I SA/Wa 1250/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Monika Sawa sędzia WSA Iwona Kosińska po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. L. na postanowienie Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] marca 2019 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Minister Inwestycji i Rozwoju (dalej również jako Minister) postanowieniem z dnia [...] marca 2019 r., nr [...], odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...] (dalej również jako Wojewoda) z dnia [...] grudnia 2018 r., nr [...], o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy [...] z dnia [...] czerwca 1974 r., nr [...], w części dotyczącej nieruchomości gruntowej położonej w Gminie [...], oznaczonej geodezyjnie jako działki gruntu nr [...], obręb [...]. Powyższe postanowienie Ministra zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym: Wojewoda [...], po rozpatrzeniu wniosku M. L., decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy [...] z dnia [...] czerwca 1974 r. zezwalającej [...] Zakładom Samochodowym w [...] na budowę linii napowietrznej [...] kV w sołectwach [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] oraz miasto [...] zgodnie z planem trasy zaakceptowanym przez Urząd Powiatowy w [...] Wydział Gospodarki Komunalnej Przestrzennej, Ochrony Środowiska i Komunikacji w części dotyczącej nieruchomości gruntowej położonej w Gminie [...], oznaczonej geodezyjnie jako działki gruntu nr [...] i [...],[...], obręb [...] W dniu 9 stycznia 2019 r. do [...] Urzędu Wojewódzkiego we [...] wróciła niepodjęta korespondencja kierowana do M. L., zawierająca ww. decyzję z dnia [...] grudnia 2018 r. Na kopercie widnieje adnotacja, że korespondencja była dwukrotnie awizowana. Pismem z dnia [...] stycznia 2019 r. M. L. złożyła odwołanie od powołanej decyzji Wojewody wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że decyzji Wojewody nie otrzymała drogą pocztową, a w skrzynce nie znalazła dokumentu awiza dotyczącego tej przesyłki. O wydaniu przedmiotowego orzeczenia dowiedziała się telefonicznie od pracownika Urzędu Wojewódzkiego. Po czym w dniu 18 stycznia 2019 r. zgłosiła się po odbiór kopii decyzji. Minister Inwestycji i Rozwoju postanowieniem z dnia [...] marca 2019 r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od powołanej decyzji Wojewody z dnia [...] grudnia 2018 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie (art. 129 §2 kpa). Przy czym zgodnie z art. 57 § 1 kpa, jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. Minister podniósł, że w przedmiotowej sprawie miało miejsce doręczenie zastępcze określone w art. 44 kpa, stwarzające domniemanie doręczenia. Organ wskazał, że z akt sprawy wynika, iż ze względu na brak możliwości doręczenia M. L. korespondencji, zawierającej decyzję Wojewody z dnia [...] grudnia 2018 r., przesyłkę pozostawiono na okres 14 dni w urzędzie pocztowym w dniu 13 grudnia 2018 r. Z powodu niepodjęcia pisma w terminie 7 dni od daty pozostawienia w urzędzie pocztowym, awizowano ją powtórnie w dniu 21 grudnia 2018 r. W dniu 28 grudnia 2018 r. przesyłkę zwrócono nadawcy, po czym do organu I instancji wpłynęła ona w dniu 9 stycznia 2019 r. Z powyższego, zdaniem Ministra, wynika, że przesyłka kierowana do M. L. została skutecznie doręczona w dniu 27 grudnia 2018 r. Tym samym od dnia 28 grudnia 2018 r., rozpoczął bieg czternastodniowy termin do skutecznego wniesienia przez M. L. odwołania od ww. decyzji Wojewody. Koniec wskazanego terminu nastąpił zatem w dniu 10 stycznia 2019 r. W ocenie Ministra wobec nadania przesyłki zawierającej odwołanie w placówce pocztowej w dniu 25 stycznia 2019 r. nie został zachowany termin, wymagany w art. 129 § 2 kpa. Minister przytoczył treść art. 58 kpa stanowiącego, że w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Przy czym, jak podał Minister, pierwszorzędne znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu administracyjnym ma ustalenie, że fakt uchybienia przez stronę terminowi nie nastąpił z jej winy. Brak winy zachodzi natomiast wtedy, gdy strona nie mogła dokonać czynności wskutek przeszkód, których nie można było usunąć nawet przy użyciu największego w danych okolicznościach wysiłku. Powołując orzecznictwo sądów administracyjnych Minister podkreślił, że przywrócenie uchybionego terminu uzasadniają wyłącznie takie obiektywne, występujące bez woli strony (lub pełnomocnika), okoliczności i zdarzenia, które mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu spraw udaremniły dokonanie czynności we właściwym czasie. Ponadto kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Osoba zainteresowana ma uprawdopodobnić brak swojej winy, czyli powinna ona uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Minister zauważył, że w przedmiotowej sprawie jako przyczynę uchybienia terminu M. L. podała niedoręczenie jej przez właściwy urząd pocztowy przesyłki zawierającej decyzję Wojewody z dnia [...] grudnia 2018 r., a także brak informacji (dokumentu awiza) o możliwości odbioru kierowanej do niej korespondencji. W ocenie Ministra, przedstawionych okoliczności nie można zaliczyć do takich, które uzasadniają brak winy w uchybieniu terminu. Nie stanowiły one bowiem obiektywnej przeszkody uniemożliwiającej M. L. złożenie odwołania od ww. decyzji Wojewody w wyznaczonym przepisami prawa terminie. Przy czym organ zaważył, że podnoszona przez wnioskodawczynię niemożność odebrania przesyłki nie została w żaden sposób uprawdopodobniona i udokumentowana. Wskazane powody uchybienia terminu nie mogły być uznane za przeszkodę niemożliwą do przezwyciężenia i niezależną od strony. Zdaniem Ministra M. L. była w pełni zorientowana w toczącym się postępowaniu nadzorczym, czego dowodzi aktywny udział wnioskodawczyni w sprawie, a także zdawała sobie sprawę ze zbliżającego się terminu jego zakończenia, gdyż zawiadomieniem z dnia [...] października 2018 r. Wojewoda [...] zawiadomił strony o wydłużeniu czasu na rozpatrzenie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji do dnia [...] listopada 2018 r. Dysponując taką wiedzą, M. L. mogła spodziewać się w tym okresie wydania rozstrzygnięcia. Mimo uzyskania informacji o przewidywanym terminie zakończenia postępowania przed organem pierwszej instancji, M. L. wystąpiła do organu z pytaniem o stan sprawy ponad półtora miesiąca od wyznaczonej przez organ daty zakończenia postępowania. Mając powyższe na uwadze, Minister stwierdził, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu, a więc nie została spełniona podstawowa przesłanka z art. 58 § 1 kpa. Przy czym, w opinii Ministra, samo nieuprawdopodobnienie braku winy czyni zbędnym analizowanie spełnienia przez stronę pozostałych przesłanek koniecznych do wydania rozstrzygnięcia dla przywrócenia terminu, bowiem muszą one zostać spełnione łącznie. Skargę na postanowienie Ministra z dnia [...] marca 2019 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła M. L., podnosząc, że decyzji Wojewody z dnia [...] grudnia 2018 r. nie otrzymała drogą pocztową, lecz uzyskała ją osobiście w Urzędzie Wojewódzkim w dniu 18 stycznia 2019 r., po uprzednio otrzymanej informacji telefonicznej. Z uzyskanej informacji dowiedziała się, iż list polecony zawierający ww. decyzję był dwukrotnie awizowany w miesiącu grudniu 2018 r. i został zwrócony do nadawcy. Skarżąca stwierdziła, że dokumentu awiza nie otrzymała, a więc z winy doręczyciela nie można uznać "domniemanego doręczenia przesyłki". Ponadto wskazała, że bez awiza nie mogła odebrać przesyłki. Podniosła też, iż nie jest w stanie udokumentować faktu nieposiadania dokumentu awiza i poprosiła o wskazanie w jaki sposób ma to zrobić. Jednocześnie podkreśliła, że z treści zaskarżonego postanowienia o datach wystawienia I i II awiza oraz podanych punktów odbioru przesyłki wynika, iż ostateczny termin odbioru przesyłki poprzedzało kilka dni wolnych od pracy, a więc stwierdzenie, że skarżąca miała 14 dni na odebranie awiza jest bezsensowne. Dodatkowo, zdaniem skarżącej, niedorzeczny jest argument organu, iż była w pełni zorientowana o zakończeniu się toczącego postępowania w sprawie. Petent nie ma bowiem obowiązku wydzwaniania do urzędów, czy instytucji rozpoznających jego sprawy, gdyż temu służy korespondencja. W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej jako: p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Taka sytuacja zaistniała w rozpatrywanej sprawie. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Dokonując pod takim kątem oceny zaskarżonego postanowienia Sąd uznał, że skarga jest niezasadna, gdyż zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie było, wydane na podstawie art. 59 § 2 kpa, postanowienie Ministra z dnia [...] marca 2019 r. odmawiające skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od opisanej na wstępie decyzji Wojewody z dnia [...] grudnia 2018 r. Z mocy art. 58 § 1, 2 i 3 kpa w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Przywrócenie terminu do złożenia prośby jest niedopuszczalne. Z kolei, w myśl art 44 § 1 kpa w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (§ 2). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (§ 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (§ 4). Ze znajdującej się w aktach sprawy niedoręczonej przesyłki zawierającej decyzję Wojewody z dnia [...] grudnia 2018 r. wynika, że była ona dwukrotnie awizowana w dniach 13 i 21 grudnia 2018 r. i została zwrócona do nadawcy w dniu 28 grudnia 2018 r. Organ odwoławczy uznał, że decyzja organu I instancji została doręczona w trybie art. 44 § 4 kpa w dniu 27 grudnia 2018 r. W efekcie czternastodniowy termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 10 stycznia 2019 r. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wraz z odwołaniem został złożony przez skarżącą dopiero w dniu 25 stycznia 2019 r. W ocenie Sądu, skarżąca nie przedstawiła argumentów, które mogłoby pozwolić na uznanie, że bez swojej winy uchybiła terminowi do wniesienia odwołania. Skarżąca we wniosku o przywrócenie uchybionego terminu nie przedstawiła okoliczności, które wskazywałyby na brak winy w uchybieniu terminu. Dopiero w skardze rozszerzyła argumentację dotyczącą braku jej winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody z dnia [...] grudnia 2018 r. Zdaniem Sądu, przedstawione przez skarżącą okoliczności nie uprawdopodabniają mimo to braku winy skarżącej. Przy czym wskazać należy, że to na skarżącej spoczywa obowiązek przedstawienia argumentacji, która uprawdopodobni brak jej winy w uchybieniu terminu. Skarżąca takiej argumentacji nie przedstawiła, w tym nie wskazała ani nie przedłożyła dokumentów wskazujących, iż wszczęła w urzędzie pocztowym postępowanie reklamacyjne, dotyczące braku awizacji przedmiotowej przesyłki. W tej sytuacji Minister prawidłowo uznał, że wniosek o przywrócenie terminu nie mógł być uwzględniony, ponieważ nie wystąpiły ustawowe przesłanki przywrócenia terminu. Samo bowiem twierdzenie skarżącej o nieawizowaniu przesyłki nie może zostać uznane za uprawdopodobniające ten fakt, gdy ze znajdującej się w aktach administracyjnych sprawy koperty, w której została nadana do skarżącej decyzja Wojewody z dnia [...] grudnia 2018 r., wynika, iż doręczyciel własnoręcznie potwierdził okoliczność dwukrotnego awizowania tej przesyłki. Wobec tego dla weryfikacji tej okoliczności przez skarżącą konieczne byłoby przeprowadzenie postępowania reklamacyjnego. Zdaniem Sądu, Minister dokonał prawidłowych ustaleń, procedował w zgodzie z przepisami procedury administracyjnej oraz prawidłowo powołał i zastosował przepisy kpa. Nie budzi wątpliwości, że okoliczności przytoczone przez skarżącą nie mogły zostać uwzględnione. W tej sytuacji Sąd uznał, że skarżąca nie wykazała braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 3 w związku z art. 120 p.p.s.a.