I SA/Wa 1287/11

Referendarz sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 19 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. P. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty postanawia 1. przyznać W. P. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w W. 2. w pozostałym zakresie odmówić przyznania W. P. prawa pomocy. W związku ze złożoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargą na decyzję Ministra Skarbu Państwa z [...] kwietnia 2011 r., nr [...] którą organ utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] lutego 2011 r., nr [...] o odmowie potwierdzenia W. P. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości przez spadkobierców A. G. poza granicami RP skarżąca nadesłała do Sądu wniosek o przyznanie praw pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sadowych oraz ustanowienie adwokata. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy W. P. wyjaśniała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z wnuczką. Źródłem utrzymania skarżącej i jej wnuczki są emerytura w wysokości [...] zł oraz wynagrodzenie za pracę wnuczki w wysokości około [...] zł. Wnioskodawczyni ujawniła, że posiada majątek w postaci mieszkania o powierzchni [...]. Uzasadniając wniosek zaznaczyła, że uzyskiwane dochody obciążone są ratami kredytowymi w wysokości [...] zł oraz [...] zł. W. P. wskazała również, że ponosi opłaty z tytułu czynszu w wysokości [...] zł plus media miesięcznie, co oznacza, że ma do dyspozycji kwotę około [...] zł miesięcznie. Na wezwanie referendarza sądowego do nadesłania dodatkowych dokumentów dokumentujących wysokość rat kredytowych, wnioskodawczyni nadesłała szereg dokumentów potwierdzających m. in. aktualny plan spłaty pożyczki z którego wynika, że w dniu [...] września 2010 r., wnioskodawczyni zawarła w [...] Kasie Oszczędnościowo – Kredytowej im. [...] umowę pożyczki na cele mieszkaniowe na kwotę [...] zł – miesięczna rata kredytu wyniosła [...] zł. Ponadto w dniu [...] listopada 2009 r., skarżąca zawarła w dniu [...] listopada 2009 r. w placówce eurobanku umowę pożyczki w kwocie [...] zł, z dołączonego harmonogramu spłat wynika, że miesięczna rata waha się do [...]zł do od [...] zł, w miesiącu sierpniu wyniosła ona [...] zł. Rozpoznając wniosek na wstępnie należy zauważyć, że stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) może być przyznane osobie fizycznej na jej wniosek. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – wówczas obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, lub częściowym – wówczas obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych i wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1, § 2 i § 3 powołanej ustawy). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 ustawy). Dokonując oceny sytuacji majątkowej W. P. w świetle przedstawionych okoliczności stwierdzić należało, że daje ona podstawy do częściowego uwzględnienia złożonego wniosku. Skarżąca jest w podeszłym wieku i utrzymuje się z niewielkiej emerytury w wysokości ok. [...] zł, niewątpliwie ogranicza to jej możliwości zarobkowania czy też pozyskania dodatkowego dochodu. Odliczając ujawnione obciążenia kredytowe i wydatki związane z codziennym utrzymaniem referendarz sądowy uznał, że W. P. wykazała, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w części zgłoszonego wniosku to jest w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Z wykazanych dochodów nie byłaby ona w stanie samodzielnie opłacić kosztów z tym związanych. Jednocześnie brak jest przesłanek do zwolnienia skarżącej z kosztów. Podkreślić należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że prawo pomocy skierowane jest w pierwszej kolejności do osób, które w sposób od siebie niezależny, niezawiniony znalazły się w bardzo trudnej sytuacji materialnej. W sprawie niniejszej na obecnym etapie postępowania rozpoznanie skargi skarżącej jest uzależnione od uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 200 zł. Kwestia poniesienia innych kosztów sądowych, np. opłat kancelaryjnych (m. in. opłat za wydanie kopii, czy odpisu dokumentu z akt sprawy – odpowiednio 2 lub 10 zł za każdą stronę dokumentu, opłaty za sporządzenie uzasadnienia wyroku -100 zł), czy wydatków (np. kosztów dojazdu do Sądu) nie jest obecnie znana, ponieważ łączna suma poniesionych w postępowaniu sądowym kosztów sądowych będzie zależna od przebiegu sprawy. Ponadto dolegliwość związaną z opłaceniem kosztów niewątpliwie zmniejsza to, że nie wymaga się jednorazowego opłacenia całości kosztów sądowych, ale ich uiszczenie jest rozłożone w czasie. W tej sytuacji nie można uznać, że skarżąca, która ma zabezpieczone potrzeby bytowe i zapewniony stały dochód, ponadto składnikiem budżetu domowego jest również wynagrodzenie wnuczki, jest w na tyle trudnej sytuacji majątkowej, że nie jest w stanie samodzielnie opłacić kosztów sądowych. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.