I SA/Wa 1272/12
PostanowienieWSA w Warszawie2012-10-19
Skład orzekający: Referendarz sądowy Grzegorz Antas
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoby w podeszłym wieku, cierpiące na choroby przewlekłe i posiadające niskie dochody z rent i emerytur, mogą ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, w tym o ustanowienie adwokata z urzędu, w postępowaniu sądowym administracyjnym?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie całkowitym może zostać przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Samo uiszczenie wpisu sądowego od skargi nie wyklucza możliwości przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, jeśli sytuacja materialna wnioskodawcy nie pozwala na partycypowanie w kosztach postępowania w jakiejkolwiek części. Wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu zasługuje na uwzględnienie, gdy sytuacja materialna wnioskodawcy nie pozwala na równoczesne ponoszenie kosztów sądowych i opłacenie zastępstwa procesowego.Stan faktyczny
Skarżący A.Z., J.Z. i J.Z. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w związku ze skargą na decyzję Ministra Skarbu Państwa dotyczącą prawa do rekompensaty za nieruchomość pozostawioną poza granicami RP. Wnioskodawcy wskazali na swój podeszły wiek, choroby przewlekłe oraz niskie dochody z rent i emerytur jako podstawę wniosku. Wcześniej uiścili wpis sądowy od skargi.Rozstrzygnięcie
1. Przyznano prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w W.; 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Grzegorz Antas Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 19 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosków A.Z., J.Z. i J.Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi A.Z., J.Z. i J.Z. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty za nieruchomość pozostawioną poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej postanawia 1. przyznać prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w W.; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
W ślad za skargą na decyzję Ministra Skarbu Państwa z [...] kwietnia 2012 r. w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty za nieruchomość pozostawioną poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej skarżący A.Z. w imieniu własnym oraz reprezentowanych przez siebie J.Z. i J.Z. wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wnioskodawca wyjaśnił we wniosku, że skarżący są osobami w bardzo podeszłym wieku ([...], [...] i [...] lat) i ponoszą wydatki w związku z chorobami przewlekłymi (schorzeniami), na które cierpią, szczegółowo opisanymi w treści formularza PPF. Składający wniosek posiada mieszkanie w części domu jednorodzinnego. Jego źródłem utrzymania są środki z renty inwalidzkiej ([...] zł) oraz połowy emerytury w wysokości [...] zł. Pozostali skarżący środki utrzymania czerpią ze świadczenia emerytalnego ([...] zł – J.Z.) oraz świadczenia rentowego ([...] zł – J.Z.).
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważyć należało, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej: p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Ze złożonego oświadczenia, mając na uwadze warunek przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, nie wynika, by składający wniosek nie byli w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania w sprawie skargi na decyzję Ministra Skarbu Państwa z [...] kwietnia 2012 r. Wniosek tego rodzaju jest spowodowany stwierdzeniem, że skarżący uiścili wpis sądowy od skargi (200 zł), do czego zostali wezwani zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 12 lipca 2012 r. Uzasadnia to przyjęcie, że sytuacja finansowa skarżących nie nosi cech ubóstwa uniemożliwiającego partycypowanie w kosztach postępowania sądowego w jakiejkolwiek części. Wskazać należy w tym miejscu, że obowiązek uiszczenia innych kosztów, który może ciążyć na skarżących na dalszym etapie postępowania, odnosi się do kwot nieprzekraczających wymienionego wyżej zobowiązania (np. wpis od skargi kasacyjnej wynosi połowę wpisu do skargi, nie mniej jednak niż 100 zł), a zatem możliwość poniesienia tego rodzaju wydatku, przy deklarowanych przez skarżących dochodach, znajduje uzasadnienie w ocenie sytuacji finansowej składających wniosek, o ile ich sytuacja materialna w przyszłości nie ulegnie zmianie na gorsze. W tym jednak wypadku skarżący uprawnieni będą do złożenia wniosku o zmianę postanowienia w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uzasadnioną zmianą okoliczności sprawy (art. 165 p.p.s.a.).
Wniosek skarżących w części dotyczącej ustanowienia pełnomocnika z urzędu zasługiwał na uwzględnienie, mając na uwadze, że sytuacja materialna skarżących nie pozwala im na równoległe ponoszenie wydatków związanych z obowiązkiem uiszczenia kosztów sądowych, jak i opłaceniem kosztów zastępstwa procesowego. Deklarowane przez skarżących dochody z otrzymywanych świadczeń emerytalno-rentowych nie pozostają niskie, niemniej ich wysokość, uwzględniając wskazane we wniosku czynniki mające wpływ na dochodowość prowadzonych przez wnioskodawców indywidualnych gospodarstw domowych, nie jest też na tyle duża, by uznać, że przy ograniczeniu wydatków do niezbędnego minimum, składający wniosek mają realną możliwość pokrycia kosztów ustanowienia we własnym zakresie pełnomocnika na czas trwania postępowania sądowego, bez ryzyka powstania uszczerbku w koniecznym utrzymaniu.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło