I SA/Wa 1280/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Bożena Marciniak (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Gabriela Nowak sędzia WSA Elżbieta Lenart po rozpoznaniu w dniu 1 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skarg M. S., A. G. i R. L. reprezentowanej przez opiekuna prawnego A. F. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] lipca 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. zasądza od Ministra Inwestycji i Rozwoju na rzecz M. S. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. zasądza od Ministra Inwestycji i Rozwoju na rzecz A. G. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z [...] lipca 2017 r.( nr [...], Minister Infrastruktury i Budownictwa, po rozpatrzeniu wniosków M. S. oraz A. G. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z [...] października 2012 r., nr [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia [...] lutego 1961 r., nr [...], stwierdzającego przejście, z dniem [...] marca 1958 r., na własność Państwa nieruchomości gruntowej, składającej się z działki nr [...] oraz części działek nr [...] i nr [...], ujawnionej w księdze wieczystej gminy [...] pow. [...] tom I wykaz [...], stanowiącej własność W. P. Skargi na powyższą decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa wnieśli M. S., R. L. reprezentowana przez opiekuna prawnego A. F. oraz A. G. W odpowiedzi na skargi Minister Infrastruktury i Budownictwa wniósł o ich oddalenie. Postanowieniem z 24 listopada 2017 r., sygn. akt I SA/Wa 1281/17, Sąd postanowił połączyć do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy o sygn. akt I SA/Wa 1281/17 i I SA/Wa 1280/17 i prowadzić je pod sygnaturą I SA/Wa 1280/17. Postanowieniem z 24 listopada 2017 r., sygn.. akt I SA/Wa 1282/17, Sąd postanowił połączyć do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy o sygn. akt I SA/Wa 1282/17 i I SA/Wa 1280/17 i prowadzić je pod sygnaturą I SA/Wa 1280/17. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 119 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej "p.p.s.a."), sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli decyzja lub postanowienie są dotknięte wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach albo wydane zostały z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania. Taka sytuacja zaistniała, w ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie. Zaskarżona decyzja obarczona jest bowiem wadą rażącego naruszenia prawa, co skutkować musi stwierdzeniem jej nieważności. Minister Infrastruktury i Budownictwa prowadził bowiem postępowanie w stosunku do osoby zmarłej – M. S.. Z przeprowadzonego przez Sąd dowodu z załączonej do skargi M. S. uwierzytelnionej kserokopii postanowienia Sądu Rejonowego w S., Wydział I Cywilny, z [...] października 2013 r., sygn. akt I Ns [...], (k-8 akt sądowych) wynika, że M. S. zmarł w dniu [...] marca 2013 r., podczas gdy zaskarżona decyzja Ministra Infrastruktury i Budownictwa została wydana w dniu [...] lipca 2017 r. Skierowanie decyzji w stosunku do osoby zmarłej musi być zawsze kwalifikowane jako rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego - por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z: 27 marca 2009 r., sygn. akt II OSK151/09, z 22 stycznia 2014 r., sygn. akt. I OSK 708/12, z 1 grudnia 2015 r., sygn. akt. I OSK 626/14 (dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wynika obowiązek organu odwoławczego ponownego rozpoznania sprawy, a podstawową regułą postępowania administracyjnego jest jego prowadzenie wobec osób żyjących, a w konsekwencji doręczanie decyzji administracyjnej wyłącznie takim osobom. Przy tym, na ocenę zaistnienia wad, o których mowa w art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego nie ma wpływu to, czy organ wiedział o śmierci strony postępowania oraz czy niewiedza organu była zawiniona czy też nie. Powołany przepis nie nawiązuje do wiedzy organu o okolicznościach skutkujących nieważnością decyzji. Ponadto, to organ zobowiązany jest ustalić występujące w sprawie strony postępowania. Na ocenę zaistnienia wady wskazanej w art. 156 § 1 pkt 2 kpa nie ma również wpływu podniesiona w odpowiedzi na skargę okoliczność, że następczyni prawna zmarłej strony nie miała utrudnionej możliwości udziału w postępowaniu administracyjnym zakończonym zaskarżoną decyzją, gdyż jest obecnie reprezentowana przez tego samego pełnomocnika, co zmarła strona postępowania. Istotne jest bowiem wyłącznie to, że następczyni prawna zmarłej strony nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, a decyzja organu odwoławczego została skierowana do osoby nieżyjącej.  Mając na uwadze, że zaskarżona decyzja podlega wyeliminowaniu z obrotu prawnego w drodze stwierdzenia nieważności, Sąd nie badał jej merytorycznie pod względem zgodności z prawem. Stwierdzenie bowiem takich wad formalnych postępowania odwoławczego zwalnia obecnie Sąd od merytorycznej oceny prawidłowości zapadłej w sprawie decyzji administracyjnej. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ odwoławczy uwzględni stanowisko przedstawione w niniejszym uzasadnieniu i właściwie ustali strony tego postępowania. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. z art. 119 pkt 1 i art. 120 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 & 2 p.p.s.a. (pkt 2 sentencji) oraz na podstawie art. 200 p.p.s.a. (pkt 3 sentencji).