I SA/Wa 1281/09
WyrokWSA w Warszawie2010-06-08
Skład orzekający: Dariusz Chaciński, Maria Tarnowska, Emilia Lewandowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów prawidłowo rozpoznała odwołanie od uchwały Rady Wydziału odmawiającej dopuszczenia do kolokwium habilitacyjnego, w szczególności w zakresie rozpoznania wniosku o wyłączenie recenzentów oraz oceny dorobku naukowego i rozprawy habilitacyjnej?Ratio decidendi
Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów naruszyła prawo, ponieważ nie rozpoznała wniosku skarżącej o wyłączenie recenzentów przed wydaniem decyzji, co powinno nastąpić w formie postanowienia. Ponadto, recenzje stanowiące podstawę decyzji nie spełniały wymogów ustawowych, gdyż nie zawierały własnej oceny dorobku naukowego i rozprawy habilitacyjnej kandydata, a jedynie odnosiły się do oceny postępowania przed Radą Wydziału. W związku z tym, sprawa nie została należycie wyjaśniona.Stan faktyczny
Skarżąca E.G. wniosła skargę na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów, która utrzymała w mocy uchwałę Rady Wydziału odmawiającą jej dopuszczenia do kolokwium habilitacyjnego. Skarżąca zarzuciła m.in. nieprawidłowe pouczenie o sposobie zaskarżenia, naruszenie przepisów o wyłączeniu recenzenta, brak określenia przedmiotu postępowania w uchwale oraz zbyt długie rozpatrywanie odwołania. Centralna Komisja wniosła o oddalenie skargi.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdził jej niewykonalność i zasądził od Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędziowie: WSA Maria Tarnowska WSA Emilia Lewandowska (spr.) Protokolant Ewa Szymańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi E.G. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do kolokwium habilitacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów na rzecz skarżącej E.G. kwotę 432 (czterysta trzydzieści dwa) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów, decyzją z [...] czerwca 2009 r. nr [...], utrzymała w mocy uchwałę Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] z [...] października 2008 r., którą odmówiono dr E.G. dopuszczenia do kolokwium habilitacyjnego.
Z uzasadnienia decyzji wynika, że Sekcja Nauk Matematycznych i Fizycznych, Chemicznych i Nauk o Ziemi w dniu [...] czerwca 2009 r. wypowiedziała się przeciwko wnioskowi o uchylenie uchwały Rady Wydziału, zgłoszonemu w odwołaniu E.G..
Prezydium Centralnej Komisji w dniu [...] czerwca 2009 r., po zapoznaniu się ze stanowiskiem Sekcji, postanowiło w głosowaniu tajnym utrzymać w mocy zaskarżoną uchwałę.
Prezydium za niezasadne uznało wszystkie zarzuty podniesione w odwołaniu przez E.G.. Nie stwierdzono braku obiektywizmu w działaniach którychkolwiek z osób uczestniczących w postępowaniu.
Nie zgodzono się także z zarzutem by nie przekazanie przez dziekana listu kandydatki do członków Rady Wydziału stanowiło naruszenie obowiązującego prawa. Stwierdzono, że dyscyplina naukowa [...] została jednoznacznie wskazana we wniosku kandydatki, bezzasadny jest więc zarzut dotyczący braku sprecyzowania tej dyscypliny we wszczynającej postępowanie uchwale Rady Wydziału. Tym samym Centralna Komisja uznała podjętą przez Radę Wydziału [...] Uniwersytetu [...] uchwałę z [...] października 2008 r.za prawidłową.
W skardze na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów E.G. wniosła o zmianę lub uchylenie zaskarżonej decyzji lub stwierdzenie jej nieważności jako niezgodnej z prawem i nakazanie wypełnienia przez Centralną Komisję wszystkich postulatów wniesionych przez skarżącą w odwołaniu z 1 grudnia 2008 r. od uchwały Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] z [...] października 2008 r. Wniosła skarżąca również o zasądzenie kosztów postępowania sadowego.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że pouczenie o sposobie zaskarżenia w decyzji Centralnej Komisji jest nieprawidłowe, gdyż powinno zawierać informację o możliwości zwrócenia się przez stronę niezadowoloną z decyzji z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Poważne naruszenie prawa, zdaniem skarżącej, dotyczy art. 24 § 1 pkt 1 i 5 kpa i polegało na wyznaczeniu jako recenzenta Centralnej Komisji prof. P.I., o którego wyłączenie skarżąca wnosiła w odwołaniu. Uchwała o wszczęciu przewodu habilitacyjnego jest nieprawidłowa, gdyż nie określa przedmiotu wszczętego postępowania. Odwołanie było rozpatrywane przez Centralną Komisję przez prawie pół roku.
W odpowiedzi na skargę Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów wniosła
o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona, gdyż zaskarżona decyzja Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
W odwołaniu od uchwały Rady Wydziału [...] Uniwersytetu
[...] z [...] października 2008 r. E.G. wniosła o wyłączenie od udziału w postępowaniu w sprawie jej przewodu habilitacyjnego recenzentów w osobach prof. P.I. i prof. A.B. oraz dziekana Wydziału prof. P.B.. Jako podstawę wyłączenia odwołująca wskazała art. 24 § 1 pkt 4 i § 3 kpa. Przepisy te w związku z art. 29 ust. 1 ustawy z 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595 ze zm.) mają odpowiednie zastosowanie w postępowaniach prowadzonych na podstawie przepisów tej ustawy. Centralna Komisja winna więc ten wniosek procesowy rozpoznać przed wydaniem decyzji a wyłączenie wnioskowanych osób lub odmowa ich wyłączenia winna nastąpić przez wydanie postanowienia (art. 123 kpa). Szczególnej wnikliwości wymaga rozpoznanie wniosku o wyłączenie na podstawie art. 24 § 3 kpa. Reguluje ten przepis sytuację wyłączenia od udziału w postępowaniu osoby, co do której zostanie uprawdopodobnione istnienie okoliczności, które mogą wywołać wątpliwość co do bezstronności tej osoby. Przy czym w tym kontekście nie mogą być ocenione czynności dokonane przez osobę, co do której wniosek o wyłączenie zgłosiła strona i czynności te nie mogą być podstawą żądania wyłączenia. Istota tego przepisu sprowadza się do oceny czy podnoszone przez stronę okoliczności mogą wywołać wątpliwości co do bezstronności wnioskowanej do wyłączenia osoby, a więc czy w ogóle powinna wykonać te czynności, czy też należ ją wyłączyć z powodu wątpliwości co do bezstronności. Wnioskujący ma obowiązek jedynie uprawdopodobnić istnienie okoliczności, na które się powołuje jako powody wyłączenia nie musi zaś ich udowadniać. Organ może zwrócić się do strony wnioskującej o wyłączenie o złożenie dodatkowych wyjaśnień co do podnoszonych okoliczności, które mają uzasadnić wyłączenie od udziału w postępowaniu danej osoby. W rozpoznawanej sprawie wynika, że Centralna Komisja nie rozpoznała wniosku E.G., zawartego w odwołaniu, o wyłącznie wskazanych przez nią osób, a więc zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art. 24 § 1 pkt 4 i § 3, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy co już uzasadnia jej uchylenie.
Dla rozstrzygnięcia wniosku E.G. o wyłączenie wskazanych przez nią osób nie ma znaczenia to czy osoby te mają odpowiednie kwalifikacje by uczestniczyć w postępowaniu w tych rolach w jakich uczestniczyli. Nie ma znaczenia czy wydane przez tych recenzentów opinie są bezstronne oraz jak jest ich merytoryczna treść. Zgłoszenie wniosku o wyłączenie recenzenta ma to znaczenie, że organ ma rozstrzygnąć, czy w świetle zgłoszonych okoliczności osoba taka powinna być recenzentem w tej sprawie czy też nie, a nie ma na to wpływu czy recenzja została sporządzona prawidłowo.
W sytuacji gdyby Centralna Komisja uwzględniła wniosek E.G. i postanowiła o wyłączeniu wnioskowanych przez nią osób lub niektórych z nich, to uchwała Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] z [...] października 2008 r. odmawiająca dopuszczenia do kolokwium habilitacyjnego E.G. winna być uchylona, a postępowanie przed tą Radą powinno być przeprowadzona od początku, gdyż w takiej sytuacji to postępowanie byłoby niezgodne z prawem chociażby ze względu na brak wymaganej ilości recenzji.
Centralna Komisja rozpoznając odwołanie od uchwały Rady Wydziału pełni funkcję organu drugiej instancji. Obowiązana jest więc rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą uchwałą organu I instancji z zastrzeżeniem specyfiki postępowania przyjętego w ustawie o stopniach naukowych (...). Organ odwoławczy w wyniku rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy może orzekać tylko o mocy prawnej rozstrzygnięcia organu I instancji. Stosownie do regulacji zawartej w art. 16 ustawy o stopniach naukowych (...) do przewodu habilitacyjnego może być dopuszczona osoba, która uzyskała znaczny dorobek naukowy, a ponadto przedstawiła rozprawę habilitacyjną. Zgodnie zaś z treścią art. 17 ust. 1 tej ustawy rozprawa habilitacyjna powinna stanowić znaczny wkład autora w rozwój określonej dyscypliny naukowej. Centralna Komisja powinna więc samodzielnie ustalić czy dorobek naukowy E.G. jest znaczny oraz czy przedstawiona przez nią rozprawa habilitacyjna stanowi znaczny wkład autora w rozwój dyscypliny naukowej, której ta rozprawa dotyczy. W zależności od poczynionych w tym zakresie ustaleń Centralna Komisja albo utrzymuje w mocy zaskarżoną uchwałę albo uchylając ją przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia radzie tej samej lub innej jednostki organizacyjnej, o czym stanowi art. 21 ust. 2 ustawy o stopniach naukowych (...). Dla poczynienia tych ustaleń konieczne są wiadomości specjalne i dlatego Centralna Komisja podejmuje uchwały po zasięgnięciu opinii recenzentów. Recenzje te powinny sprowadzać się do wskazania przez recenzentów, po zapoznaniu się przez nich z dorobkiem naukowym i rozprawę habilitacyjną kandydata, czy dorobek ten jest znaczny oraz czy rozprawa habilitacyjna stanowi znaczny wkład autora w rozwój danej dyscypliny naukowej. Recenzje, które stanowiły podstawę do rozstrzygnięcia przez Centralną Komisję zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją, a sporządzone przez prof. dr. hab. J.K. i prof. dr. hab. D.S. tym wymaganiom nie czynią zadość. Recenzje te stanowią "recenzję" postępowania przeprowadzonego przez Radę Wydziału i wydanych w tym postępowaniu recenzji. We wnioskach końcowych recenzenci Ci odnoszą się do przebiegu postępowania przed Radą Wydziału oceniając je jako prawidłowe. Natomiast brak jest w nich własnych ocen recenzentów odnośnie spełnienia przez E.G. wymogów ustawowych tak co do dorobku naukowego jak i rozprawy habilitacyjnej w kontekście art. 16 i 17 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych (...).
Z resztą prof. dr hab. D.S. wprost stwierdza na str. 4 swojej opinii, że "(...) dość pobieżnie dokonałem analizy wyników naukowych habilitantki, ich oryginalności, nowatorstwa oraz roli odegranej w rozwoju algebry uniwersalnej. Analiza ta pozwala mi stwierdzić, że w pełni zgadzam się z ocenami zawartymi w recenzjach prof. B. oraz prof. I., a także podzielam przedstawioną powyżej opinię prof. P.. Gdybym był recenzentem dorobku dr E.G., to mój wniosek końcowy byłby zapewne identyczny z wnioskami prof. B. oraz prof. I. (...)". Przytoczony fragment recenzji wprost świadczy o tym, że sporządzający ją recenzent nie dokonał oceny dorobku naukowego skarżącej. Tak więc obie recenzje nie mogły stanowić podstawy dla Centralnej Komisji do oceny prawidłowości zaskarżonej Uchwały Rady Wydziału gdyż nie tylko, że nie spełniają wymogów recenzji wyżej wskazanych ale również w niektórych fragmentach przekraczają ramy recenzji jaka powinna być sporządzona dla potrzeb tego postępowania.
Należy więc uznać, że Centralna Komisja poprzestając na powołanych recenzjach nie wyjaśniła sprawy w sposób pozwalający na jej prawidłowe zakończenie czym naruszyła zasady procesowe z art. 7 i 8 kpa, a także zasadę oceny dowodów wyrażoną w art. 77 § 1 kpa.
Należy także zgodzić się ze skarżącą, że wszystkie uchwały powinny w swojej treści określać dziedzinę nauki, z której kandydat ubiega się o habilitację.
W rozpoznawanej sprawie uchwały podejmowane przez Radę Wydziału nie wskazują dziedziny nauki. Jednakże uchybienie to pozostaje bez wpływu na wynik sprawy, gdyż z materiału dokumentacyjnego wynika, że postępowanie dotyczy habilitacji w zakresie [...] a Sąd, stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ma obowiązek reagować tylko jeżeli stwierdzone naruszenie prawa miało wpływ na wynik sprawy. Podobnie należy odnieść się do zarzutu naruszenia przez Centralną Komisję art. 21 ust. 2 zd. 1 co do przekroczenia przez organ terminu sześciu miesięcy przy rozpoznawaniu odwołania.
Niezasadny jest natomiast zarzut skargi o nieprawidłowości pouczenia przez Centralną Komisję o trybie odwołania się od jej decyzji. Należy stwierdzić, że pouczenie to jest prawidłowe. Uchwała Rady Wydziału z [...] października 2008 r. jest rozstrzygnięciem organu I instancji. Centralna Komisja rozpoznając odwołanie od tej uchwały działała jako organ odwoławczy, a więc jej decyzja jest ostateczna a od tej decyzji służy skarga do sądu administracyjnego. Wobec tego nie ma w tej sytuacji zastosowania tryb przewidziany w art. 127 § 3 kpa. Sąd oddalił wnioski dowodowe skarżącej E.G. na podstawie art. 106 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zgodnie z którym sąd może przeprowadzić tylko dowody uzupełniające z dokumentów i to tylko wtedy, gdy uzna, że jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Stosownie do tego przepisu, sąd administracyjny nie przeprowadza dowodu z zeznań świadków, o co również wnosiła skarżąca.
Na zasądzone w pkt 3 wyroku koszty postępowania sądowego składa się zwrot wpisu sądowego od skargi w wysokości 200 zł oraz zwrot kosztów dojazdu skarżącej na rozprawę z jej miejsca zamieszkania w O. w kwocie 232 zł zgodnie
z przedstawionym biletem PKP.
Mając powyższe na uwadze Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 i art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło