I SA/Wa 1276/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Elżbieta Sobielarska asesor WSA Przemysław Żmich Protokolant Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2007 r. sprawy ze skargi Gminy C. na postanowienie Ministra Edukacji Narodowej z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] w przedmiocie negatywnej opinii w sprawie przekształcenia szkoły 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Edukacji Narodowej na rzecz Gminy C. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Minister Edukacji Narodowej postanowieniem z dnia [...] maja 2007 r. nr [...], utrzymał w mocy postanowienie Małopolskiego Kuratora Oświaty z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] w sprawie negatywnej opinii dotyczącej zamiaru przekształcenia Szkoły Podstawowej w P. polegającego na obniżeniu stopnia organizacyjnego z klas I – VI do klas I – III z dniem 31 sierpnia 2007 r. przez Radę Gminy C. Z uzasadnienia postanowienia organu odwoławczego wynika, że w Szkole Podstawowej w P. uczy się 45 uczniów. Rodzice uczniów klas IV – VI nie zgadzają się na planowane zmiany dotyczące przeniesienia ich dzieci do Szkoły Podstawowej w C. W ocenie organu odwoławczego, warunki dydaktyczno – wychowawcze pracy obu szkół są porównywalne, jednak w szkole w C. funkcjonuje zbyt przepełniona świetlica szkolna, a funkcję sali gimnastycznej pełni pomieszczenie zastępcze. Organ stwierdził, że czynnik ekonomiczny nie może być jedynym racjonalnym powodem planowanego przekształcenia szkoły przy jednoczesnym braku akceptacji społecznej, a wręcz dużym proteście rodziców i społeczności lokalnej. Dojazd do szkoły w C. wydłuży uczniom z P. drogę do szkoły i spowoduje dłuższe oczekiwanie na rozpoczęcie zajęć lekcyjnych. Odległość od domu do miejsca zabrania uczniów przez bus wynosi od 0,2 km do 3 km. Gmina C. nie wypracowała koncepcji w aspekcie wieloletnim, uwzględniając dane demograficzne, specyfikę terenu i oczekiwania społeczne. Minister uznał, że Kurator Oświaty miał dostateczne powody, na podstawie art. 59 ust. 2 b ustawy o systemie oświaty, aby nie wyrazić pozytywnej opinii i nie znalazł dostatecznych podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia Małopolskiego Kuratora Oświaty. Skargę na postanowienie Ministra Edukacji Narodowej wniosła gmina C. zarzucając naruszenie przepisów art. 59 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty poprzez jego błędną wykładnię oraz art. 7 kpa poprzez niewyjaśnianie stanu faktycznego. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania sądowego wg norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Minister Edukacji Narodowej wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Zgodnie z art. 59 ust. 2 i 6 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572, ze zm.) szkoła może zostać przekształcona po uzyskaniu pozytywnej opinii kuratora oświaty. Opinia taka wydawana jest w oparciu o konkretny przepis prawa i pozostaje w ścisłym związku z innymi przepisami ustawy określającymi kompetencje tego organu. W sprawach tych kurator oświaty nie może działać arbitralnie. Niewydanie pozytywnej opinii o przekształceniu szkoły może mieć miejsce tylko w razie niedochowania wymogów określonych w art. 59 ust. 1 ustawy oraz w innych przepisach prawa. Każda negatywna opinia kuratora oświaty w tym przedmiocie powinna znajdować uzasadnienie w racjach i przesłankach zawartych w prawie materialnym. Musi zatem wskazywać podstawę prawną nakładającą na organ prowadzący szkołę konkretny obowiązek związany z zapewnieniem uczniom wszystkich uprawnień, które wynikają z konkretnych norm przepisów zawartych w ustawie o systemie oświaty lub innych ustawach. Dopiero niewykonanie lub realna groźba niewykonania takiego wskazanego w ustawie obowiązku może prowadzić do odmowy wydania pozytywnej opinii. Takie stanowisko wyraził Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 8 maja 2002 r. sygn. K 29/2000. W rozpoznawanej sprawie postanowienie Kuratora Oświaty jest bardzo lakoniczne i nie powołano w nim żadnych naruszeń prawa materialnego uzasadniających negatywną opinię. Organ I instancji nie wykazał w ogóle czy i ewentualnie jakich wymogów przewidzianych w powołanej ustawie o systemie oświaty i odrębnych przepisach nie spełniła gmina C. decydując się na przekształcenie szkoły. Organ odwoławczy tych błędów organu I instancji nie naprawił – również nie powołał żadnych naruszeń prawa materialnego uzasadniających negatywną opinię. Nadto organ odwoławczy w ogóle nie ustosunkował się do argumentów i zarzutów wnioskodawcy szczegółowo przedstawionych w zażaleniu. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia zawiera opis faktów i prognoz, które nie są oparte na konkretnym materiale dowodowym. Nie wynika bowiem z tego uzasadnienia jakie materiały dowodowe stały się źródłem wiedzy organu co do powołanych w nim faktów. Częściowe usunięcie tego uchybienia w odpowiedzi na skargę nie może odnieść pozytywnego skutku co do oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia albowiem to na jakich dowodach organ oparł swe stanowisko powinno wynikać wprost z uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia. Należy zatem uznać, że zaskarżone postanowienie Ministra Edukacji Narodowej zapadło z istotnym naruszeniem art. 59 ust. 2 oraz art. 59 ust. 6 ustawy o systemie oświaty oraz mającym istotny wpływ na wynik sprawy naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 w zw. z art. 126 i art. 124 § 1 § 2 kpa. Uzasadnia to uchylenie zaskarżonego postanowienia. Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 152 i art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.