I SA/Wa 1278/13

PostanowienieWSA w Warszawie2013-09-27

Skład orzekający: Aneta Wirkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który jest zwolniony z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych z mocy ustawy w sprawie dotyczącej pomocy społecznej, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata?
Ratio decidendi
Wnioskodawca, który jest zwolniony z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych z mocy ustawy w sprawie dotyczącej pomocy społecznej, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli wykaże, że jego trudna sytuacja materialna uniemożliwia mu poniesienie kosztów profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.
Stan faktyczny
J. O. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego. Wnioskodawca wykazał trudną sytuację materialną, otrzymując zasiłek dla bezrobotnych i wsparcie z ośrodka pomocy społecznej dla żony, a także podkreślił chorobę i konieczność zakupu lekarstw. Sąd uznał, że wnioskodawca wykazał przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jednocześnie wskazując, że zwolnienie z kosztów sądowych wynika z mocy ustawy.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w [...].

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Aneta Wirkowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 27 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w [...]. J. O., wnioskiem z dnia 20 września 2013 r., złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca nie posiada żadnego majątku, oszczędności ani przedmiotów wartościowych, zamieszkuje zaś wraz z żoną oraz córką. Źródłem jego utrzymania jest zasiłek dla bezrobotnych w wysokości około [...] zł miesięcznie. Żona wnioskodawcy otrzymuje wsparcie z ośrodka pomocy społecznej. W uzasadnieniu wniosku skarżący podkreślił, że jest osobą chorą oraz że uzyskiwany dochód przeznaczany jest na utrzymanie i zakup lekarstw. W tej sytuacji nie on jest w stanie ponieść kosztów postępowania w sprawie. Wnioskodawca oświadczył ponadto, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym. W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że wnioskodawca wykazał, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Sytuacja majątkowa skarżącego jest trudna i z posiadanych środków pieniężnych nie jest on w stanie – bez uszczerbku utrzymania koniecznego - ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Jednocześnie wskazać należy, że w sprawie nie orzekano w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, bowiem wnioskodawca zwolniony jest z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych z mocy ustawy. Zwolnienie to wynika z przepisu art. 239 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej (taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie) nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło