I SA/Wa 1273/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Anna Wesołowska Sędziowie: sędzia WSA Gabriela Nowak sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.) po rozpoznaniu 9 września 2020 r. na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] kwietnia 2020 r. w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia wychowawczego oddala skargę Decyzją z [...] kwietnia 2020 r. (błędnie datowaną na [...] kwietnia 2019 r.) nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej jako organ) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie przyznania A. K. (dalej jako skarżąca) świadczenia wychowawczego na córki: A. K. i L. K. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że jej materialnoprawną podstawę stanowią przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2407, dalej jako ustawa). Przesłanki przyznania świadczenia wychowawczego określone są w art. 1 ust. 2 i 3 ustawy. Stosownie do art. 1 ust. 3 ustawy uprawnienie to przysługuje osobom wymienionym w art. 1 ust. 2 jeżeli zamieszkują one na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres w jakim mają otrzymywać świadczenie wychowawcze, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy międzynarodowe o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej. Z powołanych przepisów jednoznacznie wynika, że obowiązek zamieszkiwania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dotyczy zarówno obywateli polskich jak i cudzoziemców. Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy organ podniósł, że poza sporem jest fakt zamieszkiwania skarżącej w [...], tym samym odpada przesłanka do przyznania świadczenia wychowawczego określona w art. 1 ust. 3 ustawy. W ocenie organu w sprawie nie ma zastosowania umowa z dnia [...] kwietnia 2008 r. o zabezpieczeniu społecznym między [...] a [...] (Dz.U. z 2009 r. nr 46, poz. 374, dalej jako umowa), gdyż z art. 2 ust. 1 pkt 1 umowy jednoznacznie wynika, że w odniesieniu do [...] umowę tą stosuje się jedynie w stosunku do wskazanych w tym przepisie świadczeń. Katalog ten nie obejmuje świadczeń wychowawczych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca zarzuciła ww. decyzji naruszenie art. 1 ust. 3 ustawy w zw. z art. 5 ust. 1 umowy poprzez ich niezastosowanie. W uzasadnieniu skargi wskazano, że art. 1 ust. 3 ustawy nie stosuje się jeżeli dwustronna umowa o zabezpieczeniu społecznym stanowi inaczej. Przepis ten zawiera odesłanie dynamiczne do konkretnie określonego aktu prawnego (dwustronnej umowy międzynarodowej o zabezpieczeniu społecznym) w aktualnym brzmieniu. Pomiędzy [...] a [...] została zawarta taka umowa, zatem art. 1 ust. 3 ustawy odsyła również do niej. Ponieważ zgodnie z art. 5 ust. 1 umowy przepisy prawa strony które ograniczają prawo do świadczeń lub ich wypłacanie wyłącznie z powodu zamieszkiwania lub przebywania danej osoby poza terytorium tej strony nie mają zastosowania do osób mających miejsce zamieszkania na terytorium drugiej strony, art. 1 ust. 3 ustawy nie ma zastosowania w stosunku do skarżącej. Wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji w całości oraz o zasądzenie kosztów sądowych według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy prawo do świadczenia wychowawczego przysługuje: 1) obywatelom polskim; 2) cudzoziemcom: a) do których stosuje się przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, b) jeżeli wynika to z wiążących Rzeczpospolitą Polską dwustronnych umów międzynarodowych o zabezpieczeniu społecznym, c) przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy udzielonego w związku z okolicznościami, o których mowa w art. 127 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2018 r. poz. 2094 i 2399 oraz z 2019 r. poz. 577 i 622) jeżeli zamieszkują z członkami rodzin na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, d) posiadającym kartę pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy", jeżeli zamieszkują z członkami rodzin na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z wyłączeniem obywateli państw trzecich, którzy uzyskali zezwolenie na pracę na terytorium państwa członkowskiego na okres nieprzekraczający sześciu miesięcy, obywateli państw trzecich przyjętych w celu podjęcia studiów oraz obywateli państw trzecich, którzy mają prawo do wykonywania pracy na podstawie wizy, e) przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy, o którym mowa w art. 139a ust. 1 lub art. 139o ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, lub w związku z korzystaniem z mobilności krótkoterminowej pracownika kadry kierowniczej, specjalisty lub pracownika odbywającego staż w ramach przeniesienia wewnątrz przedsiębiorstwa na warunkach określonych w art. 139n ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, jeżeli zamieszkują z dziećmi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z wyłączeniem cudzoziemców, którym zezwolono na pobyt i pracę na okres nieprzekraczający dziewięciu miesięcy, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy międzynarodowe o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej, f) przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej: na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy, o którym mowa w art. 151 lub art. 151b ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, na podstawie wizy krajowej w celu prowadzenia badań naukowych lub prac rozwojowych, w związku z korzystaniem z mobilności krótkoterminowej naukowca na warunkach określonych w art. 156b ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, z wyłączeniem cudzoziemców, którym zezwolono na pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres nieprzekraczający sześciu miesięcy, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy międzynarodowe o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej. Art. 1 ust. 3 ustawy stanowi, że prawo do świadczenia wychowawczego przysługuje osobom, o których mowa w ust. 2, jeżeli zamieszkują na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres, w jakim mają otrzymywać świadczenie wychowawcze, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy międzynarodowe o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej. Ustawa uzależniając przyznanie świadczenia wychowawczego od zamieszkiwania wnioskodawców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (art. 1 ust. 3 ustawy) formułuje dodatkowo wymóg zamieszkiwania przez okres, w jakim wnioskodawcy mają otrzymywać świadczenie wychowawcze. Dochodzi więc do ustawowego doprecyzowania okresu podlegającego badaniu pod kątem zamieszkiwania, jako modyfikacji pojęcia zamieszkiwania w rozumieniu Kodeksu cywilnego. Odstępstwo od tej zasady dotyczy jedynie przypadków objętych odmienną regulacją szczególną zamieszczoną w przepisach o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub w dwustronnych umowach międzynarodowych o zabezpieczeniu społecznym. W niniejszej sprawie regulacje szczególne przewidziane w umowie z [...] kwietnia 2008 r. pomiędzy [...], a [...] nie dają podstaw do pominięcia wymogu zamieszkiwania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Art. 2 ust. 1 pkt 1 powyższej umowy określa zakres jej stosowania. Zgodnie z wymienionym przepisem zawartą umowę w odniesieniu do Rzeczypospolitej Polskiej stosuje się w stosunku do: a) przepisów prawa dotyczących emerytur, rent z tytułu niezdolności do pracy oraz rent rodzinnych, b) jednorazowych odszkodowań oraz rent z tytuł wypadków przy pracy i chorób zawodowych, c) zasiłków pogrzebowych. Katalog ten nie obejmuje świadczeń wychowawczych, zaś z cytowanego przepisu w sposób jednoznaczny wynika, ze umowy nie stosuje się do innych świadczeń niż wymienione w art. 2, co dodatkowo potwierdza jej art. 1 ust. 1 pkt 7. W tym stanie rzeczy organy orzekające w sprawie prawidłowo uznały, że żądane świadczenie nie może być stronie przyznane ze względu na niespełnienie wymogu zamieszkiwania na terytorium RP przez okres pobierania świadczenia. Zarzuty skargi są bezzasadne, organy obu instancji prawidłowo zastosowały powołane przepisy a wydane rozstrzygnięcia nie naruszają prawa. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) orzekł jak w sentencji.