I SA/Wa 1277/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie WSA Iwona Kosińska WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2017 r. sprawy ze skargi P. M. i P. M. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 listopada 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 1429/16 1. wymierza Prezydentowi W. grzywnę w wysokości 1.000 (jeden tysiąc) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. solidarnie na rzecz P. M. i P. M. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. P. M. i P. M. pismem z dnia 24 lipca 2017 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 listopada 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 1429/16. Powyższym wyrokiem Sąd, w uwzględnieniu skargi wyżej wymienionych zobowiązał Prezydenta W. do rozpoznania wniosku z 25 lipca 1985 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. W. ozn. hip. [...] dz. nr [...] w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Akta te wraz z odpisem prawomocnego wyroku doręczone zostały zaś organowi 15 marca 2017 r. Wobec braku podejmowania rozstrzygnięcia w sprawie, pismem z 14 lipca 2017 r. skarżący wezwali Prezydenta W. do wykonania powyższego wyroku w terminie 7 dni. Wezwanie to okazał się bezskuteczne, czego konsekwencją było wniesienie wskazanej na wstępie skargi z żądaniem wymierzenia organowi z tytułu zaistniałej zwłoki grzywny, oraz zasądzeniem na ich rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie, podnosząc, iż w przedmiotowej sprawie konieczne jest ustalenie daty pozbawienia faktycznej możliwości władania nieruchomością przez byłych właścicieli oraz możliwości przeznaczenia jej pod zabudowę jednorodzinną. W tym zaś celu wystąpiono z pismami do Archiwum Państwowego oraz Wydziału Architektury Dzielnicy M. W sprawie konieczne będzie także sporządzenie opracowania geodezyjnego określającego na jakich obecnie działkach ewidencyjnych leży nieruchomość. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga zasadna, co skutkować musi wymierzeniem organowi określonej w sentencji grzywny, jak też oceny charakteru zwłoki zaistniałej w wykonaniu przez Prezydenta W. prawomocnego wyroku tut sądu. Przedmiotowa skarga została złożona w trybie art. 154 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a." Przepis ten w § 1 stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa w tym przepisie, stosownie do § 6 art. 154 p.p.s.a., wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie odrębnych przepisów. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 2 art. 154). Uwzględniając skargę sąd, w myśl § 7 art. 154 p.p.s.a., może ponadto przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 17 listopada 2016 r. sygn. akt I SAB/Wa 1429/16 zobowiązał Prezydenta W. do rozpoznania wniosku z 25 lipca 1985 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. W. - w terminie trzech miesięcy od zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły do organu w dniu 15 marca 2017 r. i od tej daty, zgodnie z art. 286 § 2 p.p.s.a., rozpoczął swój bieg wyznaczony wyrokiem termin w jakim sprawa, w której organ pozostawał bezczyny, winna być rozpoznana. W konsekwencji upłynął on 15 czerwca 2017 r. Niekwestionowaną okolicznością jest przy tym, że do dnia podjęcia niniejszego orzeczenia, mimo uprzedniego wezwania przez stronę do wykonania powyższego wyroku, Prezydent W. zawisłej przed nim sprawy administracyjnej nie rozstrzygnął. Skoro zatem Prezydent W. w terminie wyznaczonym wyrokiem sprawy nie załatwił - to wniosek o wymierzenie mu z tego powodu grzywny jest niewątpliwie uzasadniony. Zważyć bowiem należy, że niewykonywanie wyroków sądów godzi w samą istotę zasady praworządności, którą organy administracji publicznej są bezwzględnie związane (art. 7 Konstytucji RP, art. 6 k.p.a.) i w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy skład orzekający ocenił, że wystarczająco represyjną jak też dyscyplinującą funkcję spełni grzywna w wysokości 1000 złotych. Ten jej wymiar jest bowiem adekwatny z punktu widzenia skali przekroczenia terminu załatwienia sprawy. W dacie wnoszenie skargi termin ten przekroczony został bowiem o miesiąc. Aktualnie zaś zwłoka ta wynosi 5 miesięcy. Wymierzając grzywnę w powyższej wysokości uwzględniono także kontekst sprawy w jakiej organ pozostaje w zwłoce. Ta zaś dotyczyła ustalenia odszkodowania za utraconą nieruchomość w. w trybie art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Sądowi natomiast z urzędu znana jest okoliczność znacznej ilości tego typu spraw zawisłych przed organem, ich stopień skomplikowania spowodowany przede wszystkim historycznym charakterem, a także obiektywne trudności Miasta W. związane z zabezpieczeniem środków finansowych umożliwiających realizację zgłaszanych z tego tytułu roszczeń, co przede wszystkim jest podstawowym czynnikiem determinującym zwłokę (niekiedy wręcz wieloletnią) w ich załatwianiu. Oczywiście te okoliczności nie uwalniają organu od odpowiedzialności za niewykonywanie prawomocnego orzeczenia sądu, niemniej muszą być uwzględniane przy gradacji nakładanej z tego tytułu sankcji, jak też oceny charakteru zaistniałej zwłoki. Za przekonujące jednocześnie Sąd uznaje wyjaśnienie organu, wskazujące na konieczność pozyskania dokumentacji umożliwiającej weryfikację przesłanki z art. 215 ust. 2 powołanej ustawy dotyczącej daty utraty możliwości władania nieruchomością, za którą odszkodowanie jest dochodzone. Działania w celu pozyskania tego rodzaju dokumentacji organ po wyroku stwierdzającym bezczynność podjął (vide pisma Biura Spraw Dekretowych Urzędu W. z dnia 25 sierpnia 2017 r. nr [...] oraz nr [...]). Wprawdzie można mieć istotne zastrzeżenia co do efektywności działań podejmowanych przez organ i właściwej koncentracji przezeń czynności procesowych (pisma te wszak wystosował dopiero w reakcji na niniejszą skargę, przy czym nadal wystąpił o sporządzenie stosownego opracowania geodezyjnego, na które powołuje się w odpowiedzi na skargę), jednakże z samego faktu przewlekłego procedowania sprawy nie wynika, że jest to efektem intencjonalnego działania ukierunkowanego na uchylenie się od zajęcia w sprawie stanowiska. Zważywszy zatem na skalę przekroczenia wyznaczonego wyrokiem terminu i wspomniane wyżej okoliczności, które stanowiły zasadniczy czynnik rzutujący na przedłużanie postępowania, nie ma w ocenie Sądu wystarczająco uzasadnionych podstaw by zwłokę tę kwalifikować jako przejaw rażącego naruszania prawa, będącego wynikiem przede wszystkim lekceważącego stosunku do obowiązujących organ norm postępowania czy też stron, które postępowanie to zainicjowały, bądź Sądu. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 w zw. z art. 154 § 6 oraz art. 154 § 2 zd. drugie p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku, W przedmiocie kosztów postępowania sądowego orzeczono natomiast na podstawie art. 200 w zw. art. 202 § 2 i art. 205 § 2 powołanej ustawy oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1804).