I SA/Wa 1287/06
WyrokWSA w Warszawie2006-10-11
Skład orzekający: Sędzia NSA Joanna Banasiewicz, Sędzia WSA Gabriela Nowak, asesor WSA Przemysław Żmich
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zasiłek pielęgnacyjny przyznany osobie samotnie gospodarującej powinien być wliczany do dochodu przy ustalaniu wysokości zasiłku stałego, a w konsekwencji, czy jego pobranie w okresie, gdy przyznano zasiłek pielęgnacyjny, stanowi nienależne świadczenie podlegające zwrotowi?Ratio decidendi
Zasiłek pielęgnacyjny, przyznany osobie samotnie gospodarującej, jest świadczeniem, które zgodnie z przepisami ustawy o pomocy społecznej wlicza się do dochodu tej osoby. W związku z tym, przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego skutkuje koniecznością ponownego ustalenia wysokości zasiłku stałego i zwrotu nadpłaty, jeśli osoba pobrała zasiłek stały w wyższej wysokości, nie informując organu o zmianie swojej sytuacji dochodowej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P., która utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji o zmianie wysokości zasiłku stałego J. S. oraz zobowiązaniu go do zwrotu nienależnie pobranej części zasiłku za marzec 2006 r. Organ pierwszej instancji uzasadnił zmianę sytuacji dochodowej wnioskodawcy przyznaniem mu zasiłku pielęgnacyjnego. Skarżący J. S. wniósł skargę, kwestionując zasadność obniżenia zasiłku stałego i żądając zwrotu utraconych środków.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę J. S.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz (spr.) Sędziowie : WSA Gabriela Nowak asesor WSA Przemysław Żmich Protokolant Ilona Sułek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2006 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego oddala skargę.
I SA/Wa 1287/06
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] maja 2006 r., nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego, art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 856 ze zm.) i art. 8 ust. 1, 3 i 4 oraz art. 37 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania J. S., utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Burmistrza G. w dniu [...] kwietnia 2006 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego.
W uzasadnieniu przedstawiono następujący stan sprawy:
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. działający z upoważnienia Burmistrza G., starszy pracownik socjalny zmienił uprzednio wydaną decyzję Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej nr [...] z dnia [...] maja 2004 r. przyznającą J. S. zasiłek stały w kwocie [...] zł, w ten sposób, że ustalił nową wysokość zasiłku stałego od [...] marca 2006 r. w kwocie [...] zł miesięcznie. Jednocześnie w decyzji zobowiązano wyżej wymienionego do zwrotu nienależnie pobranej części zasiłku stałego za marzec 2006 r. w wysokości [...] zł. Swoje stanowisko organ pierwszej instancji uzasadnił zmianą sytuacji dochodowej wnioskodawcy.
Od powyższej decyzji J. S. wniósł odwołanie, w którym żądał unieważnienia nowej decyzji i domagał się zwrotu tych pieniędzy, które utracił na skutek zmiany decyzji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. zważyło, co następuje:
Jak wynika z aktualizacji wywiadu środowiskowego J. S. prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. na podstawie decyzji nr [...], z dnia [...] marca 2006 r. przyznał skarżącemu bezterminowo od [...] marca 2006 r. zasiłek pielęgnacyjny w kwocie [...] zł miesięcznie. Tym samym sytuacja dochodowa wnioskodawcy uległa zmianie, albowiem to świadczenie, zgodnie z wymogami art. 8 ust. 3 i 4 ustawy o pomocy społecznej wlicza się do jego dochodu. Przywołany przepis stanowi, że "3. za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o:
1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych;
2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach,
3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób.
4. Do dochodu ustalonego w myśl ust. 3 nie wlicza się jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego oraz wartość świadczeń w naturze".
Na mocy art. 37 ust. 2 pkt 1 cytowanej wyżej ustawy, zasiłek stały dla osoby samotnie gospodarującej ustala się w wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej (461 zł), a dochodem tej osoby ([...] zł). W tym stanie rzeczy jest to kwota [...] zł.
Ponadto w odniesieniu do zgłoszonego w odwołaniu żądania zwrotu kwoty ponad [...] zł stwierdzono, że organ pierwszej instancji nie jest zobowiązany do podejmowania działań czyniących zadość takim żądaniom. Pieniądze te należą do kategorii "świadczeń nienależnie pobranych". Za takim stanowiskiem przemawia jednoznacznie art. 109 ustawy o pomocy społecznej, w myśl którego korzystający z pomocy społecznej są zobowiązani do niezwłocznego poinformowania organu, który przyznał świadczenie, o każdej zmianie w ich sytuacji osobistej, dochodowej i majątkowej, która wiąże się z podstawą do przyznania świadczeń. Z zebranego w sprawie materiału środowiskowego nie wynika, by skarżący dopełnił tego obowiązku. W marcu 2006 r., mając już przyznany zasiłek pielęgnacyjny, pobrał zasiłek stały, którego wysokość została ustalona w oparciu o inne kryteria dochodowe. Żądania skarżącego nie znajdują oparcia w obowiązujących przepisach ustawy o pomocy społecznej, dlatego Kolegium utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję pierwszoinstancyjną.
Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. wniósł skargę J. S.. Kwestionując tę decyzję i poprzedzającą ją decyzję Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. z dnia [...] kwietnia 2006 r. skarżący stwierdził, że zarówno zasiłek stały, który otrzymuje po ukończeniu 65 lat, jak i zasiłek pielęgnacyjny, który przyznano mu od marca 2006 r. po ukończeniu 75 lat są zagwarantowane ustawą. "Rząd na te świadczenia daje pieniądze a złodzieje swoją mocą ustawę zmieniają i kradną co miesiąc [...] zł od [...] marca 2006 r." (kwotę tę zapewne podano omyłkowo, bowiem z zaskarżonej decyzji wynika, że wysokość zasiłku stałego obniżono o [...] zł).
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wnosiło o jej oddalenie w całości wobec braku podstaw do uwzględnienia tej skargi i podtrzymało swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu.
Podnieść należy, że sądy administracyjne sprawując kontrolę działalności administracji publicznej oraz orzekając w innych sprawach, co do których przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) mają zastosowanie z mocy ustaw szczególnych, stosują środki określone w ustawie (art. 1 i art. 3 § 1 powołanej ustawy). Kontrola sądowa sprawowana w trybie przepisów tej ustawy obejmuje wyłącznie ocenę dotyczącą zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, aktu lub czynności. W sprawie niniejszej nie zostało wykazane, aby kwestionowane przez skarżącego decyzje naruszały przepisy prawa materialnego lub procesowego w taki sposób, aby zachodziły przesłanki do ich uchylenia, stwierdzenia nieważności lub stwierdzenia, że decyzje te zostały wydane z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 ustawy). Tylko zaś w takim przypadku możliwe byłoby uwzględnienie skargi.
Zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzającą ją decyzja pierwszoinstancyjna zapadły w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu, ustalenia faktyczne znajdują oparcie w materiale dokumentacyjnym sprawy, a mające w sprawie zastosowanie przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej zostały właściwie zastosowane i omówione w uzasadnieniach obu decyzji.
Przyznany J. S. na jego wniosek decyzją z dnia [...] marca 2006 r. zasiłek pielęgnacyjny w kwocie [...] zł miesięcznie, począwszy od [...] marca
2006 r. należy od świadczeń, które wliczane są do dochodu osoby ubiegającej się o świadczenie. Konsekwencją przyznania tego zasiłku była przewidziana przez przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej konieczność zmiany decyzji dotyczącej zasiłku stałego oraz orzeczenie o zwrocie nadpłaty za miesiąc marzec 2006 r., skoro skarżący nie poinformował niezwłocznie o zmianie swojej sytuacji mającej wpływ na wysokość przyznanego świadczenia w postaci zasiłku stałego.
Z przedstawionych względów na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalono skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło