I SA/Wa 1258/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska (spr.) Sędziowie: WSA Dariusz Chaciński WSA Przemysław Żmich Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2011 r. sprawy ze skargi J. W. na postanowienie Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. I. Stan faktyczny 1. Minister Skarbu Państwa postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania J. W. z dnia [...] marca 2011 r. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...], w której organ I instancji potwierdził J. W. prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez K. B. nieruchomości poza obecnymi granicami kraju w miejscowości P., oraz orzekł, iż udział T. B., wynoszący 1/2 części, zostanie pozostawiony do odrębnego postępowania - stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji. 2. W uzasadnieniu postanowienia Minister Skarbu Państwa podał, że w dniu 25 marca 2011 r. J. W. wniosła odwołanie od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2010 r., w której organ pierwszej instancji potwierdził jej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez K. B. nieruchomości poza obecnymi granicami kraju. W dniu 10 grudnia 1990 r. J. W. złożyła w Urzędzie Miejskim w B. wniosek o przyznanie rekompensaty za mienie pozostawione poza obecnymi granicami kraju. Postanowieniem z dnia [...] marca 2009 r. wniosek został przekazany wraz z aktami sprawy do Wojewody [...] celem rozpatrzenia zgodnie z właściwością. W dniu 6 sierpnia 2009 r. J. W. złożyła oświadczenie, z którego wynika, iż T. B. jest osobą ubezwłasnowolnioną ze względu na stan zdrowia, ma wyznaczonego opiekuna, którym jest jego córka i nie posiada obywatelstwa polskiego. Decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. [...] potwierdził J. W. w 1/2 części prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez K. B. nieruchomości poza obecnymi granicami kraju, tj. w miejscowości P., i wskazał, iż udział T. B., wynoszący 1/2 części jest pozostawiony do odrębnego postępowania. Wojewoda [...] podał, że pismem z dnia 15 lutego 2010 r. J. W. poinformowała, iż jest zaskoczona rozpatrzeniem częściowym realizacji prawa do rekompensaty za pozostawione mienie, i wniosła o całościowe rozpatrzenie sprawy. Pismem z dnia 18 marca 2010 r. J. W. zwróciła się do organu pierwszej instancji o wypłacenie pierwszej połowy rekompensaty. Pismem z dnia 1 kwietnia 2010 r. Wojewoda [...] poinformował J. W. o przekazaniu jej danych za pośrednictwem Ministra Skarbu Państwa do Banku Gospodarstwa Krajowego celem realizacji prawa do rekompensaty we wskazanej uprzednio formie świadczenia pieniężnego, oraz, że potwierdzenie prawa do rekompensaty w zakresie udziału T. B. stanowi odrębne postępowanie i w tym zakresie, po przedłożeniu wymaganych dokumentów, zostanie wydane rozstrzygnięcie merytoryczne. Pismem z dnia 5 października 2010 r. J. W. zwróciła się do [...] Urzędu Wojewódzkiego o wypłatę na jej rzecz drugiej części rekompensaty, tj. udziału T. B. Pismem z dnia 7 listopada 2010 r. organ wojewódzki ponownie pouczył stronę, iż w zakresie potwierdzenia prawa do rekompensaty co do pozostałej części należnej T. B. zostanie wydana odrębna decyzja, i wezwał do złożenia właściwych dokumentów w sprawie, zwłaszcza dokumentów potwierdzających posiadanie lub utratę przez T. B. obywatelstwa polskiego po roku 1972. Pismem z dnia 19 listopada 2010 r. J. W. poinformowała organ pierwszej instancji o śmierci T. B. w dniu [...] kwietnia 2010 r.; przekazała również do [...] Urzędu Wojewódzkiego kserokopię potwierdzonego za zgodność z oryginałem przez Ambasadę Rzeczypospolitej Polskiej, paszportu K. M., która sprawowała opiekę nad T. B. 3. W uzasadnieniu postanowienia Minister Skarbu Państwa stwierdził, że z akt sprawy wynika, iż zaskarżona decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2010 r. została wysłana listem poleconym za zwrotnym potwierdzeniem odbioru i została odebrana przez J. W. w dniu 15 lutego 2010 r., co wynika z załączonego do akt sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru tej decyzji. Od dnia następnego tj. 16 lutego 2010 r. należy liczyć 14-dniowy termin do wniesienia odwołania, a zatem ostatnim dniem do wniesienia odwołania od powyższej decyzji był dzień 2 marca 2010 r. Zdaniem organu odwoławczego strona niesłusznie, w odwołaniu z dnia 25 marca 2011 r. wskazuje, iż w dniu 8 stycznia 2010 r. złożyła odwołanie od decyzji Wojewody [...]. We wskazanym przez stronę dniu decyzja nie została jeszcze wydana przez organ pierwszej instancji, a zatem stronie nie przysługiwało odwołanie. Zgodnie z art. 127 kpa, odwołanie przysługuje od decyzji wydanej w pierwszej instancji. Z tego względu strona może skorzystać z odwołania tylko wówczas, gdy istnieje nieostateczna decyzja administracyjna w rozumieniu przepisów kodeksu. Z akt sprawy wynika, iż decyzja w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty na rzecz J. W. została wydana dopiero w dniu [...] lutego 2010 r. i został jej nadany rygor ostateczności w dniu 2 marca 2010 r. Zdaniem organu odwoławczego strona uchybiła terminowi do wniesienia odwołania, co wywołuje taki skutek, iż przedmiotowe odwołanie jest bezskuteczne, a zaskarżona decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2010 r., ostateczna. Organ pierwszej instancji w sentencji decyzji z dnia [...] lutego 2010 r. wskazał, iż udział T. B., wynoszący 1/2 części pozostawia do odrębnego postępowania. Wprawdzie J. W. w piśmie z dnia 15 lutego 2010 r. wyraziła swoje zaskoczenie częściowym rozpatrzeniem sprawy, jednakże przy piśmie z dnia 18 marca 2010 r. zwróciła się z prośbą o wypłacenie swojej części (pierwszej części) rekompensaty za mienie pozostawione poza obecnymi granicami kraju. Ponadto, jak stwierdził Wojewoda [...], postępowanie, co do udziału T. B. w prawie do rekompensaty oraz co do kwestii zrzeczenia się tego udziału na rzecz J. W. toczy się nadal przez Wojewodą [...] i w tym zakresie, po zgromadzeniu i ocenie wymaganych dokumentów, o które organ wzywał stronę, zostanie wydana decyzja administracyjna. II. Zarzuty zawarte w skardze i stanowisko organu 1. Skargę na decyzję Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył a J. W. i wniosła o wypłacenie części brata T. B. na jej korzyść, podała, że mieszkający w B. jej brat T. B., zmarły w dniu [...] kwietnia 2010 r., zrzekł się na korzyść skarżącej części swego spadku; obywatelstwa polskiego nie utracił. 2. W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. III. Uzasadnienie prawne Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. 2. Zaskarżonym postanowieniem Minister Skarbu Państwa, po rozpatrzeniu odwołania J. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2010 r. potwierdzającą J. W. prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez K. B. nieruchomości poza obecnymi granicami kraju w miejscowości P. tj. w 1/2 części oraz orzekającej, iż udział T. B, wynoszący 1/2 części zostanie pozostawiony do odrębnego postępowania - stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji. Skarga jest zasadna. Sąd nie podziela stanowiska organu przedstawionego w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. 3. Zgodnie z art. 129 § 2 kpa, odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, zgodnie natomiast z art. 128 kpa - odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia, wystarczy, jeżeli z odwołania wynika, że strona nie jest zadowolona z decyzji. Z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. Wojewoda [...] potwierdził J. W. w 1/2 części prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Państwa Polskiego i wskazał, że udział T. B. wynoszący 1/2 części został pozostawiony do odrębnego postępowania; decyzja ta została doręczona stronie w dniu 15 lutego 2010 r., natomiast pismem z dnia 15 lutego 2010 r. J. W. poinformowała organ, który wydał tę decyzję i doręczył ją stronie, iż jest zaskoczona rozpatrzeniem częściowym realizacji prawa do rekompensaty za pozostawione mienie, i wniosła o całościowe rozpatrzenie sprawy. Tymczasem Minister Skarbu Państwa stwierdził, że J. W. wniosła odwołanie od decyzji z dnia [...] lutego 2010 r. rok później, tj. w dniu [...] marca 2011 r. Stanowisko organu nie jest zasadne, bowiem ze znajdującego się w aktach sprawy pisma skarżącej z dnia 15 lutego 2010 r. wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że pismo to było odwołaniem skarżącej od decyzji organu pierwszoinstancyjnego, którego organ jednakże nie rozpatrzył, i do którego w żaden sposób się nie odniósł. Jeśli J. W. w piśmie z dnia 15 lutego 2010 r. wyraziła swoje zaskoczenie częściowym rozpatrzeniem sprawy, wniosła je w terminie ustawowym, to obowiązkiem organu było w razie wątpliwości wyjaśnić, jaki jest charakter tego pisma. 4. Ponadto zauważyć należy, iż w uzasadnieniu postanowienia Minister Skarbu Państwa stwierdził, że z akt sprawy wynika, iż zaskarżona decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2010 r. została odebrana przez J. W. w dniu [...] lutego 2010 r.., co wynika z załączonego do akt sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru tej decyzji. Słusznie organ stwierdził, że od dnia następnego tj. [...] lutego 2010 r. należy liczyć 14-dniowy termin do wniesienia odwołania, jednakże ostatnim 14 - dniem do wniesienia odwołania od powyższej decyzji był dzień 1 marca 2010 r., a nie jaki wskazał Minister Skarbu Państwa - 2 marca 2010 r. 5. Obowiązkiem organu będzie zatem zbadanie, czy pismo J. W. z dnia 15 lutego 2010 r. jest odwołaniem, a jeżeli tak, to czy zostało wniesione w terminie, a następnie podjęcie stosownego rozstrzygnięcia. 6. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.