I SA/Wa 1281/16

WyrokWSA w Warszawie2017-01-27

Skład orzekający: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich, Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, Sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.)

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy następca prawny osoby prawnej, która była wieczystym użytkownikiem gruntu w dniu 13 października 2005 r., może skutecznie żądać przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 marca 2015 r. (sygn. akt K 29/13)?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 marca 2015 r. (sygn. akt K 29/13) wyeliminował z obrotu prawnego przepisy umożliwiające przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności na rzecz osób prawnych, które nie były właścicielami lokali lub spółdzielniami mieszkaniowymi w rozumieniu ustawy. W związku z tym, następca prawny osoby prawnej, która była wieczystym użytkownikiem gruntu w dniu 13 października 2005 r., nie może skutecznie żądać takiego przekształcenia, nawet jeśli wniosek został złożony przed wydaniem wyroku TK.
Stan faktyczny
Skarżący W. C. złożył wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo własności. Organ pierwszej instancji odmówił, wskazując, że w dniu 13 października 2005 r. użytkownikiem wieczystym była osoba prawna (X Sp. z o.o.), a po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 marca 2015 r. (sygn. akt K 29/13) osoby prawne inne niż spółdzielnie mieszkaniowe lub właściciele lokali nie mogą już żądać takiego przekształcenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów KPA i ustawy o przekształceniu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich Sędziowie WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz WSA Elżbieta Lenart (spr.) Protokolant ref. staż. Marcin Sieradzki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi W. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności oddala skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]. decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] - po rozpatrzeniu odwołania W. C. - utrzymało w mocy decyzję Zarządu Dzielnicy [...] [...] nr [...] z dnia [...] maja 2016 r. odmawiającą przekształcenia przysługującego mu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej, położonej w [...]. przy ul. [...], oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] w obrębie [...] o powierzchni [...] m2, opisanej w księdze wieczystej Nr [...]. Powyższe orzeczenie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Niezabudowana nieruchomość warszawska położona przy ul. [...], oznaczona jako działka ewidencyjna nr [...], objęta była działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279), na podstawie którego przeszła ona z dniem [...] listopada 1945 r. na własność Gminy [...], a następnie na własność Skarbu Państwa - na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz. 130). Zarząd Gminy [...] decyzją nr [...] z dnia 28 maja 1996 r. (wydaną na podstawie art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy oraz przepisów ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 roku o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości) - po rozpatrzeniu wniosku A. i K. małżonków W. złożonego w dniu [...] maja 1948 roku w sprawie przyznania prawa użytkowania wieczystego - orzekł o ustanowieniu na lat 99 na rzecz S.W. w udziale wynoszącym 3/4 części i I. W. w udziale wynoszącym 1/4 części (następców prawnych po A. i K. małżonkach W.) prawo użytkowania wieczystego niezabudowanego gruntu położonego w [...]. przy ul. [...], oznaczonego jako działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni [...] m2. Następnie w dniu [...] czerwca 2000 r. na mocy umowy sprzedaży sporządzonej w formie aktu notarialnego I. W. i S.W. sprzedali T. G. prawo użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości. Zaś umową przeniesienia użytkowania wieczystego zawartą w dniu [...] grudnia 2004 roku T. G. przeniósł na rzecz X Sp. z o. o. z siedzibą w [...]. prawo użytkowania wieczystego tego gruntu. Kolejną umową zawartą w dniu [...] kwietnia 2008 r. "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w [...]. (poprzednia nazwa [...] Sp. z o. o.) sprzedała spółce [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...]. prawo użytkowania wieczystego ww. nieruchomości. Z kolei ta spółka w dniu [...] maja 2010 r. sprzedała prawo użytkowania wieczystego tej nieruchomości G. J., która umową sprzedaży zawartą w dniu [...] października 2013 r. sprzedała W. C. prawo użytkowania wieczystego gruntu położonego w [...]. przy ul. [...] wraz z własnością wznoszonego na tym gruncie budynku mieszkalnego z garażem. W dniu [...] grudnia 2014 r. W. C. złożył wniosek, który został uzupełniony w dniu [...] grudnia 2014 roku, o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej, położonej w [...]. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...] - w trybie ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. z 2012 r. poz. 83 ze zm.) z zastosowaniem bonifikaty od opłaty z tytułu tego przekształcenia. Po rozpoznaniu tego wniosku Zarząd Dzielnicy [...] decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2016 r. odmówił W. C. przekształcenia przysługującego mu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej, położonej w [...] przy ul. [...], oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] w obrębie [...] o powierzchni [...] m2, opisanej w księdze wieczystej Nr [...]. W uzasadnieniu organ podniósl, że w myśl art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005r o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości w brzmieniu nadanym znowelizowaną ustawą z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych ustaw (Dz.U. z 2011 r. nr 187 poz. 1110) osoby fizyczne i prawne będące w dniu 13 października 2005 r. użytkownikami wieczystymi gruntu mogły wystąpić z żądaniem przekształcenia tego prawa w prawo własności. Z takim żądaniem mogli wystąpić też następcy prawni tych osób. Jednakże w dniu 10 marca 2015r. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem sygn. akt K 29/13, sprostowanym postanowieniem z dnia 25 marca 2015r. sygn. akt K 29/13 orzekł o niezgodności z Konstytucją RP w/w przepisów tj. art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. z 2012 r. poz. 83) w zakresie, w jakim przyznaje uprawnienie do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności osobom fizycznym i prawnym, które nie miały tego uprawnienia przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. Skutkiem tego wyroku TK przestała istnieć podstawa prawna do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom prawnym w prawo własności, z wyłączeniem spółdzielni mieszkaniowych będących właścicielami budynków mieszkalnych lub garaży oraz osób fizycznych i prawnych będących właścicielami lokali mieszkalnych, których udział w nieruchomości wspólnej obejmuje prawo użytkowania wieczystego. W konkluzji uzasadnienia decyzji organ pierwszej instancji stwierdził, że obecnie z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności mogą wystąpić tylko osoby fizyczne będące w dniu 13 października 2005 r. użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami lub przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę oraz spółdzielnie mieszkaniowe, osoby fizyczne i prawne będące właścicielami lokali mieszkalnych których udział w nieruchomości wspólnej obejmuje prawo użytkowania wieczystego. Natomiast w rozpatrywanej sprawie w dniu 13 października 2005 r. użytkownikiem wieczystym gruntu położonego przy ul. [...], działka nr [...] o powierzchni [...] m2, była osoba prawna - X Sp. z o. o. z siedzibą w [...] zatem nie jest możliwe uwzględnienie wniosku W. C. - następcy prawnego tej spółki - o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności tego gruntu. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem W. C. wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. - wskazując, że zaskarżoną decyzją naruszono art. 7, art. 77 § 1 kpa i art. 8 kpa oraz art. 1 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości w związku z art. 1 ust. 1 i 1 a tej ustawy poprzez błędną wykładnię i nieprawidłowe zastosowanie przepisów. Zażądał uchylenia decyzji i orzeczenia co do istoty sprawy lub też, po uchyleniu decyzji, przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu odwołania podniósł, iż z przepisów ustawy o przekształceniu wynika, że roszczenie o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności gruntu przysługuje nie tylko osobom będącym w dniu 13 października 2005 r. użytkownikami wieczystymi lecz także ich następcom prawnym. Wyrok TK z dnia 10 marca 2015 r. nie spowodował utraty mocy obowiązującej przepisów art. 1 ust. 1 i 3 ustawy w całości, lecz tylko w ograniczonym zakresie, odnoszącym się tylko do osób prawnych, które przed wejściem w życie nowelizacji ustawy nie były beneficjentami uwłaszczenia, lecz stały się nimi dopiero na skutek nowelizacji z dnia 28 lipca 2011 r. dokonanej bez żadnego konstytucyjnego uzasadnienia. Skutkiem wejścia w życie wyroku TK nie było pozbawienie uprawnienia do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności przysługującego osobom fizycznym będącym następcami prawnymi osób, którym prawo użytkowania wieczystego przysługiwało w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. Ustawa ta miała służyć uwłaszczeniu osób fizycznych - nabywców w celach mieszkaniowych prawa użytkowania wieczystego gruntów w czasie, gdy prawo to było jedyną dostępną formą nabycia nieruchomości przez podmioty niepaństwowe oraz osoby fizyczne będące następcami prawnymi tych osób. Odmowa zatem przekształcenia prawa przysługującego stronie, jako następcy prawnemu tych osób, jest nieuprawniona. Dodał, że jest następcą prawnym na zasadzie sukcesji singularnej osób fizycznych, K. i A.W., którzy jako pierwsi nabyli prawo użytkowania wieczystego działki nr [...] na mocy art. 7 ust. 2 dekretu warszawskiego. Bezpośrednią poprzedniczką prawną była także osoba fizyczna – G. J. Z art. 6 kpa wynika dla organów administracji publicznej nakaz działania w granicach prawa a w razie, gdy przepisy są niejasne i niejednoznaczne nie można ich interpretować na niekorzyść strony. Tymczasem organ pierwszej instancji naruszył ww. przepisy, gdyż nie w pełni rozpatrzył zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pomijając okoliczności uzasadniające uwzględnienie wniosku. Po rozpatrzeniu złożonego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]. decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Zarządu Dzielnicy [...] nr [...] z dnia [...] maja 2016 r. odmawiającą przekształcenia przysługującego W. C. prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej, położonej w [...]. przy ul. [...], oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] w obrębie [...] o powierzchni [...] m2, opisanej w księdze wieczystej Nr [...]. W uzasadnieniu zajętego stanowiska organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że - skutkiem stwierdzenia przez Trybunał Konstytucyjny zakresowej niezgodności art. 1 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości z art. 2 Konstytucji oraz w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego z art. 165 ust. 1 Konstytucji - brak jest podstawy prawnej dla wnioskowanego przez skarżącego przekształcenia w trybie administracyjnym prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Podniósł, iż w związku tym art. 1 ust. 1 oraz art. 1 ust. 3 powinny być stosowane w brzmieniu obowiązującym przed dniem 9 października 2011 r. Oznacza to, że podmiotami uprawnionymi do skutecznego przekształcenia są osoby fizyczne będące w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolnych. W praktyce oznacza to, iż przekształcenie nie będzie już możliwe na rzecz osób prawnych oraz osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą, jeżeli nieruchomość została oddana w użytkowanie wieczyste w związku z tą działalnością. Dodatkowo na podstawie art. 1 ust. 2 pkt. 2 ww. ustawy z wnioskiem o przekształcenie mogą wystąpić również spółdzielnie mieszkaniowe będące właścicielami budynków mieszkalnych lub garaży. Wobec powyższego W. C., będącemu następcą prawnym osoby prawnej, nie przysługuje prawo przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności – bowiem w dacie wejścia w życie ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. z 2012r poz. 83 ze zm.) czyli 13 października 2005 r. użytkownikiem wieczystym przedmiotowego gruntu była Spółka z o.o. X z siedzibą w [...]. Na zakończenie Kolegium podniosło, że przepisy powołane jako podstawa prawna decyzji są jednoznaczne i nie budzą wątpliwości interpretacyjnych – dlatego też nie zachodzi przesłanka uzasadniająca uchylenie decyzji czy też jej zmianę. Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. W. C. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, żądając jej uchylenia. Skarżący zarzucił decyzji naruszenie: 1) art. 7 kpa z związku z art. 77 § 1 kpa - poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy i podjęcie rozstrzygnięcia sprzecznego ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, naruszając tym samym jego słuszny interes; 2) art. 8 kpa - poprzez wszczęcie i prowadzenie postępowania w sposób naruszający powinność budzenia zaufania jego uczestników do władzy publicznej; art. 1 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości w związku z art. 1 ust. 1 i 1a ww. ustawy - poprzez błędną wykładnię a w konsekwencji nieprawidłowe zastosowanie ww. przepisów polegające na utrzymaniu w mocy wadliwej decyzji Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] maja 2016 roku, odmawiającej przekształcenia przysługującego skarżącemu prawa użytkowanie wieczystego działki nr [...] w prawo własności pomimo spełnienia przez niego ustawowych przesłanek. W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił argumenty na poparcie zasadności postawionych zarzutów podnosząc, że organy I i II instancji błędnie przyjęły, że w zaistniałym stanie faktycznym nie zostały spełnione przesłanki określone w ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Rozpatrując sprawę w ramach tych kryteriów uznać należy, iż skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja oraz utrzymana przez nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa. Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. z dnia [...] czerwca 2016 r. utrzymująca w mocy decyzję Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] maja 2016 r. odmawiającą przekształcenia przysługującego W. C. prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej, położonej w W. przy ul. [...]. Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji były przepisy ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. Nr 175, poz. 1459 ze zm.), zwanej dalej "ustawą". Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, która weszła w życie w dniu 13 października 2005 r. w pierwotnym brzmieniu w art. 1 umożliwiała dokonanie przekształcenia osobom fizycznym - które w dniu jej wejścia w życie były użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolnych - użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości ( Dz. U. z 2012 r. poz. 83). Ponadto o przekształcenie mogły wnosić osoby fizyczne i prawne będące właścicielami lokali, których udział w nieruchomości wspólnej obejmował prawo użytkowania wieczystego, nawet jeżeli udział w użytkowaniu wieczystym nabyły po 13 października 2005 r., oraz spółdzielnie mieszkaniowe będące właścicielami budynków mieszkalnych lub garaży. Ustawa prawo takie przyznawała również osobom fizycznym i prawnym będącym następcami prawnymi tych podmiotów. Następnie ustawą z dnia 7 września 2007 r. o zmianie ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 191, poz. 1371) krąg podmiotów mogących żądać przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności został rozszerzony. Przekształcenia mogły żądać również osoby fizyczne, które w dniu 13 października 2005 r. były użytkownikami wieczystymi nieruchomości, jeżeli użytkowanie wieczyste uzyskały w zamian za wywłaszczenie lub przejęcie nieruchomości gruntowej na rzecz Skarbu Państwa na podstawie innych tytułów, przed 5 grudnia 1990 r., a także na podstawie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Kolejne rozszerzenie kręgu osób mogących ubiegać się o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nastąpiło w ustawie z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 187, poz. 1110). Stosownie do art. 1 ust. 1 ustawy o przekształceniu z 2005 r., w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą z 2011 r., osoby fizyczne i prawne będące w dniu 13 października 2005 r. użytkownikami wieczystymi nieruchomości mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności. Zgodnie zaś z art. 1 ust. 3 wskazanej ustawy z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości mogą również wystąpić osoby fizyczne i prawne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w art. 1 ust. 1 i 1a, oraz osoby fizyczne i prawne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w art. 1 ust. 2 ustawy o przekształceniu z 2005 r. Ta regulacja stała się podstawą prawną wniosku skarżącego o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Jednakże Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 10 marca 2015 r., sygn. akt K 29/13, ogłoszonym w dniu 17 marca 2015 r.(Dz. U. poz. 373) orzekł, że: "Art. 1 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. z 2012 r., poz. 83) w zakresie, w jakim przyznaje uprawnienie do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności osobom fizycznym i prawnym, które nie miały tego uprawnienia w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 187, poz. 1110), jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a ponadto a) w zakresie, w jakim dotyczy nieruchomości stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego, jest niezgodny z art. 165 ust. 1 Konstytucji, b) w zakresie, w jakim dotyczy nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa, nie jest niezgodny z art. 165 ust. 1 oraz art. 167 ust. 1 i 2 Konstytucji." Przy tym Trybunał nie skorzystał z instytucji odroczenia utraty mocy obowiązującej zakwestionowanych przepisów, co oznacza, że z dniem 17 marca 2015 r., czyli w dacie ogłoszenia wyroku przepisy niezgodne z Konstytucją straciły moc w zakresie wskazanym w wyroku Trybunału. Zgodnie bowiem z art. 190 ust. 3 Konstytucji RP orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, jednak Trybunał Konstytucyjny może określić inny termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego. Jak wspomniano powyżej, z instytucji odroczenia orzeczenia Trybunał nie skorzystał. Zdaniem Sądu, pomimo, iż omawiany wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie ma mocy wstecznej, to fakt uchylenia domniemania konstytucyjności przepisu art. 1 ust. 1 i 3 ustawy o przekształceniu dowodzi, że od samego początku przepis ten naruszał zasadę sprawiedliwości społecznej oraz zasadę zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa (art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). W tej sytuacji prawnej, nawet gdyby uznać, iż w chwili składania wniosku o przekształcenie uprawnienie do przekształcenia wnioskodawcom przysługiwało - to z dniem ogłoszenia orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego (czyli 17 marca 2015 r.) "odpadła" jako niekonstytucyjna podstawa prawna tego uprawnienia, przepis ten został bowiem derogowany z systemu prawnego. W ocenie Sądu nie można uznać za uzasadnione oczekiwanie skarżącego, by organy orzekające rozpoznały złożony wniosek na podstawie przepisów, co do których Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że są one niezgodne z Konstytucją. Organy administracji związane są orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego i nie mogą go ignorować. Z powyższych względów nie ma podstaw do uwzględnienia ochrony prawnej, jakiej domaga się skarżący. Zwrócić również należy uwagę, iż orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja, stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego już decyzją ostateczną (art. 145a § 1 kpa). Tym bardziej takie orzeczenie należy uwzględnić w toku postępowania administracyjnego, które jeszcze nie zostało ostatecznie zakończone. Z akt sprawy wynika, że w dniu 13 października 2005 r. użytkownikiem wieczystym przedmiotowej nieruchomości była spółka X Sp. z o. o. z siedzibą w [...]