I SA/Wa 1264/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska asesor WSA Marek Maliński (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi [...] S.A. w [...] na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 19 marca 2024 r. nr DO-II.7610.52.2024.KC w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia 19 marca 2024 r. nr DO-II.7610.52.2024.KC Minister Rozwoju i Technologii (dalej również: "Minister"), po rozpatrzeniu odwołania spółki Polskie Koleje Państwowe S.A. w Warszawie (dalej również: "Spółka", "Strona" lub "Skarżąca"), od decyzji Wojewody Mazowieckiego (dalej również: "Wojewoda") z dnia 2 lutego 2024 r. nr 521/2024 odmawiającej stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. przez Spółkę prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w Z., w obrębie 0003, oznaczonego jako działki nr [...] o pow. 0,0136 ha, nr [...] o pow. 0,0159 ha, nr [...] o pow. 0,0270 ha, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Jak wynika z akt sprawy Wojewoda, działając m.in. na podstawie art. 34 i art. 35 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. z 2022 r., poz. 2542 ze zm.; dalej: "ustawa o komercjalizacji") - decyzją z dnia 2 lutego 2024 r. – odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. przez Polskie Koleje Państwowe w Warszawie prawa użytkowania wieczystego niezabudowanego gruntu położonego w Z., w obrębie 0003, oznaczonego jako działki nr [...] o pow. 0,0136 ha, nr [...] o pow. 0,0159 ha, nr [...] o pow. 0,0270 ha, objęte księgą wieczystą nr [...]. W wyniku rozpoznania odwołania Spółki Minister – decyzją z dnia 19 marca 2024 r. – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Jak zaznaczył Minister, Wojewoda Mazowiecki decyzją z dnia 22 sierpnia 2017 r. nr 3675/2017 stwierdził nabycie przez gminę miasto Z. z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. nieodpłatnie prawa własności nieruchomości, położonej Z. - ul. R., oznaczonej w ewidencji gruntów w obrębie ewidencyjnym 0003 jako działka nr [...] o pow. 565 m2. Dodatkowo Minister wskazał, że ww. decyzja komunalizacyjna Wojewody Mazowieckiego stanowiła podstawę wpisu prawa własności działki nr [...] na rzecz Gminy Miasto Z. do działu II księgi wieczystej nr [...]. Dodatkowo w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że Prezydent Miasta Z. (błędnie wskazany w zaskarżonej decyzji jako Starosta Z.) decyzją z dnia 10 października 2023 r. nr 24/23 zatwierdził projekt podziału nieruchomości położonej w Z. przy ul. R., oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,0565 ha, stanowiącej własność Gminy Miasto Z., objętej księgą wieczystą nr [...], na działki: nr [...] o pow. 0,0136 ha, nr [...] o pow. 0,0159 ha, nr [...] o pow. 0,0270 ha. Jak zaznaczono w zaskarżonej decyzji skoro przedmiotowe nieruchomości nie stanowiły własności Skarbu Państwa zarówno według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r. jak i na dzień 27 października 2000 r. Minister Rozwoju i Technologii obowiązany był utrzymać w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 2 lutego 2024 r. Na decyzję Ministra skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Spółka zarzucając jej naruszenie: 1) art. 7, art. 77 § 1, art. 80 w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. - mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez błędne uznanie przez Ministra Rozwoju i Technologii, iż organ I instancji wyjaśnił wszystkie okoliczności niniejszej sprawy oraz zgromadził pełny materiał dowodowy, co skutkowało utrzymaniem w mocy decyzji odmawiającej stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. prawa użytkowania wieczystego przedmiotowego gruntu, w oparciu o nieprawidłowe uznanie, iż Skarżącemu nie przysługują uprawnienia do nieruchomości, w sytuacji gdy organ I instancji nie wyjaśnił wszystkich okoliczności niniejszej sprawy i nie wyczerpał wszystkich możliwości, celem zgromadzenia pełnego materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie; 2) art. 34 oraz 35 ustawy o komercjalizacji poprzez ich niezastosowanie oraz odmowę stwierdzenia nabycia na rzecz PKP S.A. z dniem 27 października 2000 r. prawa użytkowania wieczystego. W oparciu o tak sformułowane zarzuty Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia 2 lutego 2024 