I SA/Wa 1271/18
PostanowienieWSA w Warszawie2018-09-25
Skład orzekający: Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący posiadają legitymację procesową do zaskarżenia uchwały rady gminy w sprawie wyrażenia zgody na sprzedaż nieruchomości, opierając swoje roszczenie na naruszeniu interesu faktycznego, a nie prawnego?Ratio decidendi
Skarga podlega odrzuceniu, ponieważ skarżący nie wykazali naruszenia swojego interesu prawnego lub uprawnienia przez zaskarżoną uchwałę. Interes prawny, wymagany do zaskarżenia uchwały na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, musi być konkretny, aktualny i wynikać z przepisów prawa materialnego, a nie jedynie z interesu faktycznego.Stan faktyczny
Skarżący P. R. i J. K. wnieśli skargę na uchwałę Rady Miasta dotyczącą zgody na sprzedaż nieruchomości gruntowej. Zarzucili, że sprzedaż ta uniemożliwi im dostęp do drogi publicznej i spełnienie warunku rozwiązującego ustanowionej służebności. Rada Miasta wniosła o odrzucenie skargi, argumentując brak legitymacji procesowej skarżących z powodu posiadania jedynie interesu faktycznego, a nie prawnego.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący - Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz po rozpoznaniu w dniu 25 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. R. i J. K. na uchwałę Rady Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...] w przedmiocie wyrażenia zgody na sprzedaż nieruchomości gruntowej postanawia odrzucić skargę.
Uchwałą z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...], w sprawie wyrażenia zgody na sprzedaż nieruchomości gruntowej, Rada Miasta [...], w § 1 wyraziła zgodę na sprzedaż z 83,88% bonifikatą części nieruchomości gruntowej, której właścicielem jest Gmina Miasto [...], oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu[...], [...] o powierzchni [...] ha, objętej księgą wieczystą Nr [...], położonej w [...] przy ul. [...], przeznaczonej pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną.
Pismem z dnia 28 czerwca 2018 r. P. R. i J. K. (dalej jako skarżący) wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą uchwałę, w oparciu o art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2018 r. poz. 994, dalej jako usg), domagając się stwierdzenia jej nieważności i zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonej uchwale zarzucili naruszenie art. 68 ust. 1 pkt 4, art. 67 ust. 3, art. 37 ust. 2 pkt 1 i art. 34 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2018 r. poz.121, dalej jako ugn). W uzasadnieniu wskazali, że odnosząc stan sprawy do ich sytuacji jako właścicieli działek nr [...] i [...], Burmistrz Miasta [...] decyzją podziałową z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] ustanowił przez działkę nr [...] (której właścicielem są E. i P. R.) prawo przejścia i dojazdu do działki nr [...] (której właścicielem jest J. K.) do chwili uregulowana stanu prawnego działki nr [...] (obecnie działka [...]), do której odnosi się przedmiotowa uchwała. W konsekwencji w aktach notarialnych została ustanowiona służebność pod warunkiem rozwiązującym – do czasu uzyskania bezpośredniego dostępu do drogi publicznej przez właściciela działki nr [...]. Przy czym stan prawny działki nr [...] (obecnie działki [...]) jest obecnie w pełni uregulowany i Miasto [...] zgodnie z ww. decyzją podziałową powinno fizycznie umożliwić bezpośredni dostęp do drogi publicznej przez właściciela działki nr [...]. Sprzedaż przez Miasto [...] działki nr [...] uniemożliwi natomiast właścicielowi działki nr [...] bezpośredni dostęp do drogi publicznej i spełnienie warunku rozwiązującego służebność przejścia i dojazdu ustanowioną przez działkę nr [...]. Ponadto, Miasto planowało wybudować w miejscu działki nr [...] drogę już od kilkudziesięciu lat, a stojący na działce budynek nie nadaje się do użytkowania.
W odpowiedzi na skargę Rada Miasta [...] wniosła o odrzucenie skargi, ewentualnie o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ wskazał, iż uchwała nie naruszyła żadnej obowiązującej normy prawa materialnego. Ponadto skarżący nie posiadają legitymacji do wniesienia skargi z uwagi na brak interesu prawnego. Natomiast zgodnie z orzecznictwem istnienie jedynie przesłanki interesu prawnego a nie faktycznego dopuszcza legitymację do złożenia skargi w trybie art. 101 ust. 1 usg.
Organ wskazał na błędność zarzutów skarżących, iż sprzedaż działki nr [...] uniemożliwi właścicielowi działki [...] bezpośredni dostęp do drogi publicznej i spełnienie warunku rozwiązującego służebność przejścia i dojazdu ustanowioną przez działkę nr [...]. Ustanowienie służebności gruntowej w drodze decyzji administracyjnej może bowiem powstać jedynie wskutek wywłaszczenia nieruchomości. Zgodnie z art. 112 ust. 2 ugn wywłaszczenie nieruchomości polega na pozbawieniu albo ograniczeniu, w drodze decyzji, prawa własności, prawa użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego na nieruchomości. W związku z tym ograniczenie to może nastąpić także w drodze ustanowienia niezbędnej służebności gruntowej. Natomiast w niniejszym stanie faktycznym służebność przejścia i dojazdu została ustanowiona w drodze umowy zawartej w formie aktu notarialnego a nie decyzji wywłaszczeniowej. Ponadto właściciel nieruchomości [...] ma dostęp do drogi publicznej i sprzedaż działki nr [...] nie pozbawi go tego dostępu.
Powołując orzecznictwo sądowe organ podniósł, iż posiadanie interesu prawnego w danej sprawie oznacza możliwość wskazania przepisu prawnego powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można skutecznie żądać ochrony ze względu na zaspokojenie własnych potrzeb. Interes prawny musi mieć charakter osobisty, być zindywidualizowany i skonkretyzowany. Należy go odróżnić od interesu faktycznego, który również ma charakter indywidualny. Interes faktyczny to taki stan, w którym obywatel wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającego stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji. Natomiast w niniejszym stanie faktycznym skarżący mają jedynie interes faktyczny, a nie prawny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga podlega odrzuceniu.
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej Ppsa) sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego.
Skarga w rozpoznawanej sprawie została wniesiona w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, który stanowi, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Interes prawny, o którym mowa w omawianym przepisie, winien zatem znajdować ochronę w przepisach prawa materialnego, kształtujących w sposób bezpośredni i konkretny sytuację prawną wnoszącego skargę. Można go wywodzić tylko z normy prawa materialnego (nie administracyjnego) dającej się za każdym razem indywidualnie określić i wyodrębnić spośród innych norm – normy, której treść można do końca ustalić. Interes prawny nie może być zatem wyprowadzony tylko z faktu istnienia jakiegoś aktu prawnego, czy jakiejś instytucji prawnej. Obowiązek wykazania, że zaskarżona uchwała narusza konkretne i istniejące aktualnie uprawnienia skarżącego spoczywa na skarżącym. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jednoznacznie przyjmuje się, że kryterium naruszenia interesu prawnego, o którym mowa w art. 101 ust. 1 usg, ma charakter materialnoprawny i wymaga stwierdzenia związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków skarżącego a zaskarżonym aktem. Związek ten musi być aktualny a nie przyszły i musi dotyczyć takiej sytuacji prawnej, którą dana osoba może określić jako własną, indywidualną i konkretną (por. wyroki: z dnia 23 września 2016 r., sygn. II OSK 914/15; z dnia 15 marca 2018 r., sygn. I OSK 555/18).
Argumentacja skarżących, że w wyniku wydania kwestionowanej uchwały doszło do naruszenia ich interesu prawnego, gdyż jej następstwem będzie sprzedaż przez Miasto [...] nieruchomości stanowiącej działkę nr [...], co uniemożliwi E. i P.R., jako właścicielom działki nr [...], bezpośredni dostęp do drogi publicznej i spełnienie ustanowionego w aktach notarialnych warunku rozwiązującego służebność przejścia i dojazdu przez działkę nr [...], której właścicielem jest J. K.- nie może być uznana za skuteczną. Ewentualna zmiana właściciela działki nr [...] nie wpłynie wszak na sferę przynależnych im praw lub obowiązków. Na działce tej wszak służebność owa w celu skomunikowania należących do niech nieruchomości z drogą publiczną nie została ustanowiona. Co więcej, działka nr [...] w ogóle nie stanowi użytku drogowego. Nie jest również w sposób faktyczny wykorzystywana jako dojazd do działki nr [...]. Na jej obszarze posadowiony jest budynek, otoczony trawistym terenem.
Ewentualne wykonanie dla działki nr [...] dogodniejszego i lepszego dostępu do drogi publicznej (poprzez działkę nr [...]) – a w tym kierunku w istocie podąża argumentacja skarżących - świadczyć może jedynie o posiadaniu przez nich interesu faktycznego w sprawie związanej ze sprzedażą przedmiotowej nieruchomości (w tym wypadku wyrażeniu zgody na jej sprzedaż), a nie interesu prawnego, a tym bardziej jago naruszeniu, czego wymaga art. 101 ust. 1 usg.
Skoro zatem w skardze nie wykazano, że zaskarżona uchwała narusza konkretny, aktualny i realny interes prawny lub uprawnienie skarżących, skargę należało odrzucić, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a Ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło