I SA/Wa 128/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędziowie WSA Jolanta Dargas (spr.) WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant starszy referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 marca 2017 r. sprawy ze skargi B. C. i E. S. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 marca 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 6/14 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 10 000 (dziesięć tysięcy) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz B. C. i E. S. solidarnie kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. B. C. i E. S. skargą z dnia 2 listopada 2016 r., wystąpiły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny w związku z niewykonaniem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 marca 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 6/14. Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy al. [...], ozn. hip. [...], w terminie trzech miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność Prezydenta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu skargi wskazano, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie już dwukrotnie ukarał organ grzywną za niewykonanie wyroku z dnia 12 marca 2014 r. Prezydent nie wykonał wyroku, pomimo skierowania kolejnego wezwania do jego wykonania. W związku z powyższym skarżące wniosły o wymierzenie organowi grzywny, stwierdzenie, że bezczynność Prezydenta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Prezydent wniósł o jej oddalenie wskazując, że pełnomocnik stron został poinformowany o przyczynach niedotrzymania terminu określonego w wyroku z dnia 12 marca 2014 r. oraz przewidywanym terminie zakończenia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona, co skutkować musi wymierzeniem organowi grzywny. Przedmiotowa skarga została złożona w trybie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.". Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12 marca 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 6/14, zobowiązał Prezydenta do wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku o odszkodowanie za ww. nieruchomość, w terminie trzech miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Bezsporne jest, że akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły do organu w dniu 25 czerwca 2014 r. Następnie na skutek złożonych skarg na niewykonanie ww. wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokami z dnia 29 kwietnia 2015 r. sygn. akt I SA/Wa 3310/14 oraz z dnia 19 lipca 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 819/16 wymierzył organowi grzywnę w wysokości odpowiednio 3000 zł i 5000 zł. Niekwestionowaną okolicznością jest również to, że do dnia wydania orzeczenia w przedmiotowej sprawie, mimo uprzedniego wezwania organu przez skarżące do wykonania prawomocnego wyroku, Prezydent nie rozstrzygnął sprawy objętej wnioskiem o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. Skoro zaś Prezydent w terminie wyznaczonym wyrokiem Sądu z dnia 12 marca 2014 r., sprawy nie załatwił, a wyrok ten zobowiązywał organ nie tylko do rozstrzygnięcia sprawy, ale i do dokonania tego w określonym w nim terminie, to w tym stanie rzeczy wniosek o wymierzenie Prezydentowi grzywny, jest niewątpliwie uzasadniony. Zważyć bowiem należy, że niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. W szczególności nie można zaakceptować, czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja wszak prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania. W przedstawionych okolicznościach sprawy, biorąc pod uwagę długość przekroczenia wyznaczonego przez Sąd terminu na załatwienie sprawy oraz to, że Prezydent został już ukarany grzywnami w wysokości 3000 zł i 5000 zł, które to sankcje jednak nie przyniosły skutku w postaci wykonania wyroku z dnia 12 marca 2014 r., Sąd ocenił, iż wystarczająco represyjną, jak też dyscyplinującą funkcję spełni grzywna w wysokości dziesięciu tysięcy złotych, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Jednocześnie, rozpoznając sprawę stosownie do treści art. 154 § 2 p.p.s.a. Sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13, dostępny na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sytuacja taka zaszła w przedmiotowej sprawie. W ocenie Sądu, bezczynność organu po wyroku z dnia 12 marca 2014 r., ma charakter rażącego naruszenia prawa. Za takim stanowiskiem Sądu przemawia długość trwającego postępowania oraz to, że organ po otrzymaniu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy nie podjął skutecznych kroków zmierzających do załatwienia wniosku odszkodowawczego i to pomimo wezwania skarżących do wykonania wyroku. Prezydenta nawet nie zmobilizował fakt, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyżej powołanymi wyrokami dwukrotnie ukarał już organ grzywną za niewykonanie wyroku z dnia 12 marca 2014 r. Zaznaczenia wymaga, że organ po utrzymaniu w dniu 5 października 2016 r. wyroku z dnia 19 lipca 2016 r. wymierzającego grzywnę w wysokości 5000 zł, podjął tylko jedną czynność w sprawie tj. pismem z dnia 26 stycznia 2017 r. poinformował pełnomocnika stron, że do uzyskania kompletnej dokumentacji niezbędnej do wydania decyzji pozostaje wykonanie operatu szacunkowego określającego wysokość odszkodowania. Z uwagi na bardzo dużą ilość spraw oczekujących na zlecenie operatu szacunkowego nie zostało jeszcze zlecone jego wykonanie. Nie sposób nie zauważyć, że powyższą czynność organ podjął dopiero w konsekwencji wniesienia przedmiotowej skargi na niewykonanie wyroku, co wynika z zestawienia daty podjęcia czynności oraz daty wpływu skargi - tj. 2 listopada 2016 r. W ocenie Sądu, okoliczności wskazane przez organ nie mogą stanowić usprawiedliwienia niewykonania prawomocnego wyroku sądu administracyjnego. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. Na podstawie art. 154 § 2 p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie 2 sentencji wyroku. O kosztach procesu zwartych w punkcie 3 sentencji wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 202 § 2 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm).