na zaniechaniu uzasadnienia powodów dla których została wydana decyzja odmawiająca stwierdzenia nabycia prawa użytkowania - przez organ I instancji oraz szczątkowym i niewyczerpującym odniesieniu się przez organ II instancji do zarzutów sformułowanych w uzasadnieniu i wewnętrznych sprzecznościach zachodzących w uzasadnieniu organu II instancji.
3. rażące naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 75 § 1 i § 2 kpa, polegające na bezpodstawnym przyjęciu, że wnioskujący ma obowiązek złożenia dokumentów odpowiednio uwierzytelnionych, w czasie gdy w sytuacji kiedy zarówno skarżący jak i inne podmioty do których organ zwracał się w toku postępowania oświadczają, że nie są w posiadaniu dokumentów, których przedstawienia organ żąda, a więc ich uwierzytelnienie nie było możliwe.
4. rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 75 ust. 6 w zw. z art. 76 ust. 2 ustawy polegające na ich błędnym niezastosowaniu w sytuacji gdy oczywistym był fakt, że właściciel gruntu na którym urządzony jest [...], nie wydał decyzji o likwidacji ogrodu i po upływie 24 miesięcy od dnia wejścia w życie w/w ustawy, nie miał takiej możliwości, co sprawia, że[...], nabyło prawo użytkowania przedmiotowej nieruchomości z mocy prawa, a sama decyzja ma charakter wyłącznie deklaratoryjny;
5. rażące naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 75 ust. 1 ustawy polegające na błędnym przyjęciu, że wnioskujący musi udowodnić prawo władania nieruchomości w czasie gdy z przepisu tego oraz powiązanego z nim przepisu art. 75 ust. 6 w/w ustawy jednoznacznie wynika, że tryb postępowania w przypadku art. 75 nie nakłada na wnioskującego obowiązku legitymowania się dokumentami poświadczającymi prawo władania nieruchomością.
Wskazując na powyższe skarżący wniósł o uchylenie obydwu zaskarżonych decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Staroście [...] oraz o zasądzenie kosztów postępowania wg. norm prawem przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Sąd zważył co następuje:
Skarga jest uzasadniona. W sprawie nie budzi wątpliwości stan prawny. Podstawą żądania wnioskodawcy jest art. 75 ust. 6 ustawy. Decyzja wydawana w tym trybie ma charakter deklaratoryjny a zaistnienie przesłanek z ww przepisu organy I i II instancji potwierdziły wskazując na zasadność wniosku strony skarżącej. Nie ma wątpliwości, iż ww ogród działkowy powstał, został wpisany jako ogród stały do rejestru pod konkretnym numerem ewidencyjnym i nadal istnieje a przy tym nie została wydana w zakreślonym przez ustawę terminie decyzja o jego likwidacji. Sporne pozostawało jedynie jaką powierzchnię zajmuje ww ogród i wobec rozbieżności w tym zakresie w stosunku do decyzji z [...] r. i decyzji podziałowej z [...] r. – w sprawie zapadła decyzja odmowna.
W ocenie Sądu stanowisko organów w tym zakresie nie znajduje uzasadnienia. Przede wszystkim to rolą organów orzekających w sprawie jest ustalenie powierzchni ogrodu. Do akt sprawy dołączono wydaną na wniosek właściciela nieruchomości decyzję administracyjną z [...] grudnia 1999r., której przedmiotem było wydzielenie terenu ogrodów działkowych tj. działki nr [...] o pow. [...] ha, terenu zabudowanego i drogi. Projekt podziału był opiniowany przez [...], decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości, zgodna z zakresem użytkowania, jest ostateczna a jej załącznik graficzny definiuje teren ogrodu zajętego pod ogródki działkowe. W tym stanie rzeczy organy winny jedynie zweryfikować, czy objęta wnioskiem działka nr [..] faktycznie jest zajęta pod ogródki działkowe a następnie, skoro zostało ustalone iż zachodzą przesłanki z art. 75 ust. 6 ustawy wydać decyzję zgodnie z wnioskiem. Zaniechanie przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w tym zakresie i pominięcie niebudzących wątpliwości dokumentów znajdujących się już w aktach sprawy pozostaje w sprzeczności z art. 7, 8, 77 i 80 kpa i stanowi o zaniechaniu wyjaśnienia istoty sprawy. W tym stanie rzeczy zarówno decyzję organu II jak i I instancji w oparciu o art. 145 ust. 1 pkt. 1 lit. c ppsa w zw. z art. 135 ppsa należało uchylić celem przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i zajęcia stanowiska w odniesieniu do zgromadzonego już w aktach sprawy materiału dowodowego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło