I SA/Wa 1261/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie WSA Jerzy Siegień (spr.) Asesor WSA Iwona Kosińska Protokolant asystent sędziego Marcin Michrowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2007 r. sprawy ze skargi W. G. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania oddala skargę. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2006 r., po rozpatrzeniu zażalenia W. G. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K. z dnia [...] listopada 2005 r., odmawiającego przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K. z dnia [...] września 2003 r. nr [...] zezwalającej na wykonanie prac budowlanych na nieruchomości położonej w K. przy ul. [...] [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] kwietnia 2006 r. organ drugiej instancji stwierdził, że jak wynika z akt sprawy, w dniu 11 lipca 2005 r. W. G., zgodnie z przepisem art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., złożył do [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K. wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K. z dnia [...] września 2003 r., zezwalającą na wykonanie prac budowlanych na nieruchomości położonej w K. przy ul. [...] [...], z uwagi na fakt, że bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu. Jednocześnie złożył prośbę o przywrócenie terminu do złożenia wyżej wymienionego wniosku. W myśl art. 148 § 1 i 2 k.p.a., podanie o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. wnosi się do organu, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji kończącej to postępowanie. W razie uchybienia, termin ten może być przywrócony na zasadach określonych w przepisie art. 58 k.p.a. Stosownie do przepisu art. 58 § 1 k.p.a., przywrócenie terminu może nastąpić jeżeli zainteresowany uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Uchybienie terminu może być uznane za niezawinione przez zainteresowanego, jeżeli nie dopełnił on danej czynności w ustawowym terminie z powodu przeszkody zaistniałej z przyczyn od niego niezależnych. Natomiast zgodnie z przepisem art. 58 § 2 k.p.a., prośbę o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. W. G., jak sam przyznał, dowiedział się o decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K. z dnia [...] września 2003 r. zezwalającej na wykonanie prac budowlanych na nieruchomości położonej w K. przy ul. [...] [...] z pozwolenia na budowę z dnia 14 czerwca 2004 r. Jednocześnie W. G. wskazał, że o fakcie, iż może być stroną w postępowaniu administracyjnym w sprawie prac budowlanych na nieruchomości położonej w K. przy ul. [....] [...] dowiedział się z decyzji Ministra Kultury z dnia [...] czerwca 2005 r. Decyzja ta została doręczona reprezentującemu go adwokatowi A. K. w dniu 21 czerwca 2005 r. Organ drugiej instancji uznał zatem, że przyczyna uchybienia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego, tj. brak pewności, czy W. G. może być stroną prowadzonego postępowania administracyjnego w wyżej wymienionej sprawie ustała w dniu 21 czerwca 2005 r. Tymczasem prośba o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego w wyżej wymienionej sprawie została złożona w dniu 11 lipca 2005 r., a wiec z uchybieniem siedmiodniowego terminu określonego w przepisie art. 58 § 2 k.p.a. Organ drugiej instancji podkreślił przy tym, że stan niepewności strony co do jej uprawnień nie może zostać uznany za okoliczność od strony niezależną. Skargę na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] kwietnia 2006 r. złożył W. G. podnosząc, że zostało ono wydane z rażącym naruszeniem przepisów prawa procesowego, co zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., stanowi przyczynę jego nieważności. Skarżący wskazał, że niewątpliwie o fakcie wydania decyzji Wojewódzkiego [...] Konserwatora Zbytków z dnia [...] września 2003 r. dowiedział się w czasie trwania postępowania o pozwolenia na budowę z dnia 14 czerwca 2004 r., podkreślił jednak, iż okolicznością w tym przedmiocie zasadniczą jest fakt, że w czasie prowadzenia postępowania Wojewódzki [...] Konserwator Zabytków konsekwentnie odmawiał skarżącemu przymiotu strony. Odmienne stanowisko zajął co prawda Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, ale zostało ono wyrażone w decyzji dotyczącej zupełnie innego postępowania (prac przy budynku znajdującym się przy ul.[....] [...]), a więc dla organu pierwszej instancji stanowisko to było niewiążące. Opinia Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego nie doprowadziła do powstania u skarżącego przekonania o byciu stroną postępowania a wręcz przeciwnie powiększyła niepewność co do tej okoliczności. Tym samym Skarżący pozostawał w usprawiedliwionej niepewności, co do tego, czy rzeczywiście jest stroną postępowania. Wbrew twierdzeniu organu drugiej instancji jest więc to okoliczność od strony niezależna, jeżeli strona była celowo wprowadza w błąd co do swojego statusu w toczącym się postępowaniu, a jest zależna od dopuszczającego się takiego zachowania organu. Zdaniem skarżącego przepis art. 148 § 2 k.p.a. stanowi, że termin do złożenia podania w wznowienie postępowania z powodu niezawinionego braku udziału w nim strony biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Niewątpliwie zatem przepis ten ustanawia dwie przesłanki co do stanu wiedzy osoby, w której sprawie toczyło się postępowanie administracyjne i została wydana decyzja. Osoba taka musi wiedzieć o decyzji oraz o tym, że jest stroną postępowania, w której decyzję wydano. Tylko spełnienie tych dwóch przesłanek co do wiedzy osoby powoduje rozpoczęcie biegu terminu do wniesienia podania wznowienie postępowania. Trudno bowiem, od osoby przeświadczonej, że decyzja jej nie dotyczy wymagać, aby wnosiła o wznowienie postępowania. Przy takim podejściu prawo strony do żądania wznowienia postępowania byłoby jedynie pozorem skoro termin biegłby podczas nieświadomości osoby o konieczności wniesienia żądania do wznowienia. Tylko strona świadoma swojej podmiotowości w postępowaniu może ze swojego prawa skorzystać i tylko od takiej osoby można żądać, aby wykazała się przy dochodzeniu swojego prawa należytą starannością. Skarżący podkreślił ponadto, że niepewność strony co do faktu bycia stroną została spowodowana działaniem organu prowadzącego postępowanie, bowiem organ ten informował skarżącego, że nie jest on stroną postępowania. To, że skarżący dowiedział się o decyzji, co do której był on przeświadczony, że nie jest stroną postępowania, w którym ją wydano, nie powoduje zatem rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania. Jedyną możliwością jest uznanie, że bieg ten rozpoczyna się dopiero od momentu, w którym strona wiedząc o decyzji doszła do przekonania, że również jest stroną tej decyzji. W ocenie skarżącego nie uchybił on terminowi do wniesienia żądania wznowienia postępowania, bo terminu tego nie można liczyć od dnia dowiedzenia się przez pełnomocnika skarżącego o wydaniu decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Wniosek o przywrócenie terminu został więc złożony z ostrożności procesowej, co jest uzasadnione złą wolą organu pierwszej instancji. W przypadku natomiast, gdyby Sąd nie podzielił powyższej argumentacji, z ostrożności procesowej skarżący podniósł, że uchybienie terminu nie nastąpiło z jego winy. Nawet przyjmując, że uchybił on terminowi, należy uznać, iż uchybienie to nastąpiło z winy organu prowadzącego postępowanie, który wprowadzał stronę w błąd i w ten sposób uniemożliwił jej wniesienia żądania w odpowiednim terminie. W odpowiedzi na skargę Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Zgodnie z art. 148 § 2 k.p.a. termin do złożenia podania ze wskazanej przez skarżącego przyczyny biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Powołany przepis art. 148 § 2 k.p.a. zawiera jednoznaczną redakcję. Nie budzi wątpliwości fakt, iż ustawodawca liczy bieg terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania nie od daty doręczenia decyzji i uzyskania przez wnoszącego o wznowienie postępowania przekonania o byciu stroną tego postępowania, lecz od dnia, w którym strona dowiedziała się o danej decyzji, tj. powzięła wiadomość o istnieniu decyzji i zawartym w niej rozstrzygnięciu. Powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji oznacza uzyskanie informacji o wydaniu. Bieg termin do złożenia podania rozpoczyna się zatem w dacie powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji. Istotne jest to, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i o zawartym w niej rozstrzygnięciu, niezależnie nawet od źródła, z którego pochodzi informacja. Skoro jak przyznał sam skarżący, o decyzji [....] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K. z dnia [...] września 2003 r. zezwalającej na wykonanie prac budowlanych na nieruchomości położonej w K. przy ul. [...] [...] dowiedział się on z pozwolenia na budowę z dnia 14 czerwca 2004 r. to bez znaczenia jest, że o fakcie, iż może być on stroną w postępowaniu administracyjnym w sprawie prac budowlanych na nieruchomości położonej w K. przy ul. [...] [...] dowiedział się dopiero z decyzji Ministra Kultury z dnia [...] czerwca 2005 r. Kwestia przekonania skarżącego w przedmiocie bycia stroną danego postępowania ma charakter subiektywny i nie ma wpływu na bieg terminu, o którym mowa art. 148 § 2 k.p.a. Nie można przy tym nie zauważyć, iż twierdzenie skarżącego we wniosku o wznowienie postępowania, że o możliwości bycia stroną w postępowaniu administracyjnym w sprawie prac budowlanych na nieruchomości położonej w K. przy ul. [...] [...] dowiedział się dopiero z decyzji Ministra Kultury z dnia [...] czerwca 2005 r., doręczonej reprezentującemu go adwokatowi A. K. w dniu 21 czerwca 2005 r., jest całkowicie niewiarygodne. Decyzja ta została wydana po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, reprezentowanego przez profesjonalnego pełnomocnika, a zatem nie sposób przyjąć, że wnosząc to odwołanie skarżący nie miał przekonania w kwestii posiadania przymiotu strony w tym postępowaniu. Było to wprawdzie odrębne postępowanie, ale również dotyczące zezwolenia na wykonanie prac budowlanych, w sąsiednim budynku położonym w K. przy ul. [...] [...]. W postępowaniu tym skarżący również nie brał udziału jako strona, decyzję doręczono mu jedynie do wiadomości, ale nie uniemożliwiło to skarżącemu skutecznego wniesienia odwołania. W świetle art. 148 § 2 k.p.a. dla ustalenia daty powzięcia informacji przez stronę o decyzji uzasadniającej żądanie wznowienia postępowania bez znaczenia jest ocena prawidłowości działania organu wydającego decyzję, o której strona została poinformowana. A zatem pogląd organu pierwszej instancji, że skarżący nie jest stroną postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K. z dnia [...] września 2003 r. nr [...] zezwalającej na wykonanie prac budowlanych na nieruchomości położonej w K. przy ul. [...] [...], nie uniemożliwiało skarżącemu złożenia wniosku o wznowienie przedmiotowego postępowania. To właśnie złożenie tego wniosku stwarzało podstawę do zbadania przez właściwy organ interesu prawnego wnoszącego wniosek o wznowienie postępowania, a w przypadku odmowy wznowienia, dokonania kontroli prawidłowości postępowania tego organu przez organ drugiej instancji. W świetle powyższych okoliczności zasadne jest twierdzenie, że skarżący nie uprawdopodobnił istnienia okoliczności, które spowodowały niemożność złożenia wniosku o wznowienie postępowania w przewidzianym terminie. We wniosku o przywrócenie terminu był on obowiązany wykazać, że mimo całej staranności nie udało się mu zachować terminu. Przy czym chodzi tu o takie przypadki, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć. Taką przeszkodą nie jest określony pogląd organu, który wydał decyzję w danej sprawie. Przeszkody powodujące uchybienie terminu powinny mieć charakter obiektywny, niezależny od zainteresowanego oraz trwać przez cały bieg terminu przewidzianego dla dokonania czynności procesowej (por. wyrok NSA z dnia 13 października 1999 r., IV SA 1656/97). W rozpatrywanej sprawie taki przypadek nie zachodzi. Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie przepisów art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.