I SA/Wa 1260/04

WyrokWSA w Warszawie2005-08-24

Skład orzekający: Monika Nowicka, Jolanta Zdanowicz, Sławomir Antoniuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmawiająca zgody na sprzedaż poszczególnych lokali w budynku wpisanym do rejestru zabytków, wydana na podstawie ogólnego przepisu o ochronie zabytków, jest prawidłowa, jeśli nie zawiera szczegółowego uzasadnienia wskazującego na konkretne zagrożenia dla zabytku wynikające z takiej sprzedaży?
Ratio decidendi
Organy administracji publicznej, wydając decyzję w indywidualnej sprawie na podstawie ogólnego przepisu o ochronie zabytków, muszą dokonać jego odpowiedniej interpretacji i szczegółowo uzasadnić swoje stanowisko, wskazując na konkretne przesłanki, na których opierają swój pogląd. Brak takiego uzasadnienia, które nie wyjaśnia, dlaczego sprzedaż poszczególnych lokali w budynku zabytkowym miałaby pogorszyć warunki jego zachowania, stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego.
Stan faktyczny
Powiat Z. złożył skargę na decyzję Ministra Kultury utrzymującą w mocy decyzję Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków o odmowie pozwolenia na sprzedaż części lokali w budynku zabytkowym. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w tym brak wystarczającego uzasadnienia decyzji. Organy argumentowały, że sprzedaż lokali pogorszy warunki zachowania zabytku.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Kultury oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, i zasądził od Ministra Kultury na rzecz Powiatu Z. zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Nowicka (spr.) Sędziowie WSA Jolanta Zdanowicz asesor WSA Sławomir Antoniuk Protokolant Joanna Januszewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 sierpnia 2005 r. sprawy ze skargi Powiatu Z. na decyzję Ministra Kultury z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie wyrażenia zgody na sprzedaż lokali w obiekcie zabytkowym 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] stycznia 2004 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Ministra Kultury na rzecz Powiatu Z. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego I SA/Wa 1260/04 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] Minister Kultury utrzymał w mocy decyzję nr [...] [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] z dnia [...] stycznia 2004 r. o odmowie pozwolenia na sprzedaż części lokali w budynku przy al. [...] w S. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia Minister wskazał, że [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków wspomnianą decyzją nr [...] -wydaną na podstawie przepisu art. 13 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, nie wyraził zgody na sprzedaż części lokali w budynku przy al. [...] w S., położonym na działce nr [...] obręb [...], wpisanym do rejestru zabytków województwa [...] pod nr [...] a stanowiącym własność Powiatu Z. Rozpatrując odwołanie od ww. decyzji, które wniósł Powiat Z., reprezentowany przez Starostę, organ centralny podniósł, że - wskazany jako podstawa prawna decyzji Konserwatora Zabytków - art. 13 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami nie stoi w sprzeczności z powołanym przez odwołującego się przepisem art. 34 ust. 6 tej ustawy. Wymieniony wyżej przepis art. 13 ust 4 stanowi, iż sprzedaż, zamiana, darowizna lub oddanie w użytkowanie wieczyste nieruchomości wpisanych do rejestru zabytków, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, a także wnoszenie tych nieruchomości jako wkładów niepieniężnych (aportów) do spółek, wymaga pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków, nie wprowadzając jednocześnie żadnych wyjątków od stosowania tego przepisu. Ponadto podniesiono też, iż pozytywna opinia [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w sprawie sprzedaży nieruchomości z dnia [...] sierpnia 2003 r., na którą powołuje się wnioskodawca, dotyczyła sprzedaży przedmiotowego budynku w całości, bez wydzielania z niego samodzielnych lokali, a zatem dokonana sprzedaż jednego lokalu z tego budynku nastąpiła wbrew ww. opinii. Podział ten wprowadził niekorzystną - z konserwatorskiego punktu widzenia - sytuację własnościową, ale nie jest to jednak przesłanką, aby tę niekorzystną sytuację pogłębiać. W tych warunkach organ stwierdził, że zarówno rozstrzygnięcie, jak i uzasadnienie decyzji organu I instancji było prawidłowe zarówno z Powyższa decyzja stała się z kolei przedmiotem skargi Powiatu Z. merytorycznego punktu widzenia, jak i pod względem prawnym. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżący wnosząc o jej uchylenie, zarzucił organowi centralnemu naruszenie przepisów art. 7, 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a. W szczególności podniesiono w skardze, że przepis zawarty w art. 4 ust. 1 cytowanej ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, zawierający sformułowanie, że ochrona zabytku polega na zapewnieniu warunków prawnych, organizacyjnych i finansowych umożliwiających trwałe zachowanie zabytków oraz ich zagospodarowanie i utrzymanie, nie może być rozumiany jako zakaz sprzedaży poszczególnych lokali w budynku zabytkowym. Wskazano także, iż decyzja Ministra ma charakter lakoniczny a z treści obu decyzji wydanych w tej sprawie nie wynika jakimi przesłankami kierowały się organy odmawiając zgody na sprzedaż wydzielonych lokali. W odpowiedzi na skargę Minister Kultury wniósł o jej oddalenie, w której stwierdził, że sprzedaż w/w lokali w przedmiotowym budynku zabytkowym doprowadzi do podziału własnościowego obiektu, co z punktu konserwatorskiego pogorszy warunki zachowania zabytku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje, w zakresie swojej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej, przy czym kontrola Sądu sprowadza się do zbadania, czy organy administracji - w toku rozpoznawania sprawy - nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Powyższe oznacza, że sąd administracyjny ocenia wydany akt zarówno pod względem jego zgodności z prawem materialnym jak i zgodności z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Rozpatrując zatem w tym kontekście niniejszą skargę Sąd doszedł do przekonania, że była ona zasadną. Nieprzesądzając - na tym etapie sprawy - o prawidłowości merytorycznej zaskarżonych decyzji, trzeba stwierdzić, że naruszają one przepisy procedury administracyjnej. Podstawę materialnoprawną, na której zostały oparte oba rozstrzygnięcia, stanowił cytowany wyżej przepis art. 4 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Przepis ten jednak zawiera bardzo ogólną, wręcz ramową regulację i w związku z tym zachodziła konieczność, aby organ - wydając decyzję w konkretnej sprawie - powołując się na w/w przepis dokonał jednocześnie jego odpowiedniej interpretacji. Przepis ten bowiem nie zawiera wprost zakazu sprzedaży w obiekcie zabytkowym jego poszczególnych części a odsyła jedynie do działania mającego na celu zapewnienie odpowiednich warunków umożliwiających trwałe zachowanie substancji zabytku oraz jego zagospodarowanie i utrzymanie. Konieczne w związku z tym jest, aby w indywidualnej sprawie zostało wskazane na czym polega w tej konkretnej sytuacji w/w ochrona zabytku. Zatem, jeśli w przedmiotowej sytuacji służby konserwatorskie uważały, że nie było korzystne dla obiektu zabytkowego wydzielenie w nim odrębnych nieruchomości lokalowych, winny dokładne wskazać na czym opierały swój pogląd, tak by wydana decyzja nie sprawiała wrażenia dowolności czy braku dobrej woli. W przedmiotowej sprawie zabrakło właśnie rzetelnego uzasadnienia stanowiska organów. W decyzji wydanej w I instancji stwierdzono jedynie, że sprzedaż części pomieszczeń pogorszy warunki zachowania zabytku, nie rozwijając dalej tej myśli i nie wyjaśniając dlaczego w tej konkretnej sytuacji taki wyrażono pogląd. Minister zaś, orzekając w trybie kontroli instancyjnej, powołał się tylko na negatywne stanowisko [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Biorąc w związku z tym powyższe pod uwagę Sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca naruszają przepisy art. 7, 8, 77 i 107 § 3 k.p.a. i z tego powodu - z mocy przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) - orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło