I SA/Wa 1272/07
WyrokWSA w Warszawie2008-02-14
Skład orzekający: Maria Tarnowska, Anna Łukaszewska-Macioch, Iwona Kosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieruchomości przejęte na rzecz Skarbu Państwa na podstawie dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej podlegają zwrotowi na podstawie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami?Ratio decidendi
Nieruchomości przejęte na podstawie dekretu PKWN z 1944 r. o reformie rolnej nie podlegają zwrotowi na podstawie art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, ponieważ dekret ten nie jest wymieniony w art. 216 tej ustawy jako podstawa do stosowania przepisów o zwrocie nieruchomości wywłaszczonych. Ustawa o gospodarce nieruchomościami w art. 216 enumeratywnie wymienia akty prawne, na podstawie których przejęte nieruchomości podlegają zwrotowi, a dekret o reformie rolnej do nich nie należy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy zwrotu nieruchomości położonej we wsi G., która została przejęta na rzecz Skarbu Państwa na podstawie dekretu PKWN z 1944 r. o reformie rolnej. Starosta odmówił zwrotu, a Wojewoda Mazowiecki utrzymał tę decyzję w mocy, argumentując, że dekret o reformie rolnej nie jest podstawą do zwrotu nieruchomości w świetle ustawy o gospodarce nieruchomościami. Skarżąca domagała się uchylenia decyzji Wojewody.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska (spr.) Sędzia NSA Anna Łukaszewska-Macioch Asesor WSA Iwona Kosińska Protokolant Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2008 r. sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości oddala skargę.
Wojewoda Mazowiecki decyzją z dnia [...] maja 2007 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania pełnomocnika Z. M. S. od decyzji Starosty Z. z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] orzekającej o odmowie zwrotu nieruchomości położonej we wsi G. gm. P. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji Wojewoda Mazowiecki podał, że decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. Starosta Z. odmówił zwrotu powyższej nieruchomości, uzasadniając rozstrzygnięcie stwierdzeniem, iż nieruchomości przejęte na rzecz Skarbu Państwa dekretem z dnia 6 września 1944 r. o reformie rolnej, nie mieszczą się w kategorii nieruchomości podlegających zwrotowi na podstawie art. 216 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
Z ustaleń organu wynika, iż przedmiotowa nieruchomość została przejęta na rzecz Skarbu Państwa na podstawie dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.
Wojewoda Mazowiecki stwierdził, że zgodnie z art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stosownie do art. 137 powołanej ustawy, stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Użycie w powołanym przepisie określenia "zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części" oznacza, że zwrotowi mogą podlegać nieruchomości wywłaszczone niezależnie od tego, kiedy nastąpiło wywłaszczenie, ale musiało to nastąpić na podstawie wówczas obowiązującej ustawy wywłaszczeniowej. Natomiast art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami nakazuje stosować przepisy dotyczące zwrotu nieruchomości wywłaszczonych do nieruchomości nabytych lub przejętych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie aktów prawnych, innych niż obowiązująca w danej dacie ustawa wywłaszczeniowa.
Wojewoda Mazowiecki wskazał, że dekret PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej nie jest wymieniony w art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami, nie był też ustawą wywłaszczeniową. W obecnie obowiązującym stanie prawnym, nieruchomości objęte działaniem tego dekretu nie podlegają więc zwrotowi na podstawie art. 136 ust. 3 powołanej ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Skargę na decyzję Wojewody Mazowieckiego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła Z. M. S.; zarzucając decyzji naruszenie jej interesu prawnego domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Mazowiecki wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Skarga nie jest zasadna, dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest odmowa zwrotu nieruchomości położonej we wsi G. gmina P.
Prawidłowo Wojewoda Mazowiecki stwierdził, że zgodnie z art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603, z późn. zm), poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stosownie do art. 137 powołanej ustawy, stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Użycie w powołanym przepisie określenia "zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części" oznacza, że zwrotowi mogą podlegać nieruchomości wywłaszczone niezależnie od tego, kiedy nastąpiło wywłaszczenie, ale musiało to nastąpić na podstawie wówczas obowiązującej ustawy wywłaszczeniowej. Natomiast art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami nakazuje stosować przepisy dotyczące zwrotu nieruchomości wywłaszczonych do nieruchomości nabytych lub przejętych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie wymienionych enumeratywnie aktów prawnych, wśród których nie został wymieniony dekret Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13 z późn. zm).
W obecnie obowiązującym stanie prawnym, nieruchomości objęte działaniem dekret Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej nie podlegają zwrotowi na podstawie art. 136 ust. 3 powołanej ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło