I SA/Wa 1271/18

PostanowienieWSA w Warszawie2018-09-25

Skład orzekający: Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący posiadają legitymację procesową do zaskarżenia uchwały rady gminy w sprawie wyrażenia zgody na sprzedaż nieruchomości, opierając swoje roszczenie na naruszeniu interesu faktycznego, a nie prawnego?
Ratio decidendi
Skarga podlega odrzuceniu, ponieważ skarżący nie wykazali naruszenia swojego interesu prawnego lub uprawnienia przez zaskarżoną uchwałę. Interes prawny, wymagany do zaskarżenia uchwały na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, musi być konkretny, aktualny i wynikać z przepisów prawa materialnego, a nie jedynie z interesu faktycznego.
Stan faktyczny
Skarżący P. R. i J. K. wnieśli skargę na uchwałę Rady Miasta dotyczącą zgody na sprzedaż nieruchomości gruntowej. Zarzucili, że sprzedaż ta uniemożliwi im dostęp do drogi publicznej i spełnienie warunku rozwiązującego ustanowionej służebności. Rada Miasta wniosła o odrzucenie skargi, argumentując brak legitymacji procesowej skarżących z powodu posiadania jedynie interesu faktycznego, a nie prawnego.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący - Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz po rozpoznaniu w dniu 25 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. R. i J. K. na uchwałę Rady Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...] w przedmiocie wyrażenia zgody na sprzedaż nieruchomości gruntowej postanawia odrzucić skargę. Uchwałą z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...], w sprawie wyrażenia zgody na sprzedaż nieruchomości gruntowej, Rada Miasta [...], w § 1 wyraziła zgodę na sprzedaż z 83,88% bonifikatą części nieruchomości gruntowej, której właścicielem jest Gmina Miasto [...], oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu[...], [...] o powierzchni [...] ha, objętej księgą wieczystą Nr [...], położonej w [...] przy ul. [...], przeznaczonej pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. Pismem z dnia 28 czerwca 2018 r. P. R. i J. K. (dalej jako skarżący) wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą uchwałę, w oparciu o art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2018 r. poz. 994, dalej jako usg), domagając się stwierdzenia jej nieważności i zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonej uchwale zarzucili naruszenie art. 68 ust. 1 pkt 4, art. 67 ust. 3, art. 37 ust. 2 pkt 1 i art. 34 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2018 r. poz.121, dalej jako ugn). W uzasadnieniu wskazali, że odnosząc stan sprawy do ich sytuacji jako właścicieli działek nr [...] i [...], Burmistrz Miasta [...] decyzją podziałową z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] ustanowił przez działkę nr [...] (której właścicielem są E. i P. R.) prawo przejścia i dojazdu do działki nr [...] (której właścicielem jest J. K.) do chwili uregulowana stanu prawnego działki nr [...] (obecnie działka [...]), do której odnosi się przedmiotowa uchwała. W konsekwencji w aktach notarialnych została ustanowiona służebność pod warunkiem rozwiązującym – do czasu uzyskania bezpośredniego dostępu do drogi publicznej przez właściciela działki nr [...]. Przy czym stan prawny działki nr [...] (obecnie działki [...]) jest obecnie w pełni uregulowany i Miasto [...] zgodnie z ww. decyzją podziałową powinno fizycznie umożliwić bezpośredni dostęp do drogi publicznej przez właściciela działki nr [...]. Sprzedaż przez Miasto [...] działki nr [...] uniemożliwi natomiast właścicielowi działki nr [...] bezpośredni dostęp do drogi publicznej i spełnienie warunku rozwiązującego służebność przejścia i dojazdu ustanowioną przez działkę nr [...]. Ponadto, Miasto planowało wybudować w miejscu działki nr [...] drogę już od kilkudziesięciu lat, a stojący na działce budynek nie nadaje się do użytkowania. W odpowiedzi na skargę Rada Miasta [...] wniosła o odrzucenie skargi, ewentualnie o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ wskazał, iż uchwała nie naruszyła żadnej obowiązującej normy prawa materialnego. Ponadto skarżący nie posiadają legitymacji do wniesienia skargi z uwagi na brak interesu prawnego. Natomiast zgodnie z orzecznictwem istnienie jedynie przesłanki interesu prawnego a nie faktycznego dopuszcza legitymację do złożenia skargi w trybie art. 101 ust. 1 usg. Organ wskazał na błędność zarzutów skarżących, iż sprzedaż działki nr [...] uniemożliwi właścicielowi działki [...] bezpośredni dostęp do drogi publicznej i spełnienie warunku rozwiązującego służebność przejścia i dojazdu ustanowioną przez działkę nr [...]. Ustanowienie służebności gruntowej w drodze decyzji administracyjnej może bowiem powstać jedynie wskutek wywłaszczenia nieruchomości. Zgodnie z art. 112 ust. 2 ugn wywłaszczenie nieruchomości polega na pozbawieniu albo ograniczeniu, w drodze decyzji, prawa własności, prawa użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego na nieruchomości. W związku z tym ograniczenie to może nastąpić także w drodze ustanowienia niezbędnej służebności gruntowej. Natomiast w niniejszym stanie faktycznym służebność przejścia i dojazdu została ustanowiona w drodze umowy zawartej w formie aktu notarialnego a nie decyzji wywłaszczeniowej. Ponadto właściciel nieruchomości [...] ma dostęp do drogi publicznej i sprzedaż działki nr [...] nie pozbawi go tego dostępu. Powołując orzecznictwo sądowe organ podniósł, iż posiadanie interesu prawnego w danej sprawie oznacza możliwość wskazania przepisu prawnego powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można skutecznie żądać ochrony ze względu na zaspokojenie własnych potrzeb. Interes prawny musi mieć charakter osobisty, być zindywidualizowany i skonkretyzowany. Należy go odróżnić od interesu faktycznego, który również ma charakter indywidualny. Interes faktyczny to taki stan, w którym obywatel wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającego stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji. Natomiast w niniejszym stanie faktycznym skarżący mają jedynie interes faktyczny, a nie prawny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej Ppsa) sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Skarga w rozpoznawanej sprawie została wniesiona w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, który stanowi, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Interes prawny, o którym mowa w omawianym przepisie, winien zatem znajdować ochronę w przepisach prawa materialnego, kształtujących w sposób bezpośredni i konkretny sytuację prawną wnoszącego skargę. Można go wywodzić tylko z normy prawa materialnego (nie administracyjnego) dającej się za każdym razem indywidualnie określić i wyodrębnić spośród innych norm – normy, której treść można do końca ustalić. Interes prawny nie może być zatem wyprowadzony tylko z faktu istnienia jakiegoś aktu prawnego, czy jakiejś instytucji prawnej. Obowiązek wykazania, że zaskarżona uchwała narusza konkretne i istniejące aktualnie uprawnienia skarżącego spoczywa na skarżącym. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jednoznacznie przyjmuje się, że kryterium naruszenia interesu prawnego, o którym mowa w art. 101 ust. 1 usg, ma charakter materialnoprawny i wymaga stwierdzenia związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków skarżącego a zaskarżonym aktem. Związek ten musi być aktualny a nie przyszły i musi dotyczyć takiej sytuacji prawnej, którą dana osoba może określić jako własną, indywidualną i konkretną (por. wyroki: z dnia 23 września 2016 r., sygn. II OSK 914/15; z dnia 15 marca 2018 r., sygn. I OSK 555/18). Argumentacja skarżących, że w wyniku wydania kwestionowanej uchwały doszło do naruszenia ich interesu prawnego, gdyż jej następstwem będzie sprzedaż przez Miasto [...] nieruchomości stanowiącej działkę nr [...], co uniemożliwi E. i P.R., jako właścicielom działki nr [...], bezpośredni dostęp do drogi publicznej i spełnienie ustanowionego w aktach notarialnych warunku rozwiązującego służebność przejścia i dojazdu przez działkę nr [...], której właścicielem jest J. K.- nie może być uznana za skuteczną. Ewentualna zmiana właściciela działki nr [...] nie wpłynie wszak na sferę przynależnych im praw lub obowiązków. Na działce tej wszak służebność owa w celu skomunikowania należących do niech nieruchomości z drogą publiczną nie została ustanowiona. Co więcej, działka nr [...] w ogóle nie stanowi użytku drogowego. Nie jest również w sposób faktyczny wykorzystywana jako dojazd do działki nr [...]. Na jej obszarze posadowiony jest budynek, otoczony trawistym terenem. Ewentualne wykonanie dla działki nr [...] dogodniejszego i lepszego dostępu do drogi publicznej (poprzez działkę nr [...]) – a w tym kierunku w istocie podąża argumentacja skarżących - świadczyć może jedynie o posiadaniu przez nich interesu faktycznego w sprawie związanej ze sprzedażą przedmiotowej nieruchomości (w tym wypadku wyrażeniu zgody na jej sprzedaż), a nie interesu prawnego, a tym bardziej jago naruszeniu, czego wymaga art. 101 ust. 1 usg. Skoro zatem w skardze nie wykazano, że zaskarżona uchwała narusza konkretny, aktualny i realny interes prawny lub uprawnienie skarżących, skargę należało odrzucić, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a Ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło