I SA/Wa 1281/04
WyrokWSA w Warszawie2005-09-21
Skład orzekający: Joanna Banasiewicz, Cezary Pryca, Sławomir Antoniuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o waloryzacji odszkodowania za przejęty grunt, oparta na innej decyzji, która następnie została stwierdzona nieważnością, jest dotknięta wadą nieważności?Ratio decidendi
Decyzja o waloryzacji odszkodowania, wydana w oparciu o inną decyzję, która następnie została stwierdzona nieważnością, nie jest automatycznie dotknięta wadą nieważności. Stwierdzenie nieważności decyzji, na której opierała się inna decyzja, stanowi podstawę do wznowienia postępowania w tej drugiej sprawie, a nie do stwierdzenia jej nieważności w trybie nadzoru.Stan faktyczny
Skarżący domagali się stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Infrastruktury, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji o waloryzacji odszkodowania za przejęty grunt. Argumentowali, że decyzja waloryzująca odszkodowanie jest wadliwa, ponieważ opierała się na decyzji, która została później stwierdzona nieważnością. Minister Infrastruktury odmówił stwierdzenia nieważności, wskazując, że wadliwość decyzji poprzedniej stanowi podstawę do wznowienia postępowania, a nie stwierdzenia nieważności decyzji waloryzującej.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz Sędziowie NSA Cezary Pryca asesor WSA Sławomir Antoniuk (spr.) Protokolant Emilia Rutkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2005 r. sprawy ze skargi S. P. i A. P. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej oddala skargę.
Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] lipca 2004 r., nr [...] utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] kwietnia 2004 r., nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia [...] lipca 1995 r., nr [...] orzekającej o waloryzacji odszkodowania za przejęty na rzecz Skarbu Państwa grunt o pow. [...] m2 z działki nr [...] położonej w K. b.gm.kat. Z. obręb [...] obj. Kw [...] i utrzymującej ją w mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 1995 r., nr [...].
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że zarządzeniem nr [...] Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] maja 1975 r. w sprawie ustalenia terenu budownictwa jednorodzinnego na osiedlu [...] i jego podziału na działki budowlane, nieruchomość oznaczona nr [...], o pow. [...] m2, obr. [...], obj. Kw [...], stanowiąca współwłasność A. P. i S. P. została włączona do terenu osiedla [...] i uległa podziałowi. W wyniku podziału powstały działki: nr [...] o pow. [...] m2 przeznaczona na poszerzenie ul. [...], działka nr [...] o pow. [...] m2, którą na własność otrzymał A. P., działka nr [...] będąca drogą wewnątrzosiedlową oraz działki nr [...], [...], [...], [...], i [...], które zostały oddane w użytkowanie wieczyste osobom trzecim na dopełnienie powierzchni ich własnych działek budowlanych. Dodatkowo S. P. otrzymał zamiennie na własność działkę budowlaną nr [...] o pow. [...] m2 w obrębie [...] na osiedlu [...]. Ze względu na fakt, że powierzchnia gruntu stanowiącego pierwotnie własność A. P. i S. P., włączonego do osiedla [...] była większa o [...] m2 niż powierzchnia działek zamiennych nadanych byłym właścicielom, Naczelnik Dzielnicy [...] decyzją z dnia [...] września 1980 r., nr [...] ustalił dla byłych właścicieli wyrównanie pieniężne w kwocie po [...] zł na rzecz każdego z poprzednich właścicieli za powierzchnię gruntu [...] m2.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 1993 r., nr [...] Kierownik Urzędu Rejonowego w K., po rozpatrzeniu wniosku A. P. i S. P., odmówił zwrotu działek nr [...], [...], [...], [...] i [...] o łącznej pow. [...] m2, położonych w obr. [...]. Przyjął bowiem, że nie można działek tych uznać za zbędne na cele budownictwa mieszkalnego jednorodzinnego.
Następnie Kierownik Urzędu Rejonowego w K., rozpoznawszy wniosek A. P. i S. P. o ustalenie i wypłacenie odszkodowania wg. cen wolnorynkowych za przejęty grunt o pow. [...] m2, decyzją z dnia [...] lipca 1995 r., nr [...] orzekł o rewaloryzacji odszkodowania ustalonego poprzednią decyzją Naczelnika Miasta [...] z dnia [...] września 1980 r. Rezultatem rewaloryzacji było określenie odszkodowania na kwotę [...] zł w miejsce ustalonego poprzednio odszkodowania w wysokości [...] starych złotych.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 1995 r., nr [...], po rozpoznaniu odwołania byłych właścicieli przejętej nieruchomości, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 26 czerwca 1997 r., sygn. akt II SA/Kr 1850/96 oddalił skargę wniesioną przez A. P. i S. P. na powyższą decyzję Wojewody [...].
Wnioskiem z dnia 28 stycznia 1998 r. pełnomocnik A. i S. P. wystąpił o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] września 1980 r.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 1999 r., nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] września 1980 r.
Rozpoznawszy odwołanie od powyższej decyzji Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] listopada 2000 r., nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] i stwierdził nieważność decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] września 1980 w części dotyczącej ustalonego odszkodowania.
Pismem z dnia [...] lipca 2003 r. pełnomocnik A. i S. P. wniósł o stwierdzenie na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia [...] lipca 1995 r., nr [...] orzekającej o rewaloryzacji odszkodowania ustalonego decyzją Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] września 1980 r., nr [...]. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że skoro Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] listopada 2000 r., nr [...] stwierdził nieważność decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] września 1980 w części dotyczącej ustalonego odszkodowania z tytułu przejęcia na rzecz Skarbu Państwa części działki nr [...] położonej w K. b.gm.kat. Z. obręb [...] obj. Kw [...], to również wadą nieważności dotknięta jest decyzja Urzędu Rejonowego w K. z dnia [...] lipca 1995 r., którą zrewaloryzowano odszkodowanie ustalone ww. decyzją z dnia [...] września 1980 r. i która została wyeliminowana z obrotu prawnego na skutek nieważności.
Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r., nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Urzędu Rejonowego w K. z dnia [...] lipca 1995 r., nr [...] orzekającej o rewaloryzacji odszkodowania za przejęty na rzecz Skarbu Państwa grunt o pow. [...] m2 z działki nr [...] położonej w K. b.gm.kat. Z. obręb [...] i utrzymującej ją w mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 1995 r., nr [...].
Rozpoznawszy wniosek pełnomocnika A. i S. P. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej powyższą decyzją, Minister Infrastruktury kolejną decyzją z dnia [...] lipca 2004 r., nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem punktem odniesienia dla oceny legalności decyzji w trybie art. 156 – 158 k.p.a., jest stan rzeczy z chwili wydania tej decyzji. Nie jest więc uprawnione wnioskowanie o kwalifikowanej wadliwości decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia [...] lipca 1995 r. i utrzymującej ją w mocy decyzji Wojewody K. z dnia [...] września 1995 r. z tego powodu, że opierały się one na innej decyzji, którą uchylono dopiero decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] listopada 2000 r. Jest to sytuacja, którą można rozwiązać we właściwym dla niej trybie wznowienia postępowania. Stosownie bowiem do art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądowe, które zostało następnie uchylone lub zmienione, natomiast stwierdzenie nieważności decyzji, w oparciu o którą została wydana decyzja w innej sprawie nie uzasadnia stwierdzenia nieważności tej drugiej decyzji.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł pełnomocnik S. P. i A. P. domagając się jej uchylenia. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez przyjęcie, że nie występuje określona tym przepisem kwalifikowana wadliwość decyzji o waloryzacji odszkodowania w przypadku gdy stwierdzona została nieważność decyzji, na podstawie której przyznano odszkodowanie stanowiące przedmiot waloryzacji oraz błędną wykładnie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. poprzez przyjęcie, że ma on zastosowanie w przypadku stwierdzenia nieważności decyzji, w oparciu o którą wydana została inna decyzja, przy równoczesnym błędnym nadaniu decyzji o stwierdzeniu nieważności charakteru decyzji uchylającej lub zmieniającej określoną decyzję.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi oraz podtrzymał argumentację podaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje, w zakresie swojej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej. Kontrola jego sprowadza się do zbadania, czy organ administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia.
Zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Minister Infrastruktury w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zasadnie podniósł, iż nie jest uprawnione wnioskowanie o stwierdzenie kwalifikowanej wady decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia [...] lipca 1995 r. orzekającej o waloryzacji odszkodowania za przejęty na rzecz Skarbu Państwa grunt i utrzymującej ją w mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 1995 r., z tego powodu, że opierały się one na innej ostatecznej decyzji, która została wyeliminowana z obrotu prawnego decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast w dniu [...] listopada 2000 r. Badając w trybie nadzoru legalność decyzji administracyjnej, pod kątem przepisów art. 156 k.p.a., organ jest obowiązany przyjąć stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydania tej decyzji. W dacie wydania decyzji waloryzującej odszkodowanie istniała ostateczna decyzja orzekająca o odszkodowaniu za przejęty grunt. Natomiast stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] września 1980 w części dotyczącej ustalonego odszkodowania, wywiera bezpośredni wpływ na decyzję waloryzującą odszkodowanie i musi prowadzić do rozpatrzenia sprawy w nowych warunkach prawnych. Wzruszenie decyzji organu administracji nie wywołuje skutku automatycznie, a daje podstawę do ponownego rozstrzygnięcia sprawy na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. w trybie wznowienia postępowania, a nie w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji. Powyższy pogląd jest zgodny z doktryną i orzecznictwem sądów administracyjnych ukształtowanym na podstawie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 5 lipca 1996 r., III ARN21/96 (OSN 1997, Nr 3, poz. 32). W uzasadnieniu tego wyroku Sąd Najwyższy podkreślił, że: "Stwierdzenie nieważności decyzji, w oparciu o którą została wydana decyzja w innej sprawie, stanowi podstawę wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 8 KPA), nie uzasadnia natomiast stwierdzenia nieważności tej drugiej decyzji."
Mając powyższe na uwadze Sąd, z mocy przepisu art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło