I SA/Wa 1285/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.) po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym skargi W. D. w przedmiocie wznowienia postępowania sądowego zakończonego prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 stycznia 2025 r. i z dnia 4 kwietnia 2025 r. sygn. akt I SA/Wa 2373/24 postanawia: odrzucić skargę o wznowienie postępowania sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 17 stycznia 2025 r. sygn. akt I SA/Wa 2373/24 odrzucił skargę W. D. na pismo Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 8 listopada 2024 r. w przedmiocie udzielenia zgody na wykup mieszkania. W uzasadnieniu WSA w Warszawie wskazał, że sprzedaż lokali mieszkalnych w budynkach stanowiących własność instytutu badawczego w trybie ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o instytutach badawczych (Dz.U. z 2024 r. poz. 534), co do zasady, ma charakter cywilny, a zatem nie zawiera elementu administracyjnego – władczego, gdyż zgodnie z art. 27 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2024 r. poz. 1145 ze zm.) sprzedaż nieruchomości albo oddanie w użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowej wymaga zawarcia umowy w formie aktu notarialnego. W związku powyższym sprzedaż nieruchomości stanowiącej własność instytutu ma charakter cywilnoprawny i z tych względów sprawa tego rodzaju nie podlega kontroli sądowoadministracyjnej. WSA w Warszawie uznał zatem, że sprawa zainicjowana skargę z 8 listopada 2024 r. nie mieści się we wskazanym katalogu aktów i czynności poddanych kognicji sądu administracyjnego, o których mowa w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skoro bowiem [...] w R. nie był zobligowany do załatwienia sprawy skarżącego, ani w drodze decyzji administracyjnej, ani postanowienia wydanego w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, a także postanowienia rozstrzygającego sprawę co do istoty albo innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej, to również nie przysługiwała W. D. skarga do sądu administracyjnego i jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na skutek skargi kasacyjnej W. D. (błędnie nazwanej zażaleniem) WSA w Warszawie postanowieniem z 4 kwietnia 2025 r. sygn. akt I SA/Wa 2373/24 odrzucił skargę kasacyjną wniesioną od postanowienia z 17 stycznia 2025 r. jako wniesioną przez osobę niebędącą adwokatem lub radcą prawnym. Od powyższego postanowienia nie zostało wniesione zażalenie i stało się ono prawomocne. W tej sytuacji postanowienie WSA w Warszawie z 17 stycznia 2025 r. sygn. akt I SA/Wa 2373/24 uprawomocniło się 6 maja 2025 r., co wynika z postanowienia WSA w Warszawie z 9 czerwca 2025 r. sygn. akt I SA/Wa 2373/24. W. D. w piśmie z 10 sierpnia 2025 r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 stycznia 2025 r. i z 4 kwietnia 2025 r. sygn. akt I SA/Wa 2373/24. W skardze o wznowienie wniósł o: 1) uchylenie/zmianę zaskarżonego postanowienia i wznowienie z urzędu postępowania w ww. sprawie oraz wydanie orzeczenia ustalającego prawo lub stosunek prawny jaki skarżącemu przysługuje w ww. sprawie; 2) zmianę błędnie zapisanego w dokumentach sądowych przedmiotu skargi w ten sposób, że: w miejsce zapisanego: "sprawy ze skargi W. D. na pismo Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 listopada 2024 r. w przedmiocie udzielenia zgody na wykup mieszkania" wpisać: "skargi na Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi czynność administracyjną w zakresie rozpoznania skargi z dnia 5 października 2024 r. na Dyrektora [...] w R., która to skarga dotyczy wniosku o wykup (przeniesienie własności) mieszkania nr 1 w budynku przy ul. Al. [...] w B."; 3) zasądzenie według norm przepisanych od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania oraz kompensaty pieniężnej za wyrządzoną szkodę i krzywdę. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że organ zataił fakt, że dyrektor [...] w R. gospodaruje nieruchomością Skarbu Państwa przy Al. [...] w B. na zasadach zarządcy (użytkownika wieczystego), a także że kierownik Oddziału [...] w B. pisał w dokumentacji, że budynek mieszkalny będący własnością Skarbu Państwa został zapisany w rejestrach i kartotekach Urzędu Miasta B. jako budynek niemieszkalny. W ocenie W. D. zatajenie faktu gospodarowania budynkiem mieszkalnym będącym majątkiem Skarbu Państwa może być traktowane jako nieprawidłowość w gospodarowaniu mieniem publicznym. Skarżący uważa, że takie działanie może prowadzić do odpowiedzialności prawnej, w tym karnej zgodnie z przepisami Kodeksu Karnego, np. za podanie nieprawdy lub zatajenie prawdy w oświadczeniach majątkowych, a także wiązać się z konsekwencjami dyscyplinarnymi w przypadku osoby pełniącej funkcje publiczne. Wg skarżącego wbrew temu co stwierdził WSA w Warszawie w sprawie W. D. ma zastosowanie ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o zasadach zbywania mieszkań będących własnością przedsiębiorstw państwowych, niektórych spółek handlowych z udziałem Skarbu Państwa, państwowych osób prawnych oraz niektórych mieszkań będących własnością Skarbu Państwa (Dz.U. z 2016 r. poz. 52). Jego zdaniem obarczona jest też wadą prawną i bezwzględną nieważnością sporządzona przez kierownika Oddziału [...] w B. umowa z 1 lipca 2009 r. o najem lokalu mieszkalnego nr 1 w budynku przy ul. Al. [...] w B. Skarżący wskazał m.in., że sprawa dotyczy gospodarowania majątkiem Skarbu Państwa przez dyrektora [...] w R., która to jednostka badawcza będąca własnością Skarbu Państwa jest powołana i nadzorowana przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi i zgodnie z przepisami, minister jako organ nadzorujący sprawuje nadzór nad zgodnością działań instytutu z przepisami prawa i statutem, realizacją przez instytut podstawowych zadań instytutu oraz prawidłowością gospodarowania majątkiem Skarbu Państwa i wydatkowania środków publicznych, a nad Ministerstwem kontrolę sprawują sądy administracyjne i co do zasady zbywanie przez Instytut Państwowy mieszkań nie ma charakteru cywilnego, a zatem zawiera element administracyjno-władczy. W zakresie właściwości sądów administracyjnych natomiast mieszczą się takie akty lub czynności, które zawierają element władztwa administracyjnego. Wezwaniem z 17 września 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wezwał skarżącego do usunięcia w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania braków formalnych skargi o wznowienie postępowania sądowego w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 2373/24 poprzez wskazanie konkretnej podstawy wznowienia postępowania sądowego i jej uzasadnienie oraz okoliczności stwierdzających zachowanie trzymiesięcznego terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania. W odpowiedzi na wezwanie Sądu w piśmie z 18 września 2025 r. skarżący oświadczył, że w sprawach skarg dotyczących rażącego naruszenia prawa Sąd winien uwzględnić braki formalne pism procesowych z urzędu przy rozpoznaniu merytorycznym skargi. Skarżący podał, że nie wykonuje żadnego zawodu prawniczego, a sprawa dotyczy funkcjonariuszy publicznych, czynności administracyjnych oraz czynności procesowych, które to osoby wykonują zawód zaufania publicznego. Ponadto wskazał, że podstawą wznowienia postępowania sądowego są błędy w ustaleniach faktycznych oraz pojawienie się nowych nieznanych skarżącemu dokumentów urzędowych w zakresie gospodarowania budynkiem mieszkalnym będącym majątkiem Skarbu Państwa, które to dokumenty mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Skarżący wskazał, że podstawę prawną wznowienia postępowania sądowego stanowi art. 273 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) – dalej zwanej "ppsa", zaś okolicznością stwierdzającą zachowanie trzymiesięcznego terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania jest publikowane na stronie: https://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 stycznia 2025 r. sygn. akt I SA/Wa 2373/24. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga o wznowienie postępowania jest niedopuszczalna. Zgodnie z art. 279 ppsa skarga o wznowienie postępowania zakończona prawomocnym orzeczeniem sądu administracyjnego powinna zawierać m.in. podstawę wznowienia i jej uzasadnienie oraz okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi. Dlatego też - według art. 280 § 1 ppsa - sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd skargę o wznowienie odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę. Trafnie wskazał W. D., że zgodnie z art. 273 § 2 ppsa można żądać wznowienia postępowania sądowego zakończonego prawomocnym orzeczeniem w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Jednakże żeby skarga o wznowienie postępowania sądowego mogła być merytorycznie rozpoznana przez Sąd na rozprawie musi "opierać się" na ustawowej podstawie wznowienia z art. 273 § 2 ppsa. Ten warunek jest spełniony jeżeli: 1) po uprawomocnieniu się orzeczenia sądowego wykryto konkretne okoliczności faktyczne lub środki dowodowe o istotnym znaczeniu oddziaływującym na wynik zakończonej sprawy sądowej, tzn. takie które w innym świetle przedstawiają stan faktyczny (a nie stan prawny) sprawy sądowej i które istniały przed zakończeniem sprawy sądowoadministracyjnej, lecz stronie domagającej się wznowienia postępowania nie były wówczas znane; 2) opisane wyżej okoliczności i środki dowodowe muszą być adekwatne względem treści kwestionowanego orzeczenia sądowego, tzn. pozostają w bezpośrednim związku przyczynowo-skutkowym z rodzajem rozstrzygnięcia zawartym w tymże orzeczeniu i motywami tegoż orzeczenia – jego uzasadnieniem; 3) wnoszący skargę o wznowienie postępowania sądowego nie tylko wskaże konkretną podstawę prawną wznowienia postępowania sądowego (np. art. 273 § 2 ppsa), ale też odniesie ją do konkretnych okoliczności faktycznych lub środków dowodowych i uzasadni jaki wpływ te okoliczności lub środki mają na wyniki prawomocnie zakończonej sprawy sądowej. Zdaniem Sądu tychże wymagań nie spełnia skarga z 10 sierpnia 2025 r., sprecyzowana pismem z 18 września 2025 r., o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnie w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 2373/24. Po pierwsze – przywołane przez W. D. środki dowodowe, tj.; 1) pismo [...] Oddziału w B. z 18 lutego 2025 r. w przedmiocie przysługiwania [...] prawa użytkowania wieczystego do gruntu na którym posadowiony jest budynek przy Al. [...] w B., 2) pismo Prezydenta Miasta B. z 20 marca 2025 r. oraz decyzja Prezydenta Miasta B. z 30 czerwca 2025 r. nr WMG-I.70/2025, oba w przedmiocie prowadzenia na wniosek W. D. postępowania ewidencyjnego w przedmiocie ujawnienia zmiany funkcji budynku przy Al. [...] w B. posadowionego na działce nr [...], z funkcji niemieszkalnej na mieszkalną, 3) pismo [...] w R. z 13 marca 2025 r. w przedmiocie niepodlegania nieruchomości przy Al. [...] w B. pod reżim prawny ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o zasadach zbywania mieszkań będących własnością przedsiębiorstw państwowych, niektórych spółek handlowych z udziałem Skarbu Państwa, państwowych osób prawnych oraz niektórych mieszkań będących własnością Skarbu Państwa – nie istniały w dacie wydania przez WSA w Warszawie postanowienia z 17 stycznia 2025 r. sygn. akt I SA/Wa 2373/24. Dlatego, z oczywistych względów, nie mogłyby być znane W. D., ani komukolwiek innemu, także sądowi, w postępowaniu sądowoadministracyjnym na etapie oceny przez Sąd dopuszczalności skargi z 8 listopada 2024 r. Dodatkowo podawana przez W. D. okoliczność niewzięcia pod uwagę przez WSA w Warszawie ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o zasadach zbywania mieszkań będących własnością przedsiębiorstw państwowych, niektórych spółek handlowych z udziałem Skarbu Państwa, państwowych osób prawnych oraz niektórych mieszkań będących własnością Skarbu Państwa dotyczy okoliczności o charakterze prawnym, a nie faktycznym, czego nie dostrzegł skarżący. Przy czym obowiązujący w Rzeczypospolitej Polskiej stan prawny jest zawarty w ogólnodostępnych publikatorach urzędowych – Dziennikach Ustaw i Monitorach Polskich (dostępnych dla obywateli w każdym urzędzie gminy/miasta) i dlatego jest znany obywatelom i sądowi administracyjnemu. Wobec tego o tego rodzaju okoliczności prawej wnoszący skargę o wznowienie postępowania wiedział już w postępowaniu zakończonym postanowieniem sądowym z 17 stycznia 2025 r. (wynika to chociażby z załączonego do skargi W. D. z 8 listopada 2024 r. pisma W. D. z 20 grudnia 2020 r. zatytułowanego "Wniosek o sprzedanie mi mieszkania zakładowego" – k.16 akt sądowych o sygn. I SA/Wa 2373/24). Jeżeli natomiast chodzi o podawaną przez W. D. okoliczność w postaci wadliwości (nieważności) umowy najmu z 1 lipca 2009 r. lokalu nr 1 w budynku przy Al. [...] w B. trzeba wskazać, że nie wynika ona z żadnego środka dowodowego, w szczególności prawomocnego orzeczenia sądowego, które stwierdzałoby taki fakt. Po drugie – wskazywane przez W. D. w skardze o wznowienie postępowania i piśmie precyzującym skargę środki dowodowe i wynikające z nich okoliczności faktyczne nie są w żaden sposób związane z rodzajem rozstrzygnięć zaprezentowanych przez Sąd w postanowieniach z 17 stycznia 2025 r. i 4 kwietnia 2025 r. sygn. akt I SA/Wa 2373/24 oraz motywami ich uzasadnień. Do okoliczności tych (faktycznych) nie nawiązał w tychże orzeczeniach WSA w Warszawie bowiem nie oceniał merytorycznej zasadności skargi W. D. z 8 listopada 2024 r., tj. nie dokonywał oceny zgodności z prawem stanowiska Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi zaprezentowanego w piśmie z 8 listopada 2024 r. stanowiącym odpowiedź na skargę W. D. z 5 października 2024 r. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o wykup mieszkania nr 1 w budynku przy Al. [...] w B. WSA w Warszawie uznał, że sporna pomiędzy W. D., a [...] sprawa o wykup mieszkania będącego w dyspozycji instytutu badawczego ma charakter cywilnoprawny i do jej załatwienia właściwy jest sąd powszechny, a nie sąd administracyjny i dlatego skargę z 8 listopada 2024 r., jako niedopuszczalną, odrzucił na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ppsa. Z kolei skargę kasacyjną WSA w Warszawie uznał za niedopuszczalną, ponieważ nie została sporządzona przez adwokata bądź radcę prawnego, jak tego wymaga art. 175 § 1 ppsa, lecz przez skarżącego osobiście, który nie świadczy zawodowo pomocy prawnej, co sam przyznał w piśmie z 18 września 2025 r. W tej sytuacji powołane przez W. D. środki dowodowe i wynikające z ich okoliczności faktyczne nie mogły mieć żadnego wpływu na wynik sprawy sądowej zakończonej w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 2373/24 To, że W. D. nie zgadza się ze stanowiskiem WSA w Warszawie zaprezentowanym w postanowieniu z 17 stycznia 2025 r. i z 4 kwietnia 2025 r. nie może świadczyć o zasadności skargi o wznowienie postępowania sądowego w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 2373/24. Jeżeli W. D. uważał, że to pierwsze postanowienie jest wadliwe, to winien od tegoż orzeczenia wnieść skargę kasacyjną sporządzoną przez profesjonalnego pełnomocnika – adwokata bądź radcę prawnego. Z kolei jeżeli uważał, że to drugie postanowienie jest wadliwe, to winien wnieść zażalenie sporządzone przez adwokata bądź radcę prawnego. Takich działań skarżący jednak nie podjął. Sąd zwraca uwagę, że skarga kasacyjna winna być sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika (adwokata, radcę prawnego). To samo dotyczy zażalenia od postanowienia odrzucającego skargę kasacyjną. Tych bezwzględnych wymogów prawnych z art. 175 § 1 i art. 194 § 4 ppsa nie można zastąpić rezygnacją przez stronę z wniesienia skargi kasacyjnej, czy zażalenia, aby zamiast tychże środków prawnych wnieść osobiście sporządzoną skargę o wznowienie postępowania sądowego dotyczącą tych samych orzeczeń sądowych. Skarga kasacyjna, czy zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania sądowego to różne środki prawne oparte o inne podstawy prawne ich wnoszenia. Skoro zatem skarga W. D. z 10 sierpnia 2025 r., sprecyzowana pismem z 18 września 2025 r., nie opierała się na ustawowej podstawie wznowienia z art. 273 § 2 ppsa, co wynika już z samej treści tychże pism skonfrontowanych z treścią postanowienia WSA w Warszawie z 17 stycznia 2025 r. i z 4 kwietnia 2025 r. sygn. akt I SA/Wa 2373/24 i argumentami ich uzasadnień, to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie był zobligowany do odrzucenia skargi o wznowienie postępowania sądowego, na podstawie art. 280 § 1 w zw. z art. 279 i art. 273 § 2 ppsa, o czym orzekł jak w sentencji.