I SA/Wa 1274/21

WyrokWSA w Warszawie2021-11-17

Skład orzekający: Anna Wesołowska, Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Joanna Skiba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu o stwierdzenie przejścia na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości na podstawie międzynarodowej umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych (układu indemnizacyjnego), wystarczające jest wykazanie, że nieruchomość została objęta przepisami nacjonalizacyjnymi, czy też konieczne jest również udowodnienie posiadania obywatelstwa państwa, z którym zawarto układ, przez pierwotnych właścicieli lub ich następców prawnych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że dla stwierdzenia przejścia nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa na podstawie układu indemnizacyjnego, konieczne jest spełnienie dwóch przesłanek: po pierwsze, objęcie nieruchomości przepisami nacjonalizacyjnymi, a po drugie, wykazanie, że pierwotny właściciel lub jego następca prawny posiadał obywatelstwo państwa, z którym zawarto układ, w odpowiednim okresie. Brak udowodnienia obywatelstwa amerykańskiego przez spadkobierców C. K. i J. K. uniemożliwił zastosowanie Układu z 1960 r. w odniesieniu do ich udziałów, co skutkowało umorzeniem postępowania jako bezprzedmiotowego.
Stan faktyczny
Skarb Państwa – Minister Sprawiedliwości złożył wniosek o wszczęcie postępowania w trybie ustawy z 1968 r. w celu stwierdzenia przejścia na rzecz Skarbu Państwa udziałów w nieruchomości położonej w W., należących uprzednio do J. K. i C. K., w związku z Układem między Rządem Stanów Zjednoczonych a Rządem PRL dotyczącym roszczeń obywateli USA. Organy administracji umorzyły postępowanie, uznając, że nie zostały spełnione przesłanki do zastosowania Układu, w szczególności brak było dowodów na posiadanie przez C. K. i J. K. obywatelstwa amerykańskiego. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, twierdząc, że organ nie rozpoznał sprawy w pełnym zakresie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Wesołowska, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, sędzia WSA Joanna Skiba (spr.), Protokolant referent Agnieszka Stefańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2021 r. sprawy ze skargi Skarbu Państwa – [...] na decyzję Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę. Minister Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej ( Minister lub organ) decyzją z [...] kwietnia 2021 r. nr [...], po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymał w mocy decyzję Ministra Finansów z [...] stycznia 2020 r. nr [...] o umorzeniu postępowania w sprawie zastosowania ustawy z dnia 9 kwietnia 1968 r. o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych (Dz.U. Nr 12, poz. 65) w stosunku do nieruchomości położonej w W. [...], hip. [...], dla której prowadzona jest księga wieczysta KW [...], w zakresie udziałów we własności nieruchomości należących uprzednio do J. K. oraz C. K. w związku z Układem zawartym między Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki a Rządem Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej, dotyczącym roszczeń obywateli Stanów Zjednoczonych. Decyzje te zapady przy następujących ustaleniach stanu faktycznego i ocenie prawnej sprawy. W dniu [...] listopada 2018 r., do Ministra Finansów wpłynął wniosek Skarbu Państwa – Ministra Sprawiedliwości o wszczęcie postępowania w trybie ww. ustawy z 1968 r. w stosunku do nieruchomości położonej w W., [...], hip. [...], dla której prowadzona jest księga wieczysta KW [...]. Wnioskodawca wskazał, że "Minister Rozwoju i Finansów decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...], stwierdził przejście na rzecz skarbu Państwa [...] części wprawie własności ww. nieruchomości, w związku z przyznaniem S. G. odszkodowania za utratę tej części udziału zgodnie z Układem między Rządem Stanów Zjednoczonych z dnia [...] lipca 1960 r. W ocenie Skarbu Państwa - Ministra Sprawiedliwości na rzecz Skarbu Państwa winna przejść również część udziału w przedmiotowej nieruchomości należącego do C. K. oraz J. K., jako że S. G. na mocy postanowienia Sądu Rejonowego [...] w W. z dnia [...] kwietnia 2014 r., sygn. akt i [...], objął 1/2 części spadku po C. K.". Decyzją z dnia [...] lipca 2020 r., nr [...] Minister Finansów umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie zastosowania ustawy z 1968 r. w stosunku do nieruchomości w W., [...], w zakresie udziału [...] własności nieruchomości, należących do C. K. oraz [...] J. K. W ustawowym terminie został złożony przez Skarb Państwa - Ministra Sprawiedliwości, wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Finansów z [...] lipca 2020 r. Minister Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...], po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymał w mocy decyzję Ministra Finansów z [...] stycznia 2020 r. W motywach decyzji Minister zwracał uwagę, że wydanie decyzji stwierdzającej przejęcie nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa na podstawie ustawy z dnia 9 kwietnia 1968 r., możliwe jest przy stwierdzeniu, że nieruchomość objęta jest którymkolwiek z zawartych w latach 1948-1971 przez rząd polski układów indemnizacyjnych. Zważywszy na uzasadnienie żądania zgłoszonego przez inicjatora postępowania, analizie w tym kontekście poddał on przepisy układu indemnizacyjnego zawartego miedzy Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki a Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej dotyczącym roszczeń obywateli Stanów Zjednoczonych, podpisanym [...] lipca 1960 r., (przywoływanego dalej jako "Układ"), wskazując, że objęte są nim roszczenia obywateli Stanów Zjednoczonych z tytułu m.in.: a) nacjonalizacji i innego rodzaju przejęcia przez Polskę mienia oraz praw i interesów związanych lub odnoszących się do mienia; b) przejęcia własności albo utraty używania lub użytkowania mienia na podstawie polskich ustaw, dekretów lub innych zarządzeń, ograniczających lub uszczuplających prawa i interesy związane lub odnoszące się do mienia, przy czym rozumie się, że dla celów niniejszego ustępu datą przejęcia własności albo utraty używania lub użytkowania jest data, w której tego rodzaju polskie prawa, dekrety lub inne zarządzenia zostały po raz pierwszy zastosowane do mienia (art. II Układu). Na podstawie posiadanych dowodów i poczynionych ustaleń Minister Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej stwierdził, że spełniona została pierwsza przesłanka konieczna do wydania decyzji stwierdzającej przejście przedmiotowej nieruchomości na rzecz Skarbu państwa na podstawie ustawy z 1968 r. w związku z Układem, tj. objęcie nieruchomości przepisami nacjonalizacyjnymi. Nieruchomość w W. przy [...], została bowiem objęta skutkami dekretu z dnia 26 października 1945 r., o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...] (wejście w życie 21 listopada 1945 r.), a orzeczeniem administracyjnym nr [...] z [...] marca 1950r., odmówiono dotychczasowym właścicielom przyznania prawa własności czasowej do gruntu. Natomiast spełnienie drugiej przesłanki tj. posiadanie przez właściciela nieruchomości obywatelstwa amerykańskiego w odpowiednim okresie (tj. nieprzerwanie od daty nacjonalizacji, przejścia na własność lub innego przejęcia, do dnia wejścia w życie układu) nie zostało wykazane wobec C. K. Ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, by C. K. posiadała kiedykolwiek obywatelstwo amerykańskie. Na podstawie zebranej dokumentacji stwierdzono, że C. K. zmarła [...] listopada 1955 r., a nieruchomość w W. przy [...], została objęta wcześniej skutkami Dekretu. Posiadanie obywatelstwa amerykańskiego w odpowiednim okresie zostało zaś potwierdzone w stosunku do udziału [...] S. G. w przedmiotowej nieruchomości, niestanowiącego przedmiotu niniejszej decyzji, poprzez przyznanie odszkodowania przez Komisję za ww. udział. W związku z powyższym oraz wobec braku dowodów przeciwnych organ uznał, że C. K. utraciła własność nieruchomości jako obywatelka polska. Organ ustalił również, że zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego [...] w W. z [...] listopada 2012 r., sygn. akt [...], S. G. nie nabył udziałów w nieruchomości należących do zmarłej dnia [...] czerwca 1942 r., J. K. Udziały, nabyli: córka K. K. i syn J. K. (każdy po ½ części spadku). Minister wskazał, że nie posiada również żadnych dowodów świadczących o posiadaniu przez ww. osoby obywatelstwa amerykańskiego. Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia Minister Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej stwierdził, że nieruchomość położona w W. przy [...], nie może być objęta skutkami Układu w części należącej do K. K. i J. K. (po J. K.) oraz C. K. z uwagi na niespełnienie łącznie przesłanek zastosowania Układu. Minister Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej wskazał także, że wykładnia przepisów ustawy z 1968 r. prowadzi do wniosku, że deklaratoryjna decyzja Ministra może jedynie stwierdzić przejście na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości lub prawa na podstawie międzynarodowej umowy o uregulowaniu wzajemnych roszczeń finansowych (decyzja pozytywna), a wobec braku zaistnienia przesłanek do wydania decyzji pozytywnej, konieczne jest wydanie decyzji o umorzeniu postępowania, z uwagi na jego bezprzedmiotowość, czyli w trybie art. 105 § 1 k.p.a. Przedmiotem postępowania prowadzonego w trybie ustawy z 1968 r. jest bowiem ustalenie wystąpienia takiego stanu prawnego, w którym określone prawa przeszły na Skarb Państwa, a roszczenia wynikające z tego przejścia, przysługujące uprzednim właścicielom wygasły wskutek zawarcia układów indemnizacyjnych. Ustalenie to prowadzi do stwierdzenia, w formie decyzji deklaratoryjnej, przejścia nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa w związku z zawarciem określonego układu indemnizacyjnego. Jeśli więc takiego "stanu przejścia nieruchomości lub praw na rzecz Skarbu Państwa" organ (aktualnie Minister Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej) nie stwierdzi, nie ma też sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania, wobec czego prowadzone uprzednio postępowanie powinno zostać umorzone, z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Na powyższą decyzją Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej Skarb Państwa - Minister Sprawiedliwości wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 k. p. a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. p i art. 80 k.p.a. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że organ nie rozpoznał przedmiotu sprawy w pełnym zakresie. W oparciu o tak sformułowane zarzuty Skarb Państwa wniósł o uchylenie zakwestionowanej decyzji i zasadzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postepowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga jest niezasadna. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 9 kwietnia 1968 roku o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych (Dz. U. Nr 12, poz. 65) – zwanej dalej ustawą. Według art. 1 ust. 1 ustawy jej przepisy stosuje się do wpisów na rzecz Skarbu Państwa w księgach wieczystych tytułu własności nieruchomości obywateli państw obcych oraz uprawnień wynikających z wieczystego użytkowania lub z ustanowionych na rzecz tych obywateli ograniczonych praw rzeczowych, które to nieruchomości i prawa przeszły na rzecz Skarbu Państwa na podstawie międzynarodowych umów o uregulowaniu wzajemnych roszczeń finansowych, zawartych z rządami tych państw przez Rząd Polski. Nie sposób nie podkreślić, że celem ustawy z dnia z 9 kwietnia 1968 r. było uregulowanie spraw związanych ze stanem prawnym nieruchomości, które faktycznie zostały przejęte przez Państwo. Takie stanowisko wyrażane było wielokrotnie przez judykaturę. Przechodząc do oceny zaskarżonej decyzji, na wstępie należy poczynić kilka ogólnych uwag dotyczących charakteru prawnego tzw. układów indemnizacyjnych tak w stosunkach międzypaństwowych, jak i w krajowych wewnętrznych porządkach prawnych państw, które były jego stronami oraz celów, jakie zamierzano za ich sprawą osiągnąć. W opracowaniu prof. Jana Barcza "Opinia prawna w sprawie relacji między układami indemnizacyjnymi zawartymi przez Polskę z dwunastoma państwami zachodnimi a dekretem z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...], ze szczególnym uwzględnieniem aspektów międzynarodowych". W. [...] listopada 2011 r. (publik. internet) wskazano, że istotą umów indemnizacyjnych było ostateczne uregulowanie przez Państwo Polskie wszelkich roszczeń, jakie mogą być wysuwane ze strony danego państwa (strony umowy) ze względu na dokonana w Polsce nacjonalizację i wywłaszczenie. Na mocy tych układów Państwo Polskie wypłacało danemu Państwu (stronie umowy) sumę zryczałtowaną ("globalne ryczałtowe odszkodowanie"), państwa zaś, które daną sumę otrzymało, w ramach własnej odpowiedzialności zaspokajało roszczenia odszkodowawcze m.in. własnych obywateli lub osób prawnych z tytułu przeprowadzonej w Polsce nacjonalizacji lub wywłaszczenia. Po przekazaniu całej ryczałtowej sumy roszczenia takie uznawano za zaspokojone, a Państwo Polskie zostało zwolnione z odpowiedzialności. Zatem przekazania "globalnej sumy odszkodowawczej" prowadziło do zaspokojenia roszczeń ( i stosownego zwolnienia Państwa Polskiego) w zakresie, w jakim – na mocy odnośnego prawa krajowego- nastąpiła nacjonalizacja lub wywłaszczenie kosztem mienia państwa- strony danego układu (oraz jego obywateli lub osób prawnych). W niniejszej sprawie kwestią wymagającą rozważenia jest dokonanie oceny skutków stosowania Układu zawartego w Waszyngtonie pomiędzy Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki a Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, dotyczącym roszczeń obywateli Stanów Zjednoczonych, podpisanym [...] lipca 1960 r., przywoływanego dalej jako "Układ", w stosunku do nieruchomości położonej W. przy [...] w określonej części. Przywołany wyżej Układ między Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki i Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, przewidywał, że strona polska zapłaci stronie amerykańskiej globalną sumę 40.000.000 USD, na poczet całkowitego zaspokojenia wszelkich roszczeń obywateli Stanów Zjednoczonych do Rządu polskiego z tytułu nacjonalizacji i innego rodzaju przejęcia przez Polskę mienia oraz praw i interesów związanych lub odnoszących się do mienia, które miało miejsce przed dniem wejścia w życie układu (art. I ust. 1 układu). Roszczenia te po myśli art. II Układu, obejmowały m.in. roszczenia z tytułu : "a) nacjonalizacji i innego rodzaju przejęcia przez Polskę mienia oraz praw i interesów związanych lub odnoszących się do mienia; b) przejęcia własności albo utraty używania lub użytkowania mienia na podstawie polskich ustaw, dekretów lub innych zarządzeń, ograniczających lub uszczuplających prawa i interesy związane lub odnoszące się do mienia, przy czym rozumie się, że dla celów niniejszego ustępu datą przejęcia własności albo utraty używania lub użytkowania jest data, w której tego rodzaju polskie prawa, dekrety lub inne zarządzenia zostały po raz pierwszy zastosowane do mienia". Jak wskazano wcześniej układ dotyczy roszczeń obywateli Stanów Zjednoczonych do Polski z tytułu nacjonalizacji i innego rodzaju przejęcia przez Polskę mienia oraz praw i interesów związanych lub odnoszących się do mienia, które miało miejsce w dniu lub przed dniem wejścia w życie układu. Z punktu widzenia istnienia przesłanek do wydania decyzji o której mowa w art. 2 ustawy, która odnosi się do ściśle określonego rodzaju umowy międzynarodowej, w tym przypadku Układu z Rządem Stanów Zjednoczonych, kluczowe znaczenie ma to, czy obywatel Stanów Zjednoczonych, powołując się na układ wystąpił o odszkodowanie do Rządu Stanów Zjednoczonych i czy takie odszkodowanie otrzymał na tej podstawie, że jego mienie zostało przejęte przez państwo polskie. Taka właśnie sytuacja na podstawie przepisów ustawy traktowana jest równoznaczna z przejściem na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości lub prawa na podstawie międzynarodowej umowy o uregulowaniu wzajemnych roszczeń finansowych. W tym właśnie znaczeniu układ był podstawą przejścia na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości lub praw, w rozumieniu art. 2 ustawy. Skarżący wywodzi, że skoro Układem został objęty udział należący to S. G., to również część udziału należąca do C.K. oraz J. K. powinna przejść na rzecz Skarbu Państwa. Jednak wbrew zarzutom skargi, organ dokonał prawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego i prawidłowo ocenił, że nie zostały spełnione przesłanki do wydania na podstawie art. 2 ww. ustawy decyzji stwierdzającej przejście na rzecz Skarbu Państwa przedmiotowej nieruchomości w zakresie udziałów we własności nieruchomości należących uprzednio do J. K. oraz C.K. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że podmiot inicjujący postepowanie tj. Skarb Państwa – Minister Sprawiedliwości we wniosku z [...] listopada 2018 r. wskazał, że decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. Minister Rozwoju i Finansów stwierdził przejście na rzecz Skarbu Państwa [...] części w prawie własności nieruchomości położonej w W. przy [...], hip. [...] w związku z przyznaniem S. G. odszkodowania za utratę tej części zgodnie z układem miedzy Rządem Stanów Zjednoczonych i Rządem Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej dotyczącym roszczeń obywateli Stanów Zjednoczonych z dnia [...] lipca 1960 r.. W ocenie Skarbu Państwa - Ministra Sprawiedliwości na rzecz Skarbu Państwa winna przejść również część udziału w przedmiotowej nieruchomości należącego do C. K. oraz J. K., jako że S. G. na mocy postanowienia Sądu Rejonowego [...] w W. z dnia [...] kwietnia 2014 r., sygn. akt [...], objął ½ części spadku po C. K". Złożony wniosek wyraźnie odnosił się do przejścia przedmiotowej nieruchomości we wskazanym wyżej zakresie na podstawie Układu zawartego z Rządem Stanów Zjednoczonych. Na każdym etapie postępowania administracyjnego oraz sądowego skarżący był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. Od profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego należy oczekiwać wyjątkowo wysokiego standardu znajomości przepisów prawa i skutków nieprawidłowego sformułowania wniosków i pism składanych do organów administracji publicznej. Sąd, podobnie jak organy, nie może dokonywać oceny wniosku odmiennie, niż to wynika wprost z jego treści lub jego interpretacji. Z uwagi zatem na treść wniosku należy uznać, że organy obu instancji prawidłowo ustaliły zakres prowadzonego postępowania, ograniczając je wyłącznie do kwestii stwierdzenie przejścia przedmiotowej nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa na podstawie układu z dnia [...] lipca 1960 r. Taki zakres postępowania wynika także wyraźnie z treści zaskarżonej decyzji, jak i decyzji ją poprzedzającej. Nie jest bowiem możliwe – jak zdaje się tego oczekiwać skarżący- równoczesne badania w ramach jednego postępowania czy przedmiotowa nieruchomość nie przeszła na rzecz Skarbu Państwa na podstawie któregokolwiek z Układów zawartych przez Rząd Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej. Przejście prawa własności na rzecz Skarbu Państwa jest możliwe po spełnieniu określonych przesłanek, zawartych literalnie w każdym z układów bądź wyinterpretowanych na podstawie ich regulacji. Tym samem przedmiotem badania w ramach postępowania dotyczącego przejścia na rzecz Skarbu Państwa określonej nieruchomości, musi być ściśle określony układ. Jak wyżej wskazano, w tego rodzaju sprawach istotne powinno być to, czy nieruchomość została przed wejściem w życie układu znacjonalizowana lub faktycznie przejęta przez Skarb Państwa, a także czy w dacie wejścia w życie przepisów nacjonalizacyjnych jej właściciele legitymowali się obywatelstwem ( w przedmiotowej sprawie chodzi o obywatelstwo Stanów Zjednoczonych) oraz takie obywatelstwo posiadali (względnie ich następcy prawni) w dacie zawarcia układu oraz czy utracił prawo własności nieruchomości w sposób określony w Układzie. W przedmiotowej sprawie okolicznością bezsporną jest nacjonalizacja przedmiotowej nieruchomości. Bezsporne jest również to, że S. G. wystąpił do Komisji amerykańskiej z wnioskiem nr [...] o przyznanie odszkodowania za [...] części nieruchomości położonej w W. przy [...]. Komisja po rozpatrzeniu wniosku przyznała wnioskodawcy odszkodowanie za przysługujący mu udział [...]. W związku z przyznaniem odszkodowania przez Komisję, Minister Rozwoju i Finansów wydał decyzję stwierdzającą przejście udziału [...] wprawie własności nieruchomości w W. przy [...] na rzecz Skarbu Państwa. Zdaniem sadu nie została natomiast spełniona przesłanka dotycząca obywatelstwa. Ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika bowiem, aby C. K. oraz K. K. i J. K, którzy nabyli udział wynoszący [...] należący uprzednio do J. K., posiadali obywatelstwo amerykańskie. W toku prowadzonego postępowania Minister Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej ustalił, że ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, by C. K. posiadała kiedykolwiek obywatelstwo amerykańskie. Na podstawie zebranej dokumentacji stwierdzono, że C. K. zmarła [...] listopada 1955 r. czyli przed dniem zawarcia Układu. Natomiast przedmiotowa nieruchomość położona w W. [...], została objęta skutkami dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...] (wejście w życie 21 listopada 1945 r.), a orzeczeniem administracyjnym nr [...] z [...] marca 1950 r. omówiono dotychczasowym właścicielom przyznania prawa własności czasowej do gruntu. Zatem wobec braku dowodów przeciwnych, prawidłowo organ uznał, że C. K. utraciła własność nieruchomości jako obywatelka polska. Z akt sprawy wynika także, że S. G. na mocy postanowienia Sądu Rejonowego [...] w W. z dnia [...] kwietnia 2014 r., sygn. akt i [...], nabył ½ części spadku po C. K. W ocenie sądu ta okoliczność nie ma jednak w sprawie istotnego znaczenia. Przejęcie przez Skarb Państwa mienia obywateli Stanów Zjednoczonych następowało ex lege z dniem wejścia w życie aktów prawnych wymienionych w art. II Układu, a decyzje Ministra Finansów stanowiące podstawę wpisu Skarbu Państwa jako właściciela nieruchomości do księgi wieczystej potwierdzały skutki prawne powstałe z mocy samego prawa ( por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 września 2004 r. , sygn. III CK 401/03, publ. OSNC 2005/7-8/148). Skoro C.K. utraciła prawo własności jako obywatelka polska (takim też obywatelstwem legitymowała się w dacie śmierci w 1955 r.), to nie mogła być objęta działaniem Układu z 1960 r. A zatem jej spadkobierca S. G. (obywatel amerykański) nie mógł nabyć z tytułu spadkobrania uprawnienia, którego nie posiadała sama spadkodawczyni. Zatem czynności prawne podjęte przez S. G. związku z Układem mogły dotyczyć tylko jego udziału w przedmiotowej nieruchomości, nie mogły zaś dotyczyć udziału należącego do C. K. Z akt sprawy nie wynika także, aby obywatelstwem amerykańskim legitymowali się K. K. oraz J. K., którzy nabyli udział wynoszący [...] należący uprzednio do J. K. W przedmiotowej sprawie, dotyczącej jedynie spełnienia przesłanek zawartych w Układzie z 1960 r., istotne jest jedynie posiadanie obywatelstwa amerykańskiego przez ww. osoby. Organ nie zajmował się bowiem kwestią objęciem przedmiotowej nieruchomości innym Układem, o czym była już mowa wyżej. Prawidłowo zatem w tych okolicznościach Minister uznał, że brak jest podstaw zastosowania ustawy z dnia 9 kwietnia 1968 r. w stosunku do nieruchomości położonej w W. [...], hip. [...], w zakresie udziałów we własności nieruchomości należących uprzednio do J. K. oraz C. K. w związku z Układem zawartym między Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki a Rządem Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej, dotyczącym roszczeń obywateli Stanów Zjednoczonych. Wbrew zarzutom skargi stan faktyczny sprawy, w kluczowych z punktu widzenia podjętego przez Ministra rozstrzygnięcia o charakterze formalnym, zostały ustalony w sposób prawidłowy. Dowody, w oparciu o które był on rekonstruowany, znajdują się w aktach sprawy i zostały przez organ ocenione w sposób, niewykraczający poza granice wyznaczone treścią art. 80 k.p.a. Skarżący zresztą w istocie nie wskazuje jakich dodatkowych dowodów rzutujących na ustalenia faktyczne organ nie przeprowadził, względnie pominął, a jedynie koncentruje się ogólnie na zarzucie wadliwego przeprowadzenia postępowania. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło