I SA/Wa 1263/04
WyrokWSA w Warszawie2005-02-01
Skład orzekający: Sędzia NSA Joanna Banasiewicz (spr.), WSA Elżbieta Lenart, Asesor WSA Maria Tarnowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Gmina (obecnie miasto stołeczne Warszawa) posiada przymiot strony w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nabycia przez Instytut badawczo-rozwojowy użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa, jeśli wcześniej odmówiono Gminie stwierdzenia nabycia własności tej nieruchomości?Ratio decidendi
Gmina nie posiada przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nabycia użytkowania wieczystego gruntu przez Instytut badawczo-rozwojowy, jeśli wcześniej odmówiono jej stwierdzenia nabycia własności tej nieruchomości ostateczną decyzją. Organ odwoławczy prawidłowo umorzył postępowanie odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa, uznając, że wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 kpa.Stan faktyczny
Wojewoda decyzją z dnia [...] grudnia 2001 r. stwierdził nabycie z mocy prawa przez Instytut [...] prawa użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa oraz nieodpłatne nabycie prawa własności znajdującego się na nim budynku. Burmistrz Gminy [...] wniósł odwołanie, kwestionując decyzję i wskazując, że Gmina powinna uzyskać potwierdzenie prawa własności. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] marca 2002 r. umorzył postępowanie odwoławcze, uznając Gminę za niebędącą stroną w sprawie. Burmistrz Gminy [...] wniósł skargę na tę decyzję do WSA w Warszawie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Burmistrza Gminy [...].Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz (spr.) Sędziowie WSA Elżbieta Lenart Asesor WSA Maria Tarnowska Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lutego 2005 r. sprawy ze skargi Burmistrza Gminy [...] na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] marca 2004 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego oddala skargę.
I SA/Wa 1263/04
UZASADNIENIE
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2001 r., nr [...] na podstawie art. 2 ust 1 pkt 1 i 2 ust 2, 3 i 4 ustawy z dnia 24 kwietnia 1997 r. o zmianie ustawy o jednostkach badawczo-rozwojowych (Dz. U. Nr 75, poz. 467 z późn. zm.), art. 18a ustawy z dnia 25 lipca 1985 r. o jednostkach badawczo-rozwojowych (Dz. U. z 1991 r. Nr 44, poz. 194 z późn. zm.) oraz art. 104 kpa, po rozpatrzeniu wniosku Instytutu [...] w W. stwierdził w pkt I decyzji nabycie z mocy prawa z dniem 29 lipca 1997 r. przez Instytut [...] z siedzibą w W. przy ul. [...] prawa użytkowania wieczystego gruntu zabudowanego stanowiącego własność Skarbu Państwa, położonego w W. przy ul. [...] o powierzchni [...] m2, oznaczonego na wyrysie z mapy ewidencyjnej z dnia [...] września 2001 r. jako działka ewidencyjna nr [...] w obrębie [...]. Orzekł ponadto w pkt II o nieodpłatnym nabyciu prawa własności budynku i innych urządzeń znajdujących się na gruncie opisanym w pkt I decyzji, wymienionych w wykazie stanowiącym załącznik do niniejszej decyzji, przy czym w pkt III decyzji nie ustalił ceny gruntu opisanego w pkt I decyzji oraz opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego tego gruntu - w związku z art. 18 a ustawy o jednostkach badawczo-rozwojowych.
W uzasadnieniu decyzji podniesiono m.in., że z dniem 29 lipca 1997 r. weszła w życie ustawa z dnia 24 kwietnia 1997 r. o zmianie ustawy o jednostkach badawczo-rozwojowych (Dz. U. z dnia 14 lipca 1997 r. Nr 75, poz. 467). Zgodnie z art. 2 ust 1 tej ustawy grunty stanowiące własność Skarbu Państwa, znajdujące się w posiadaniu jednostki badawczo-rozwojowej, która w dniu 5 grudnia 1990 r. nie legitymowała się dokumentami o ich przekazaniu wydanymi w formie przewidzianej prawem i wykorzystywane przez tę jednostkę do celów statutowych, stają się przedmiotem użytkowania wieczystego, a budynki i urządzenia trwale związane z gruntami stają się własnością jednostki badawczo-rozwojowej.
W toku przeprowadzonego postępowania wszczętego na wniosek Instytutu [...] ustalono, że własność Skarbu Państwa do przedmiotowej nieruchomości została stwierdzona na podstawie decyzji wywłaszczeniowej Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] listopada 1983 r., znak [...]. Zgodnie z wypisem z rejestru ewidencji gruntów oraz z załączonymi do akt sprawy dokumentami działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m2 pozostawała i pozostaje obecnie we władaniu Instytutu [...]. Instytut [...] z siedzibą w W. przy ul. [...] powstał na podstawie zarządzenia nr 60 Prezesa Rady Ministrów z dnia 4 listopada 1977 r. w sprawie utworzenia Instytutu Sportu, posiada osobowość prawną.
W związku z powyższym Instytut [...], będący jednostką badawczo-rozwojową wpisaną do księgi rejestrowej nr [...] (państwowa osoba prawna), który posiadał przedmiotową nieruchomość zarówno w dniu 5 grudnia 1990 r. jak i w dniu wejścia w życie ustawy o zmianie ustawy o jednostkach badawczo-rozwojowych, stał się z mocy prawa użytkownikiem wieczystym gruntu opisanego w pkt 1 niniejszej decyzji oraz właścicielem znajdujących się na nim budynku i innych urządzeń.
Od opisanej wyżej decyzji odwołanie wniósł Burmistrz Gminy [...], domagając się uchylenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2001 r. i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu podniesiono, że decyzja uwłaszczeniowa jest niekorzystna dla Gminy. Podano, że decyzją nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] września 1998 r. odmówiono Dzielnicy Gminie [...] (obecnie Gmina [...]) stwierdzenia nabycia własności przedmiotowej nieruchomości, wskazując jako przyczynę realizowanie przez Instytut [...] zadań publicznych należących do właściwości organów administracji rządowej. Decyzja objęta odwołaniem jest wadliwa, to Gmina powinna uzyskać potwierdzenia prawa własności i ustanowić tytuł na rzecz Instytutu. Gmina złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 1998 r.
Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] marca 2002 r., nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa umorzył postępowanie odwoławcze od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2001 r., podnosząc, że zgodnie z art. 127 § 1 kpa odwołanie służy stronie, zaś stroną jest osoba posiadająca interes prawny lub obowiązek (art. 28 kpa). Przedmiotowa działka jest własnością Skarbu Państwa, Gmina [...] nie posiada do niej praw rzeczowych, gdyż Wojewoda [...] ostateczną decyzją z dnia [...] września 1998 r., nr [...] odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Dzielnicę - Gminę [...] własności tej działki. Z tych względów obecna Gmina [...] nie ma przymiotu strony w niniejszym postępowaniu.
Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Burmistrz Gminy [...], domagając się w imieniu strony skarżącej uchylenia obydwu decyzji wydanych w sprawie. Powtarzając argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej w uzasadnieniu skargi stwierdzono, że Gmina jest stroną postępowania w sprawie niniejszej, co wynika ze złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] września 1998 r. odmawiającej komunalizacji przedmiotowej nieruchomości.
Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Instytut [...] w W. wnosił o pozytywne dla interesów tego uczestnika postępowania załatwienie sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który na mocy art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) z dniem 1 stycznia 2004 r. stał się właściwy do rozpoznania sprawy zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, bowiem decyzje w niej kwestionowane nie naruszają przepisów prawa materialnego ani procesowego w sposób, który uzasadniałby ich uchylenie, stwierdzenie nieważności lub wydanie z naruszeniem prawa. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Uwzględnienie skargi nastąpić może wyłącznie w przypadku stwierdzenia naruszeń prawa wskazanych w art. 145 § 1 pkt 1 tej ustawy, co w sprawie niniejszej nie miało miejsca.
Wojewoda [...] ostateczną decyzją z dnia [...] września 1998 r., nr [...] odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Dzielnicę Gminę [...] własności nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów w jednostce ewidencyjnej [...], obręb [...], nr działki ewidencyjnej [...] o powierzchni [...] m2, na podstawie art. 18 ust. 1 w związku z art. 5 ust 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.).
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w dniu [...] stycznia 2004 r., na podstawie art. 61 § 4 w związku z art. 157 § 2 kpa zawiadomił strony, że na wniosek Prezydenta W. zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie o stwierdzenie nieważności opisanej wyżej decyzji, natomiast decyzją z dnia [...] marca 2004 r., nr [...], na podstawie art. 158 § 1 w związku z art. 157 § 1 kpa odmówił stwierdzenia nieważności tej decyzji. Żadna ze stron postępowania zakończonego wskazaną decyzją nadzorczą nie wystąpiła z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy w trybie art. 127 § 3 kpa (k.54 akt sądowych – pismo Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lipca 2004 r.).
Zgodnie z art. 127 § 1 kpa od decyzji wydanej w pierwszej instancji stronie służy odwołanie tylko do jednej instancji. W orzecznictwie sądowym utrwalony jest pogląd, że stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 kpa, następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa (vide uchwała
NSA z dnia 5 lipca 1999 r., nr OPS 16/98 ONSA 1999/4/119).
W świetle podniesionych wyżej okoliczności sprawy uznać należało, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Pogląd, że Gmina [...] (w miejsce której stroną niniejszego postępowania stało się z wejściem w życie ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy – Dz. U. Nr 41, poz. 361 ze zm. miasto stołeczne Warszawa – art. 26 ust 1 tej ustawy) nie jest stroną (w rozumieniu art. 28 kpa) postępowania dotyczącego stwierdzenia nabycia przez Instytut [...] w W. użytkowania wieczystego gruntu zabudowanego, stanowiącego własność Skarbu Państwa, położonego w W. przy ul. [...], działka ewidencyjna nr [...] znajduje oparcie w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym i w przepisach stanowiących podstawę zaskarżonej decyzji.
Z tych względów na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło