I SA/Wa 1261/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie: Sędzia WSA Emilia Lewandowska Asesor WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2008 r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Burmistrza Gminy B. z dnia [...] maja 2008 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpatrzeniu odwołania E. K., decyzją z dnia [...] lipca 2008 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Gminy B. z dnia [...] maja 2008 r., nr [...] o odmowie przyznania E. K. zasiłku pielęgnacyjnego. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy. Burmistrz Gminy B. decyzją z dnia [...] maja 2008 r., nr [...] orzekł o odmowie przyznania E. K. zasiłku pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu organ wskazał, że wniosek nie mógł zostać uwzględniony ponieważ E. K. jest aktualnie pensjonariuszką Domu Pomocy Społecznej w C. i otrzymuje z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych rentę socjalną. Organ ustalił, że opłata za pobyt w Domu Pomocy Społecznej potrącana jest częściowo - w 70% kwoty renty z tego świadczenia, zaś pozostałą część należności pokrywa Gmina P. Dom zapewnia natomiast całodobowe utrzymanie. Burmistrz zauważył, że zasady przyznawania zasiłku pielęgnacyjnego dla osób przebywających w instytucjach, o których mowa w art. 3 pkt 7 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.), reguluje art. 16 ust. 5 tej ustawy. W ocenie organu na podstawie tego przepisu wnioskodawczyni nie jest uprawniona do otrzymywania zasiłku pielęgnacyjnego, ponieważ jej pobyt w DPS jest częściowo finansowany ze środków budżetu państwa - z renty socjalnej. Od powyższej decyzji E. K. wniosła odwołanie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Gminy B. z dnia [...] maja 2008 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że odwołanie nie mogło zostać uwzględnione, gdyż uchylenie zaskarżonej decyzji spowodowałoby naruszenie obowiązujących przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zdaniem Kolegium, zasiłek pielęgnacyjny nie jest należny osobom przebywającym w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie, jeżeli pobyt tych osób i udzielane przez tę instytucję świadczenia są częściowo lub w całości finansowane z budżetu państwa lub NFZ. Organ zauważył, że E. K. przebywa na stałe w Domu Pomocy Społecznej, a jej pobyt jest częściowo opłacany z otrzymywanej przez nią renty socjalnej, która jest finansowana z budżetu państwa. Nie można zatem uznać trafności zarzutu odwołania co do tego, że w niniejszej sprawie nie ma zastosowania art. 3 pkt 7 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Fakt przebywania wnioskodawczyni w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie jest bezsporny. W ocenie Kolegium, nie jest możliwe korzystanie przez E. K. z prawa do pobierania zasiłku pielęgnacyjnego, ponieważ przebywa ona od kilku miesięcy w instytucji zapewniającej jej całodobowe utrzymanie, a pobyt i świadczenia tej instytucji są częściowo finansowane z budżetu państwa (renty socjalnej). Od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2008 r. E. K. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu wyjaśniła, że dochód który posiada renta socjalna, jest jej dochodem bez względu z jakiego źródła jest pobierana, skoro skarżąca może go przeznaczyć na zakup różnych produktów. W tym przypadku dochód ten został przeznaczony na opłaty związane z pobytem w domu pomocy społecznej. Skarżąca podała, że instytucja w której przebywa od 21 grudnia 2007 r. zapewnia jej całodobowe odpłatne utrzymanie. Decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. zobowiązano skarżącą do ponoszenia opłat w wysokości 70% jej dochodu, tj. [...] zł. Część kosztów związanych z jej pobytem w placówce ponosi matka –[...] zł oraz Gmina P. – [...] zł. Zdaniem skarżącej w tej sytuacji nie ma więc zastosowania art. 16 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona. W ocenie Sądu należy zgodzić się ze stanowiskiem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. i Burmistrza Gminy B., że renta socjalna przysługująca E. K. finansowana jest z budżetu państwa. Wynika to w sposób wyraźny z przepisu art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej (Dz. U. Nr 135, poz. 1268 ze zm.). Za zbyt daleko idącą należało natomiast uznać zaprezentowaną przez organy wykładnię przepisu art. 16 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych – zwanej dalej ustawą, tj. przyjęcie, że skoro przysługująca skarżącej renta socjalna finansowana jest ze środków budżetu państwa, to i jej pobyt w Domu Pomocy Społecznej jest częściowo finansowany z tego źródła. Należy bowiem zauważyć, że przepis art. 16 ust. 5 ustawy wyraźnie określa, że to nie dochód, a pobyt osoby przebywającej w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie i udzielane przez tę instytucję świadczenia mają być finansowane z budżetu państwa. Zdaniem Sądu, nie do zaakceptowania jest stanowisko organów, że określony w powyższym przepisie związek zachodzący pomiędzy źródłem finansowania, a przedmiotem finansowania może mieć jedynie pośredni charakter. Warto zwrócić uwagę, że zasadą jest odpłatność za pobyt w domu pomocy społecznej, lecz jej źródłem nie są środki z budżetu państwa. Pobyt ten pokrywają opłaty finansowane z dochodu uzyskiwanego przez mieszkańca domu (także renty) bądź jego małżonka, zstępnych, wstępnych, czy gminę albo inne osoby (art. 60 - 62 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - Dz. U. z 2008 r. Nr 115, poz. 728 ze zm.). Rację ma zatem skarżąca twierdząc, że to ona z własnych środków w części finansuje pobyt w Domu Pomocy Społecznej w C. Poza tym Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie organy nie wyjaśniły wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności. Z akt sprawy wynika bowiem, że organy zgromadziły tylko dowody potwierdzające kto, w jakiej części i wysokości finansuje pobyt skarżącej w Domu Pomocy Społecznej oraz od kiedy skarżąca w placówce tej przebywa (zaświadczenie DPS w C. z dnia 26 maja 2008 r., decyzja Burmistrza Miasta P. z dnia [...] grudnia 2007 r., nr [...]). Organy nie poczyniły natomiast ustaleń odnośnie źródeł (budżet państwa, NFZ) i zakresu (częściowo, w całości) finansowania udzielanych przez tę instytucję świadczeń (art. 16 ust. 5 ustawy) oraz okoliczności związanych z utrzymaniem skarżącej (utrzymanie: pełne, niepełne, odpłatne, nieodpłatne - art. 3 pkt 7 ustawy w zw. z art. 58 ustawy o pomocy społecznej). Brak w wyżej wymienionym zakresie oświadczenia Kierownika Domu Pomocy Społecznej w C. Wobec tego Sąd uznał, że w niniejszej sprawie organy obu instancji naruszyły przepisy art. 3 pkt 7 i art. 16 ust. 5 ustawy w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 KPA, a naruszenia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.