I SA/Wa 128/08
PostanowienieWSA w Warszawie2008-04-08
Skład orzekający: Referendarz Sądowy Aneta Wirkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która jest zwolniona z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych z mocy ustawy w sprawie dotyczącej pomocy społecznej, powinno zostać przyznane prawo pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika (adwokata lub radcy prawnego)?Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która wykaże trudną sytuację materialną i nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, powinno zostać przyznane prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata lub radcy prawnego, nawet jeśli jest już zwolniona z kosztów sądowych z mocy ustawy. Zwolnienie z kosztów sądowych z mocy ustawy (np. w sprawach z zakresu pomocy społecznej) nie wyklucza możliwości przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika.Stan faktyczny
A.S. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. dotyczącą zasiłku pielęgnacyjnego. WSA w Warszawie odrzucił skargę. Następnie A.S. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata lub radcy prawnego, przedstawiając swoją trudną sytuację materialną jako osoby niepełnosprawnej, niepracującej, schorowanej, samotnie wychowującej syna. Sąd rozpoznał wniosek o przyznanie prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Przyznano A.S. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w W.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Aneta Wirkowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata lub radcy prawnego w sprawie ze skargi A.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] października 2007 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w W.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 12 marca 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 128/08 odrzucił skargę A.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] października 2007 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego.
W tej sytuacji A.S. wnioskiem z dnia 20 marca 2008 r., uzupełnionym w dniu 1 kwietnia 2008 r., wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawczyni prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z synem K.. Łączny miesięczny dochód rodziny wynosi [...] zł. Poza mieszkaniem o powierzchni [...] m² wnioskodawczyni nie posiada żadnego majątku. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że jest osobą niepełnosprawną, niepracującą i schorowaną. Podniosła także, że samotnie wychowuje syna. Wnioskodawczyni oświadczyła ponadto, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym.
W tym stanie sprawy zważono, co następuje:
W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku.
Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2).
Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że A.S. wykazała, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Sytuacja majątkowa skarżącej jest trudna i z posiadanych środków pieniężnych nie jest ona w stanie – bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - ponieść kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru. Mając zaś na uwadze, że w złożonym wniosku wniesiono o ustanowienie radcy prawnego lub adwokata – wybór pozostawiając uznaniu Sądu – postanowiono przyznać wnioskodawczyni radcę prawnego.
Jednocześnie wskazać należy, że w sprawie nie orzekano w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, bowiem skarżąca zwolniona jest z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych z mocy ustawy. Zwolnienie to wynika z przepisu art. 239 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej (taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie) nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło