I SA/Wa 1259/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogdan Wolski (spr.) Sędziowie: WSA Dariusz Chaciński WSA Joanna Skiba Protokolant ref. Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu zaliczek alimentacyjnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adw. K. S. kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 22% podatku od towarów i usług kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...], o odmowie umorzenia należności dłużnika alimentacyjnego J. S. z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych na rzecz J. S. i J. S. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne. J. S. jest dłużnikiem alimentacyjnym zobowiązanym do spłaty zadłużenia z tytułu wypłaconej jego dzieciom kwoty [...] zł. Decyzją Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2010 r. odmówiono J. S. umorzenia należności z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłaconych na rzecz J. S. i J. S. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że J. S. jest współwłaścicielem nieruchomości o znacznej wartości, ponadto pobiera emeryturę. J. S. wniósł odwołanie od tej decyzji zarzucając, iż nie uwzględniono jego złej sytuacji zdrowotnej. Ponadto wyjaśnił, że z otrzymywanej emerytury komornik potrąca mu miesięcznie kwotę [...] zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. nie uwzględniło odwołania stwierdzając, iż obowiązek alimentacyjny obciąża rodziców nie tylko wtedy, gdy sytuacja materialna rodziców jest dobra; obowiązek ten ciąży także na rodzicach niezamożnych, czy wręcz ubogich. Z akt sprawy wynika, że od 2005 roku alimenty ustalono na kwotę [...] zł miesięcznie na każde z dzieci, co nie może być uznane za kwotę większą niż symboliczna. J. S. jest w ½ właścicielem nieruchomości, której wartość biegły wyliczył na kwotę [...] zł. Nie ma żadnych podstaw, aby osobie dysponującej znacznym majątkiem w postaci nieruchomości oraz emeryturą w kwocie [...] zł umorzyć należności z tytułu alimentów, co byłoby równoznaczne z wypłaceniem alimentów ze środków publicznych. J. S. wniósł skargę na decyzję organu odwoławczego zarzucając, iż jest ona krzywdząca. Skarżący wyjaśnił, że sprawa majątku nabytego w drodze dziedziczenia nie jest zamknięta. Z emerytury pozostaje skarżącemu około [...] zł i utrzymuje się z prac dorywczych. Podnosząc te zarzuty J. S. wniósł o uchylenie decyzji i umorzenie zaliczki alimentacyjnej. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, ale z innych powodów, niż podniesione w skardze. Ocena zaskarżonej decyzji przeprowadzona w zakresie wynikającym z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", potwierdza, że w toku postępowania administracyjnego uchybiono prawu w sposób uzasadniający uwzględnienie skargi. Postępowanie administracyjne zakończone zaskarżoną decyzją dotyczyło wniosku J. S. o umorzenie należności powstałych z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłaconych jego dzieciom na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86, poz. 732 ze zm.), dalej: "ustawa z dnia 22 kwietnia 2005 r.". Przesłanki umorzenia należności powstałych z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłaconych osobom uprawnionym na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. wynikają z art. 30 ust. 1 w zw. z art. 28 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2009 r. Nr 1, poz. 7 ze zm.), dalej: "ustawa z dnia 7 września 2007 r." Przepis art. 30 ust. 1 stanowi, iż organ właściwy dłużnika może umorzyć te należności w łącznej wysokości: 1) 30 %, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 3 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów; 2) 50 %, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 5 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów; 3) 100 % jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 7 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów. Z powyższego wynika zatem, iż częściowe umorzenie należności z tytułu zaliczek alimentacyjnych może nastąpić jedynie w wypadku przeprowadzenia skutecznej egzekucji wobec dłużnika w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów przez okres co najmniej 3 lat; całkowite umorzenie należności nastąpi, jeżeli egzekucja była skuteczna przez okres 7 lat. Inne przesłanki, to jest wartość majątku dłużnika i wysokość jego aktualnych dochodów lub stan zdrowa dłużnika, nie mają jakiegokolwiek znaczenia dla oceny wniosku o umorzenie należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych. Dla oceny tego wniosku nie ma także znaczenia wysokość miesięcznych świadczeń alimentacyjnych, których nie spełnił dłużnik, a co stanowiło podstawę przyznania i wypłacenia zaliczki alimentacyjnej. Odnosząc przedstawione wyjaśnienia do przedmiotowej sprawy administracyjnej Sąd stwierdza, iż organy obu instancji dokonały błędnej wykładni art. 41 ustawy z dnia |7 września 2007 r., przyjmując, iż z przepisu tego wynika konieczność rozpoznania wniosku o umorzenie należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych na podstawie art. 16 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. Odesłanie zawarte w art. 41 ustawy z dnia 7 września 2007 r. dotyczy bowiem wyłącznie spraw o zaliczki alimentacyjne, do których prawo powstało do dnia wejścia w życie tej ustawy, to jest spraw odnoszących się do wniosków, o których mowa w art. 10 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. Sprawa o umorzenie należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych nie jest sprawą o prawo do zaliczki alimentacyjnej, a więc o prawo do uzyskania tego świadczenia w trybie i zasadach określonych w ustawie z dnia 22 kwietnia 2005 r. Przyjęcie odmiennego stanowiska, a więc uznanie, iż odesłanie zawarte w art. 41 ustawy z dnia 7 września 2007 r. odnosi się także do spraw o umorzenie należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych nie tylko pozostawałoby w sprzeczności z wyraźnym brzmieniem art. 41 ustawy z dnia 7 września 2007 r., ale także z normą wynikającą z art. 30 ust. 1 tej ustawy. W przepisie tym zawarto bowiem między innymi odesłanie do należności, o których mowa w art. 28 ust. 1 pkt 3 tej ustawy, a więc należności powstałych z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłaconych osobie uprawnionej na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. Podsumowując Sąd stwierdza, iż rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy dotyczącej wniosku dłużnika alimentacyjnego o umorzenie należności powstałych z tytułu zaliczek alimentacyjnych następuje od dnia 1 października 2008 r., to jest od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 7 września 2007 r. na podstawie art. 30 ust. 1 tej ustawy. Organy obu instancji rozstrzygnęły sprawę na podstawie art. 16 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. ustalając zatem jedynie czy umorzenie należności będzie uzasadnione z uwagi na sytuację dochodową i rodzinną dłużnika. Okoliczności te nie miały jednak jakiegokolwiek znaczenia dla oceny wniosku o umorzenie należności obciążającej J. S. Wymagane było bowiem wyłącznie ustalenie, czego nie uczyniły organy obu instancji, czy egzekucja wobec dłużnika była skuteczna, przy czym zostały spełnione warunki opisane w art. 30 ust. 1 pkt 1 - 3 ustawy z dnia 7 września 2007 r. Przedstawione stanowisko właściwy organ uwzględni w toku dalszego postępowania administracyjnego. Mając zatem na uwadze, iż organy obu instancji naruszyły prawo materialne poprzez jego błędną wykładnię, co odnosi się do art. 41 ustawy z dnia 7 września 2007 r., a w konsekwencji nie wyjaśniły sprawy w zakresie wymaganym do rozstrzygnięcia sprawy na podstawie art. 30 ust. 1 tej ustawy, uchybiając w ten sposób obowiązkom wynikających w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., konieczne stało się uwzględnienie skargi i uchylenie wydanych aktów. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. i art. 152 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach rozstrzygnięto na podstawie art. 250 p.p.s.a.