I SA/Wa 1272/12
PostanowienieWSA w Warszawie2013-04-25
Skład orzekający: Grzegorz Antas
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, złożony po wydaniu wyroku przez WSA i wniesieniu skargi kasacyjnej, może zostać uwzględniony, jeśli sytuacja materialna wnioskodawców nie uległa zmianie od czasu poprzedniego postanowienia o przyznaniu prawa pomocy w zakresie częściowym?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym nie może zostać uwzględniony, jeśli sytuacja materialna wnioskodawców nie uległa zmianie od czasu poprzedniego postanowienia o przyznaniu prawa pomocy w zakresie częściowym. Uznaje się, że poprzednie rozstrzygnięcie jest wiążące, chyba że nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych. Ponadto, fakt reprezentowania przez pełnomocnika z urzędu i uiszczenia kosztów sądowych związanych ze skargą kasacyjną świadczy o tym, że część żądania dotycząca zwolnienia z tych kosztów utraciła cechę aktualności.Stan faktyczny
Skarżący A. Z., J. Z. i J. Z. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w związku z wniesieniem skargi kasacyjnej od wyroku WSA oddalającego ich skargę na decyzję Ministra Skarbu Państwa. W poprzednim postępowaniu przyznano im prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, odmawiając w pozostałej części. Skarżący wskazali na podeszły wiek, choroby przewlekłe i niskie dochody z rent i emerytur jako podstawę wniosku. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, uznając brak zmiany sytuacji materialnej.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Grzegorz Antas Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosków A. Z., J. Z. i J. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi A. Z., J. Z. i J. Z. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty za nieruchomość pozostawioną poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.
Postanowieniem z dnia 19 października 2012 r. sygn. I SA/Wa 1272/12 referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w wyniku rozpoznania wniosków skarżących A. Z., J. Z. i J. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, przyznał wymienionym osobom prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, odmawiając przyznania prawa pomocy w pozostałej części.
Wyrokiem z dnia 30 stycznia 2013 r. sygn. I SA/Wa 1272/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. Z., J. Z. i J. Z. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] kwietnia 2012 r. w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty za nieruchomość pozostawioną poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej.
Na powyższy wyrok skarżący wnieśli skargę kasacyjną, jak również odrębnym wnioskiem wystąpili o przyznanie prawa w zakresie całkowitym.
W urzędowym formularzu PPF skarżący wskazali, że są osobami w podeszłym wieku ([...], [...] i [...] lat) i ponoszą wydatki w związku z chorobami przewlekłymi (schorzeniami), na które cierpią. Skarżący reprezentujący pozostałych wnioskodawców (A. Z.) posiada mieszkanie w części domu jednorodzinnego (pow. [...] m²). Jego źródłem utrzymania są środki z renty inwalidzkiej ([...] zł) oraz połowy emerytury. Pozostali skarżący środki utrzymania czerpią ze świadczenia emerytalnego ([...] zł – J. Z.) oraz świadczenia rentowego ([...] zł – J. Z.).
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważyć należało, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), dalej: p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), natomiast zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2).
Powyżej wskazany warunek uwzględnienia wniosku o prawo pomocy musi zostać w rozpoznawanej sprawie uzupełniony o dodatkową przesłankę orzekania wynikającą z faktu, że zgłoszony przez skarżących wniosek dotyczy sprawy już rozstrzygniętej na mocy orzeczenia sądowego. Postanowieniem z dnia 19 października 2012 r. skarżącym zostało przyznane prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu, przy jednoczesnym oddaleniu wniosku w pozostałej części (zwolnienie od kosztów sądowych). Powyższe rozstrzygnięcie należy traktować jako wiążące ustalenie sytuacji materialnej skarżących w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Może ono podlegać zmianie, stosownie do art. 165 p.p.s.a., jedynie w przypadku, gdyby w sprawie doszło do zmiany okoliczności faktycznych, której następstwem jest brak możliwości ponoszenia przez stronę kosztów postępowania w wysokości dotąd ustalonej.
Mając na uwadze powyższy warunek, stwierdzić należy, że rozpatrywany w niniejszym postępowaniu wniosek o przyznanie prawa pomocy nie może zostać uznany za usprawiedliwiony. Jest to spowodowane uznaniem, że wszystkie informacje przedstawione przez wnioskodawców we wniosku z dnia [...] kwietnia 2013 r., które mają stanowić podstawę do ponownego rozpoznania ich żądania, odpowiadają, w zakresie swojej treści, okolicznościom wziętym już pod uwagę przy rozpoznawaniu poprzedniego wniosku z dnia [...] września 2012 r. Odnosi się to tak do szeroko rozumianej sytuacji osobistej skarżących, jak i ich możliwości finansowych łączonych z wiekiem, przedstawionych stanem zdrowia oraz dochodami. Te ostatnie, jak wynika z porównania oświadczeń skarżących złożonych do akt sprawy, w żaden sposób nie zmieniły się.
Powyższe ustalenia powodują, że ponowna analiza sytuacji materialnej skarżących pod kątem możliwości ponoszenia przez nich kosztów postępowania jest niedopuszczalna z uwagi na niewystąpienie w sprawie przesłanki zmiany orzeczenia w przedmiocie przyznania prawa pomocy (art. 165 p.p.s.a.). Na marginesie jedynie należy zauważyć, że skarżący są reprezentowani w postępowaniu przez pełnomocnika z urzędu. Ponadto, co warto podkreślić, uiścili koszty sądowe wynikające z wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Sądu I instancji (opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku, wpis od skargi kasacyjnej). Oznacza to, że ta część żądania, która w poprzednim postępowaniu w sprawie przyznania prawa pomocy nie została uwzględniona, utraciła cechę aktualności, pozwalającą na jej merytoryczne ocenienie (zwolnienie strony w postępowaniu sądowym z obowiązku procesowego może odnosić się tylko do takiego obowiązku, który na stronie ciąży).
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 165 w związku z art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło