I SA/Wa 1257/05
WyrokWSA w Warszawie2006-02-16
Skład orzekający: Joanna Banasiewicz, Elżbieta Sobielarska, Joanna Skiba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uzasadnienie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które sprowadza się do stwierdzenia, że organ pierwszej instancji nie przekroczył granic swobodnego uznania przy przyznawaniu zasiłku celowego, jest wystarczające i zgodne z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Uzasadnienie decyzji administracyjnej, nawet w przypadku świadczeń uznaniowych, musi szczegółowo wskazywać okoliczności faktyczne i prawne, którymi organ kierował się przy jej wydaniu, zgodnie z zasadami k.p.a. (art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3). Lapidarna ocena braku przekroczenia granic swobodnego uznania, bez przedstawienia analizy materiału dowodowego, uniemożliwia sądowi ocenę zasadności rozstrzygnięcia, co skutkuje koniecznością uchylenia decyzji.Stan faktyczny
G. G. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P., która utrzymała w mocy decyzję Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. o przyznaniu zasiłku celowego. Skarżący zarzucił, że przyznana pomoc jest niewystarczająca do zaspokojenia jego podstawowych potrzeb życiowych, zwłaszcza w sytuacji jego bezrobocia i braku innych źródeł dochodu. Organ odwoławczy uznał, że organ pierwszej instancji nie przekroczył granic swobodnego uznania, powołując się na ograniczone środki finansowe ośrodka.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. oraz stwierdzenie, że decyzja ta nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz (spr.) Sędziowie WSA Elżbieta Sobielarska Asesor WSA Joanna Skiba Protokolant Katarzyna Babik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2006 r. sprawy ze skargi G. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] maja 2005 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania G. G., utrzymało w mocy decyzję działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta P. Zastępcy Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. z dnia [...] kwietnia 2005 r., nr [...] przyznającą zasiłek celowy.
W uzasadnieniu wskazane zostały następujące okoliczności faktyczne i prawne.
Zaskarżoną decyzją organ pierwszej instancji przyznał G. G. zasiłek celowy w kwocie [...] zł z przeznaczeniem na dofinansowanie opłat mieszkaniowych podając, że zasiłek celowy należy do świadczeń uznaniowych, uzależniony jest od okoliczności uzasadniających przyznanie pomocy, od ilości osób zgłaszających się o pomoc w danym miesiącu, a w konsekwencji od możliwości finansowych ośrodka. Ponadto zaznaczył, że uprawnienia wynikające z przepisów ustawy o pomocy społecznej mają charakter uzupełniający własne środki, możliwości i uprawnienia.
Od powyższej decyzji G. G. złożył odwołanie zarzucając, że przyznana mu pomoc jest zbyt niska, ponadto przyznana została na zbyt krótki okres czasu. Otrzymywane dofinansowanie nie pokrywa opłat czynszu, a odwołujący się nie ma środków na życie, gdyż jest bezrobotny i nie może znaleźć pracy.
Rozpatrując odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wskazało, że stosownie do art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. nr 64, poz. 593 ze zm.) w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w szczególności ustaleń pracownika socjalnego dokonanych na podstawie przeprowadzonego wywiadu środowiskowego i jego aktualizacji z dnia 6 kwietnia 2005 r., wynika, że G. G. mieszka samotnie, jest kawalerem, jest bezrobotny i nie ma żadnych źródeł dochodu. Otrzymuje jedynie dodatek mieszkaniowy w kwocie [...] zł miesięcznie. Pracownik socjalny ocenił sytuację wnioskodawcy jako bardzo trudną i zaplanował zwiększoną pomoc społeczną, skutkiem czego G. G. przyznano zasiłek celowy oraz zasiłek okresowy. Kolegium uznało, że w świetle okoliczności sprawy nie zostały przekroczone przez organ pierwszej instancji, przy przyznaniu pomocy granice swobodnego uznania. Powołało się przy tym na fakt znany organowi z urzędu, jak również wynikający z przedłożonych analiz wykorzystania środków, to jest na ograniczenia wynikające z posiadanych środków finansowych, które nie są wystarczające na zabezpieczenie wszystkich potrzeb wnioskodawców. W konsekwencji Kolegium utrzymało w mocy decyzję działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta P. Zastępcy Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. z dnia [...] kwietnia 2005 r.
Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. G. G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę. W uzasadnieniu wskazał, że nie posiada żadnych środków do życia, nigdzie nie pracuje, próby znalezienia pracy w miejscu zamieszkania nie przynoszą skutku. Z kolei brak zatrudnienia wpływa bardzo negatywnie na jego sytuację materialną i finansową. Skarżący szczegółowo opisał przebieg swojego dotychczasowego zatrudnienia, wskazał również na powody rozwiązania stosunku pracy. Jego zdaniem przyznana pomoc finansowa z Ośrodka Pomocy Społecznej w P. jest niewystarczająca. Wypłacane mu zasiłki celowe nie pozwalają na zaspokojenie potrzeb żywieniowych, na zakup środków czystości, ubrań, dokonania zakupów do domu, uiszczenie opłat związanych z eksploatacją mieszkania. Wskazał na nierównie, jego zdaniem, traktowanie przez Ośrodek Pomocy Społecznej w P. osób, które podobnie jak on, korzystają z pomocy finansowej państwa.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o jej oddalenie dodając jednocześnie, że zarzuty, które G. G. podniósł w skardze, były już przedmiotem rozpoznania Kolegium.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że materialnoprawną podstawę dla wydania zaskarżonej do sądu decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2004 r., nr 64, poz. 593 ze zm.), a w szczególności art. 39 powołanej ustawy, który w ust. 1 stanowi, iż celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Treść powołanego przepisu wskazuje, że wydane na jego podstawie rozstrzygniecie ma charakter uznaniowy. Zauważyć jednak należy, że każda decyzja administracyjna oparta na swobodnym uznaniu musi odpowiadać warunkom określonym m. in. w art. 107 § 1 i § 3 kpa. W przeciwnym razie rozstrzygnięcie może zostać ocenione jako noszące cechy dowolności.
Dlatego treść takiej decyzji powinna zawierać szczegółowe wskazanie okoliczności faktycznych i prawnych, którymi organ administracji kierował się przy jej wydaniu. Obowiązek takiego właśnie skonstruowania treści decyzji wynika również z zasad ogólnych kodeksu postępowania administracyjnego w tym z zasady udzielania informacji wyrażonej w art. 9 kpa, oraz zasady wyjaśnienia stronie zasadności rozstrzygnięcia wyrażonej w art. 11 kpa.
W niniejszej sprawie uzasadnienie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] maja 2005 r. sprowadza się do lapidarnej oceny, że organ I instancji nie przekroczył granic swobodnego uznania przy przyznawaniu pomocy na podstawie art. 39 powołanej wcześniej ustawy o pomocy społecznej. Kolegium wskazało przy tym na fakt znany organowi drugiej instancji z urzędu oraz wynikający z przedłożonych analiz wykorzystania środków, których brak jest w aktach sprawy przekazanych Sądowi.
Tego rodzaju uzasadnienie nie pozwalało Sądowi na dokonanie oceny, czy zasadnie organ odwoławczy przyjął, iż decyzja pierwszoinstancyjna nie przekracza granic swobodnego uznania, a w konsekwencji z tej przyczyny koniecznym stało się uchylenie zaskarżonej decyzji.
W powyższej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że wydanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzji z dnia [...] maja 2005 r. naruszyło przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z podniesionych względów zaskarżona decyzja została uchylona, bowiem koniecznym stało się ponowne przeprowadzenie postępowania administracyjnego zgodnego z zasadami wynikającymi z przepisów powołanej ustawy z dnia 12 marca 2004 r. oraz przepisów kodeksu postępowania administracyjnego.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit. c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło