I SA/Wa 1271/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Aneta Żak po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi Gminy B. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2012 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. Wyrokiem z dnia 28 marca 2013 r. po rozpoznaniu sprawy ze skargi Gminy B. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2012 r. utrzymującą w mocy decyzję tego organu z dnia [...] sierpnia 2011 r. o stwierdzeniu nieważność decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] marca 1979 r. orzekającej o przejęciu na własność Państwa gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha, położonego w [...] – [...] i [...], stanowiącego w dacie przejęcia własność R. i L. małżonków K. W związku z wniesieniem przez H. K. skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 marca 2013, skarżący, reprezentowany w postępowaniu kasacyjnym przez pełnomocnika procesowego – adwokata T. S. ustanowionego z wyboru, wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 19 lipca 2013 r., od którego skarżący nie wniósł sprzeciwu, odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W piśmie z dnia 9 kwietnia 2014 r., w związku z wypowiedzeniem przez skarżącego z dniem 27 lutego 2014 r. pełnomocnictwa udzielonego adwokatowi T. S. (k. 269), skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika procesowego (radcy prawnego lub adwokata). We wniosku o prawo pomocy z dnia 10 czerwca 2014 r. złożonym następnie na urzędowym formularzu (PPF) skarżący wskazał, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Wnioskodawca podał, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną, utrzymuje się z emerytury w wysokości [...] zł (brutto) oraz prowadzenia działalności gospodarczej (firma [...]) – z tego tytułu uzyskuje miesięczny dochód w wysokości [...] zł brutto. Żona skarżącego osiąga dochody z emerytury w wysokości [...] zł, zatem łączny miesięczny dochód małżonków wynosi [...] zł brutto. Wnioskodawca oświadczył, że jest współwłaścicielem samochodu osobowego marki [...] z [...] r. o wartości ok. [...] zł ([...] zł wg załączonej polisy ubezpieczenia komunikacyjnego – k. 304), posiada dom o pow. [...] m2, mieszkanie ([...] m2) z pomieszczeniem gospodarczym ([...] m2), działkę z zabudowaniami ([...] m2) oraz budynek gospodarczy ([...] m2), nie posiada oszczędności. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że ze względu na wiek oraz zły stan zdrowia ponosi znaczne wydatki na leczenie, a ponadto, że jego budżet domowy obciążają wydatki związane z licznymi postępowaniami karnymi, cywilnymi i administracyjnymi, co sprawia, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania kasacyjnego. W ocenie strony, zawiłość sprawy, która będzie prowadzona przez Naczelnym Sądem Administracyjnym wskazuje na potrzebę uzyskania pomocy profesjonalnego pełnomocnika procesowego. Skarżący oświadczył, że posiada zobowiązania finansowe z tytułu zaciągniętych kredytów, a miesięczne obciążenia z tego tytułu wynoszą [...] zł. Wnioskodawca przedstawił zarazem kopie: harmonogramu spłat kredytu zaciągniętego w [...] (termin ostatecznej spłaty - 2015 r., k.301), umowy kredytu ratalnego zawartej w dniu [...] maja 2014 r. (k.303). Spłatę pożyczki w racie [...] zł udokumentował dokumentem bankowym – zleceniem stałym (k. 302). Według oświadczenia skarżącego, w maju 2014 r. na wydatki związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego (światło, gaz, woda, ubezpieczenie, abonament telewizyjny, telefon, wywóz odpadów, podatek od nieruchomości, paliwo, nadania pocztowe, żywność, leki i środki czystości) skarżący wyłożył z budżetu domowego kwotę ok. [...] zł (k. 307). Mając powyższe na uwadze należało zważyć, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), dalej: p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), natomiast zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Rozpoznawany wniosek z dnia 10 czerwca 2014 r. jest kolejnym wnioskiem skarżącego o przyznanie prawa pomocy złożonym w związku z wniesieniem przez skarżącego skargi kasacyjnej od wyroku z 28 marca 2013 r. Prawomocnym postanowieniem z dnia 19 lipca 2013 r. skarżącemu odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych) na skutek przyjętych ustaleń, że skarżący - dysponujący dochodami w wysokość [...] zł miesięcznie brutto, koszty sądowe w postępowaniu kasacyjnym jest w stanie pokryć we własnym zakresie. Analiza treści rozpoznawanego obecnie wniosku oraz załączonych do niego dokumentów nie wskazuje na taką zmianę sytuacji materialnej skarżącego, która pozwoliłaby przyjąć inną ocenę podstaw zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych i zmienić rozstrzygnięcie z 19 lipca 2013 r. w trybie art. 165 p.p.s.a. Należy bowiem zauważyć, że wobec uiszczenia przez skarżącego kwoty 100 zł tytułem wpisu od skargi kasacyjnej (k. 228), na obecnym etapie postępowania na stronie nie ciąży obowiązek poniesienia żadnych kosztów sądowych. Wzgląd na powyższe okoliczności nakazuje oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych. Odmowa uwzględnienia wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu wynika zaś z dokonanej na tle okoliczności sprawy oceny, iż nie można przyjąć, że skarżący nie posiada zdolności do samodzielnego pokrycia kosztów działania w jego sprawie pełnomocnika procesowego (adwokata). Należy zauważyć, że wysokość wynagrodzenia pełnomocnika procesowego trzeba odnieść nie do działań tego pełnomocnika polegających na sporządzeniu skargi kasacyjnej od wyroku z 28 marca 2013 r., gdyż środek odwoławczy służący od tego orzeczenia został już przez skarżącego wniesiony, a na obecnym etapie postępowania nie jest możliwe skuteczne rozszerzenie przywołanych w nim podstaw kasacyjnych, ale do czynności sprowadzających się do reprezentowania skarżącego na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Zważywszy, że skarżący nie jest obciążony kosztami opłat sądowych i posiada stałe źródło dochodu, w okolicznościach tej sprawy nie można uznać, że samodzielne poniesienie opłat za tego rodzaju czynności adwokackie, w przypadku gdy skarżący uzna, że pomoc taka jest mu niezbędna, stanowić będzie dla niego nadmierne obciążenie. Analiza rozpoznawanego wniosku wskazuje, że sytuacja finansowa skarżącego nie zmieniła się w stosunku to tej, która stanowiła podstawę odmowy przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym w lipcu 2013 r. Nie można uznać, że wysokość osiąganych dochodów ([...] zł brutto w roku 2013 r., [...] zł brutto w maju 2014 r.), jaki i deklarowanych wydatków (w 2013 r. - średnio [...] zł miesięcznie, obecnie – ok. [...] zł) zmieniła się w analizowanym okresie w sposób znaczący na niekorzyść strony. Skarżący niezmiennie twierdzi, że wykazane wydatki mają na tyle sztywny charakter, że nie pozwalają na wygospodarowanie jakichkolwiek wolnych środków, które mogłyby być przeznaczone cele inne niż służące bieżącemu utrzymaniu się, jednakże przedstawiony plan wydatków w dalszym ciągu nie obejmuje tych z nich, które skarżący poniósł na pokrycie kosztów działania w sprawie pełnomocnika z wyboru. Pozwala to dalej przypuszczać, że możliwości finansowe wnioskodawcy nie są w rzeczywistości tak ograniczone, jak można by wnosić na podstawie jego deklaracji. Przy ocenie zdolności skarżącego do samodzielnego poniesienia kosztów działania pełnomocnika nie można ponadto nie uwzględnić oświadczenia skarżącego złożonego w piśmie z dnia 27 lutego 2014 r. (k. 269), z którego wynika, że po wypowiedzeniu pełnomocnictwa dotychczasowemu pełnomocnikowi skarżący "kolejnego pełnomocnika w przedmiotowej sprawie wyznaczy do dalszego procedowania w stosownym czasie", co świadczy o tym, że w tym okresie wnioskodawca pozytywnie oceniał swoją kondycję finansową. Skarżący nie wskazał zarazem okoliczności, które świadczyłby o tym, że w okresie, który upłynął po wypowiedzeniu pełnomocnictwa miały miejsce zdarzenia, które wpłynęły na znaczące pogorszenie się jego sytuacji majątkowej. Należy zauważyć, że w tym okresie skarżący zaciągnął kolejne zobowiązanie finansowe (umowa kredytu ratalnego w celu nabycia [...]– k. 303), z tytułu którego obciążony jest spłatą raty kredytu w wysokości [...] zł miesięcznie, co jednak nie świadczy o tym, iż skarżący żyje w stanie ubóstwa uzasadniającym ustanowienie mu pełnomocnika z urzędu. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.