r., jak również o zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 34 ustawy o komercjalizacji, zgodnie z którym grunty będące własnością Skarbu Państwa, znajdujące się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu PKP, co do których PKP nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych, stają się z dniem wejścia w życie ustawy (czyli z dniem 27 października 2000 r.), z mocy prawa, przedmiotem użytkowania wieczystego PKP. Budynki, inne urządzenia i lokale znajdujące się na gruntach, o których mowa w ust. 1, stają się z mocy prawa, nieodpłatnie, własnością PKP. Nabycie praw, o których mowa w ust. 1 i 3, nie może naruszać praw osób trzecich. Z powyższego stanu prawnego wynika, że podstawową przesłanką nabycia mienia przez PKP w dniu wejścia w życie ustawy, tj. 27 października 2000 r. (art. 83 ustawy) jest to, aby grunt był w tej dacie własnością Skarbu Państwa. Tymczasem z odpisu z księgi wieczystej nr [...] wynika, że nieruchomości oznaczone jako działka nr [...] (z której wydzielono następnie działki nr [...], nr [...], nr [...]) z dniem 27 maja 1990 r. stała się z mocy prawa własnością Gminy Miasto Z. Podstawę materialnoprawną wpisu ww. jednostki samorządu terytorialnego jako właściciela tego gruntu do działu II księgi wieczystej stanowiła ostateczna decyzja Wojewoda Mazowiecki decyzją z dnia 22 sierpnia 2017 r. nr 3675/2017. Decyzja komunalizacyjna została wydana na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawy o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. Nr 32, poz. 191 ze zm.). Art. 5 ust. 1 pkt 1 tej ustawy stanowi, że mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, staje się w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy (27 maja 1990 r.) z mocy prawa mieniem właściwych gmin. Sąd zwraca uwagę, że ustawodawca potraktował priorytetowo proces nabywania mienia skarbowego przez gminy z mocy samego prawa. Zgodnie z art. 228 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2023 r. poz. 344 ze zm.) w zasobie nieruchomości Skarbu Państwa nie ewidencjonuje się już nawet nieruchomości, które na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych stały się, z mocy prawa, z dniem 27 maja 1990 r. własnością gmin, co do których nie zostały wydane ostateczne decyzje potwierdzające nabycie własności. Trzeba wskazać, że art. 34a ustawy przewiduje, że grunty, o których mowa w art. 34, z dniem 1 czerwca 2003 r. nie podlegają komunalizacji na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. Przy czym co do znaczenia art. 34a ustawy dla procesu komunalizacji wypowiedział się Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 12 kwietnia 2005 r. sygn. akt K 30/03 wskazując, że art. 1 pkt 19 ustawy nowelizującej z dnia 28 marca 2003 r. (Dz.U. z 2003 r. Nr 80, poz. 720) zmieniającej ustawę z dniem 25 maja 2003 r. (który wprowadził art. 34a) odnosi się do postępowań o przekazaniu mienia gminom wyłącznie w oparciu o unormowania art. 5 ust. 3 i 4 ustawy komunalizacyjnej. Wobec tego, że sporny grunt w dacie wejścia w życie ustawy (27 października 2000 r.) był mieniem komunalnym, a nie skarbowym, brak było podstaw do potwierdzenia, na wniosek PKP S.A., nabycia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...], nr [...], nr [...], co prawidłowo uczynił Wojewoda Mazowiecki w decyzji z dnia 2 lutego 2024 r. i zasadnie zaakceptował Minister Rozwoju i Technologii w zaskarżonej decyzji. W konsekwencji za bezzasadny uznać należy zarzut naruszenia art. 34 i 35 ustawy o komercjalizacji. Za bezzasadne należało uznać zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 8 oraz art. 77 § 1 i art. 80 w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. Zakres prowadzonego przez organy postępowania dowodowego determinowany był treścią przepisów prawa materialnego mających zastosowanie w tej sprawie. Skarżąca ogólnikowo jedynie stwierdziła, że rozstrzygnięcia wydane w przedmiotowej sprawie oparto o ustalenia dokonane na podstawie niedokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i niewystarczającej dokumentacji, nie wskazując jakichkolwiek dowodów przemawiających za prezentowanym przez nią stanowiskiem. W takiej sytuacji twierdzenia Skarżącej uznać należy za bezzasadne. Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.