. Następnie prawo użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości było jeszcze kilka razy przedmiotem obrotu - aż G. J. umową sprzedaży zawartą w dniu [...] października 2013 r. sprzedała W. C. prawo użytkowania wieczystego gruntu położonego w [...]. przy ul. [...] wraz z własnością wznoszonego na tym gruncie budynku mieszkalnego z garażem. Wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości W. C. złożył dniu [...] grudnia 2014 r. - a więc przed wydaniem powołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Jednakże wydanie przez Trybunał Konstytucyjny powołanego wyżej wyroku spowodowało, iż od dnia jego ogłoszenia organy orzekające nie mają podstaw prawnych do zastosowania przepisu art. 1 ust. 1 i 3 powołanej ustawy, w wersji zmienionej ustawą z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw - we wskazanym przez Trybunał zakresie. Przepis ten został bowiem wyeliminowany z obrotu prawnego jako niezgodny z Konstytucją RP. W ocenie Sądu, konsekwencją wyżej wskazanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego jest to, że od dnia jego ogłoszenia - we wskazanym przez Trybunał zakresie - przywrócony został stan prawny sprzed 9 października 2011 r. (Dz. U. z 2005 r., Nr 175, poz. 1459, ze zm.). Zgodnie z art. 1 ust. 1, ust. 1a, ust. 2-4 wówczas obowiązującej ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, osoby fizyczne będące w dniu wejścia życie ustawy użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolnych mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności. Uprawnienie takie, zgodnie z art. 1 ust. 2 powołanej ustawy, służyło też dwóm kategoriom osób prawnych: będącym właścicielami lokali, których udział w nieruchomości wspólnej obejmuje prawo użytkowania wieczystego (art. 1 ust. 2 pkt 1) oraz spółdzielniom mieszkaniowym, będącym właścicielami budynków mieszkalnych lub garaży (art. 1 ust. 2 pkt 2). W aktualnym stanie prawnym, uwzględniającym wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 marca 2015 r., sygn. akt K 29/13, jedynie te dwie kategorie osób prawnych (i ich następcy prawni) mogą zatem żądać przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Dla zasadności wyprowadzenia takiego wniosku nie ma znaczenia okoliczność, że w wypadku orzekania przez organy administracji publicznej przed dniem [...] marca 2015 r. krąg podmiotów, będących osobami prawnymi i uprawnionymi do żądania przekształcenia był znacznie szerszy. W rozpatrywanej sprawie, spółka X Sp. z o. o. z siedzibą w [...]., będąca w dniu [...] października 2005 r. użytkownikiem wieczystym przedmiotowej nieruchomości, nie spełnia warunków, które ustawodawca wymienił w art. 1 ust. 2 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 powołanej ustawy, a wnioskodawca, jako osoba fizyczna, nie był w dacie wejścia w życie powołanej ustawy użytkownikiem wieczystym, a więc nie jest uprawniony do wystąpienia z wnioskiem o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości ani samodzielnie, ani jako następca prawny powołanej spółki. Ponadto, w ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie trudno mówić o pokrzywdzeniu interesu skarżącego, skoro w istocie jego sytuacja nie uległa zmianie. Skarżący był i jest nadal użytkownikiem wieczystym przedmiotowej nieruchomości. Pokrzywdzenie rozumiane w tym sensie, iż gdyby wcześniej wydano decyzję, to mogłaby mieć ona inną treść ze względu na korzystniejszy dla skarżącego stan prawny, nie uzasadnia uwzględnienia skargi w sytuacji, gdy treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego wyraźnie wskazuje, że stan prawny, na który powołuje się skarżący, naruszał przepisy Konstytucji. Podsumowując, Sąd uznał, iż z analizy akt sprawy wynika, że postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją zostało przeprowadzone z zachowaniem reguł postępowania określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego (w tym art. 7 kpa), a wydane orzeczenia znajdują oparcie w przepisach prawa materialnego (art. 1 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania pieczystego w prawo własności nieruchomości). Organy obu instancji wnikliwie, rzetelnie i wszechstronnie rozpatrzyły stan faktyczny sprawy oraz szczegółowo wyjaśniły motywy, jakimi się kierowały przy jej rozstrzyganiu. Ponadto, w zgodzie z treścią art. 107 § 3 kpa, uzasadniły przekonująco swoje stanowisko - które dostatecznie odzwierciedla rację decyzyjną i wyjaśnia tok rozumowania organu, prowadzący do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego i procesowego do rzeczywistej sytuacji faktycznej zaistniałej w rozpatrywanej sprawie - zyskując całkowitą aprobatę Sądu. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło