I SA/Wa 128/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi P. Spółka Akcyjna Centrala - Zakład Gospodarowania Nieruchomościami Nr [...] w K. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] stycznia 2003 r. nr [...] w przedmiocie uwłaszczenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz P. Spółka Akcyjna Centrala - Zakład Gospodarowania Nieruchomościami Nr [...] w K. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SA/Wa 128/05 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r. znak [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2002 r. znak [...] stwierdzającą nabycie z mocy prawa z dniem [...] grudnia 1990 r. przez P. w W. prawa użytkowania wieczystego zabudowanego gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa, położonego w C. przy ulicy [...] i ulicy [...], oznaczonych jako działki nr [...], nr [...] i nr [...] o łącznej powierzchni [...] ha zapisanego w księdze wieczystej KW nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy - Wydział Ksiąg Wieczystych w C.. Z uzasadnienia decyzji organu wynika, że decyzją z dnia [...] listopada 2002 r. znak [...] Wojewoda [...] - działając na podstawie art. 35 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. Nr 84, poz.948) - stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem [...] grudnia 1990 r. przez P. w W. prawa użytkowania wieczystego zabudowanego gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa, położonego w C. przy ulicy [...] i ulicy [...], oznaczonych jako działki nr [...], nr [...] i nr [...] o łącznej powierzchni [...] ha zapisanego w księdze wieczystej KW nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy - Wydział Ksiąg Wieczystych w C.. Od powyższej decyzji odwołanie złożył Zarząd Miasta C.. Wnosił o uchylenie tej decyzji wskazując, że część nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] na całej swej długości nieznacznie wchodzi w pas drogowy ulicy [...], która to ulica zaliczona jest do kategorii dróg powiatowych. Po rozpoznaniu odwołania Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją dnia [...] stycznia 2003 r. znak [...] uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2002 r. Stwierdził on, że przepis art. 35 powołanej ustawy z dnia 8 września 2000 r. dotyczy nabycia - z dniem wejścia tej ustawy w życie tj. z dniem 27 października 2000 r. - praw rzeczowych przez P. w odniesieniu do gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa, jeżeli w dniu 5 grudnia 1990 r. P. nie legitymowały się dokumentami o przekazaniu gruntów w formie prawem przewidzianej. W związku z tym Prezes uznał, iż organ wojewódzki nieprawidłowo stwierdził nabycie przez P. prawa użytkowania wieczystego gruntu z dniem [...] grudnia 1990 r., skoro na podstawie art. 35 powołanej ustawy, mogły one nabyć przedmiotowe prawo dopiero w dniu 27 października 2000 r. Ponadto z przepisu art. 34 ust. 4 w/w ustawy wynika, że nabycie własności i użytkowania wieczystego nie może naruszać praw osób trzecich, zaś z odwołania Zarządu Miasta C. wynika, że działki będące przedmiotem uwłaszczenia mogą naruszać granice pasa drogowego ul. [...]. Art. 2 a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych ( Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 ) stanowi , że droga gminna jest własnością gminy. W związku z powyższym Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast uznał za konieczne uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia w celu ustalenia spełnienia przez P. przesłanek nabycia prawa użytkowania wieczystego w dniu 27 października 2000 r. z uwzględnieniem granic dopuszczalności tego nabycia. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego P. w W. wnosiły o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na dwa zagadnienia o charakterze procesowym . Po pierwsze, stosownie do treści art.1 i art.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1271 ze zm.), z dniem 1 stycznia 2004 roku weszły w życie przepisy ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Po drugie z treści art. 97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika jednoznacznie, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i w których postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Powyższe oznacza, że sąd administracyjny nie jest kolejną instancją odwoławczą od ostatecznej decyzji administracyjnej a - jak wspomniano wyżej - ocenia ten akt pod względem legalności. Należy także podkreślić, że stosownie do treści art.134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi, a także powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że oceniając zaskarżoną decyzję pod względem jej zgodności z prawem, Sąd obowiązany jest wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Oczywiście Sąd nie może orzec na niekorzyść skarżącego chyba, że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji - art.134 § 2 w/w ustawy. W związku z tym należało w pierwszym rzędzie wyjaśnić, czy organ odwoławczy - Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast - prawidłowo przyjął, że Miasto C. na prawach powiatu, było uprawnione do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2002 r. Miasto nie było bowiem stroną w przedmiotowym postępowaniu przed organem pierwszej instancji , prowadzonym na podstawie art. 35 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. Nr 84, poz. 948 ze zm.). Zatem Prezes, przystępując do rozpoznania odwołania , miał - w pierwszym rzędzie - obowiązek ustalenia , czy Miasto posiada legitymację strony wynikającą z art. 28 kpa. Stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. O tym , czy określonemu podmiotowi przysługują uprawnienia strony rozstrzygają przepisy prawa materialnego, musi on wykazać, że ma materialnoprawny interes uczestniczenia w sprawie - co dopiero daje mu legitymację strony. W zaskarżonej decyzji z dnia [...] stycznia 2003 r. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast uznał , iż skarżący - Miasto C. na prawach powiatu - ma przymiot strony , gdyż może być właścicielem części przedmiotowego gruntu stanowiącego drogę publiczną, a z treści przepisu art. 34 ust. 4 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" wynika, że nabycie własności i użytkowania wieczystego nie może naruszać praw osób trzecich. Jednakże, ani Miasto C. na prawach powiatu, ani Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast nie wskazali podstawy prawnej, na mocy której Miasto może wystąpić o przekazanie mu przedmiotowej nieruchomości. Art. 2 a ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, który stanowi , że drogi wojewódzkie, powiatowe i gminne stanowią własność właściwego samorządu województwa, powiatu lub gminy, nie daje żadnych uprawnień do nabycia własności nieruchomości, jest tylko stwierdzeniem faktu. W grę może wchodzić ewentualnie art. 73 ust 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. z 1998 r., Nr 133, poz. 872 z późn. zm.). Zgodnie z nim, nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Zatem nabycie własności nieruchomości z mocy prawa na podstawie wskazanego art. 73 ust 1 uzależnione jest od łącznego spełnienia w dniu 31 grudnia 1998 r. powołanych w nim przesłanek. Miasto nie może jednak nabyć własności na podstawie w/w art., gdyż nie została spełniona przesłanka wymagająca, żeby nieruchomości nie stanowiły własności Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego. Tymczasem fakt, że przedmiotowa nieruchomość stanowi własność Skarbu Państwa wynika w sposób oczywisty z treści księgi wieczystej KW nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy - Wydział Ksiąg Wieczystych w C. i nie był on kwestionowany przez żadną ze stron. Tak więc, Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, który powinien był przede wszystkim dokładnie zbadać , czy Miasto C. na prawach powiatu ma interes prawny, a tym samym czy służy mu przymiot strony w tym postępowaniu - gdyż to w istotny sposób wpływa na tok i prawidłowość postępowania - nie zrobił tego w sposób właściwy. Nie ustalił on statusu prawno-rzeczowego Miasta w stosunku do spornej nieruchomości na bazie przepisów ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. z 1998 r., Nr 133, poz. 872 z późn. zm.) lub innej ustawy. Jest to bardzo istotne , gdyż odwołania nie może złożyć podmiot , który nie jest stroną, bo rozpoznanie takiego odwołania doprowadziłoby do wydania decyzji naruszającej prawo. W niniejszej sprawie taka sytuacja miała miejsce. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast rozpatrzył merytorycznie odwołanie Miasta C. na prawach powiatu, mimo, że nie wykazało ono - w sposób nie budzący wątpliwości - iż ma legitymację strony wynikającą z art. 28 kpa. W takim przypadku Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast powinien umorzyć postępowanie odwoławcze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił tylko zaskarżoną decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] stycznia 2003, bowiem nie może orzec na niekorzyść skarżącego - P. w W.. Sąd nie stwierdził również naruszenia prawa skutkującego nieważnością zaskarżonej decyzji - art.134 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nie jest takim naruszeniem prawa stwierdzenie nabycia przez P. w W., prawa użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa, z ewidentnie błędną datą - 5 grudnia 1990 r. zamiast 27 października 2000 r. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.145 §1 pkt.1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 152 poz. 1270 ze zm.) , orzekł jak w sentencji wyroku. Na podstawie art.152 powołanej wyżej ustawy Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 powołanej ustawy.