I SA/Wa 1289/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska Sędziowie WSA Elżbieta Lenart Asesor WSA Iwona Kosińska (spr.) Protokolant Joanna Grzyb po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi P.S. na postanowienie Ministra Budownictwa z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Minister Budownictwa postanowieniem z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania P.S. od decyzji Wojewody Podkarpackiego z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] dotyczącej wywłaszczenia na rzecz Skarbu Państwa na cel publiczny budowy drogi ekspresowej [...] własności nieruchomości położonej w Gminie Ś., obręb M., oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha i ustalającej odszkodowanie za dokonane wywłaszczenie, stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że przedmiotowa działka nr [...] stanowiła własność P.S.. Wojewoda Podkarpacki decyzją z dnia [...] marca 2007 r. orzekł o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa za odszkodowaniem na cel publiczny budowy drogi ekspresowej [...] własności tej działki. Nie zgadzając się z tą decyzją J.S., pełnomocnik P.S., wniosła odwołanie. Po zapoznaniu się z jego treścią oraz z aktami sprawy organ II instancji stanął na stanowisku, że odwołanie to zostało złożone z uchybieniem ustawowego terminu do jego złożenia. W uzasadnieniu organ odwoławczy przywołał treść art. 129 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wyjaśnił, że ze zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji wynika, iż została ona doręczona pełnomocnikowi P.S. w dniu 8 marca 2007 r., a zatem termin do wniesienia przez stronę odwołania upłynął w dniu 22 marca 2007 r. Natomiast, jak wynika z wyjaśnień organu I instancji, odwołanie w niniejszej sprawie zostało złożone osobiście przez pełnomocnika skarżącego w Podkarpackim Urzędzie Wojewódzkim w R. w dniu 23 marca 2007 r., co potwierdza odpowiedni zapis w dzienniku korespondencji. Oznacza to, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem ustawowego terminu do jego złożenia. Do odwołania nie załączono wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Na postanowienie Ministra Budownictwa skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła J.S., pełnomocnik P.S.. W jego uzasadnieniu podkreśliła, że termin do wniesienia odwołania został przekroczony jedynie o jeden dzień. Odwołanie zostało osobiście przez nią złożone w Urzędzie Wojewódzkim w dniu 23 marca 2007 r. i wówczas nie została jej udzielona informacja o przekroczeniu terminu. Ponadto w czasie trwania postępowania wywłaszczeniowego dopuszczono się licznych rażących nieprawidłowości. Odrzucenie w tej sytuacji jej odwołania ze względu na niezachowanie terminu o jeden dzień uważa za kuriozalne, w szczególności kiedy organ wywłaszczeniowy sam często przekraczał ustawowe terminy w trakcie trwającego postępowania. W tej sytuacji strona skarżąca wniosła o przywrócenie terminu odwołania i uchylenie kwestionowanego postanowienia. W odpowiedzi na skargę Minister Budownictwa wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przede wszystkim wyjaśnić należy, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na niezasadność skargi. Zgodnie z art. 129 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia stronie decyzji administracyjnej. Termin określony w tym przepisie jest terminem prekluzyjnym dla strony, a zatem jego uchybienie powoduje, że czynność prawna podjęta przez stronę po jego upływie jest bezskuteczna. Warunkiem skuteczności czynności prawnej - wniesienia odwołania - jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji. Organ odwoławczy obowiązany jest zatem w postępowaniu wstępnym zbadać, czy odwołanie zostało wniesione w przewidzianym przepisami terminie. Każde uchybienie terminu do wniesienia odwołania (niezależnie od jego długości) powoduje, że organ odwoławczy ma obowiązek stwierdzić to uchybienie wydając postanowienie przewidziane w art. 134 kpa, chyba że strona prosi o przywrócenie uchybionego terminu stosownie do art. 58 i następnych kpa i wniosek ten zostanie uwzględniony. Rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa). Oznacza bowiem weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, a zatem decyzji, która korzysta z ochrony trwałości - art. 16 § 1 kpa (wyrok NSA w Warszawie z dnia 18 listopada 1999 r., sygn. akt I SA 330/99, niepubl.; wyrok NSA Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku z 18 października 1995 r., sygn. akt SA/Gd 2865/94, niepubl.). W niniejszej sprawie poza sporem jest fakt złożenia odwołania z przekroczeniem ustawowego terminu. W tej sytuacji organ II instancji prawidłowo, pozostawiając bez merytorycznego rozstrzygnięcia złożone odwołanie, wydał postanowienie stwierdzające ten fakt. Takie działanie organu odwoławczego znajduje pełne uzasadnienie w przywołanych przepisach prawa. Skoro organ administracji publicznej działa na podstawie obowiązujących przepisów prawa i w granicach wyznaczonych przez to prawo, to Sąd nie ma podstaw do kwestionowania prawidłowości wydanego rozstrzygnięcia. Równocześnie wyjaśnić należy, że Sąd nie ma prawnych możliwości przywrócenia uchybionego w postępowaniu administracyjnym terminu do złożenia środka odwoławczego, o co wnosi pełnomocnik skarżącego w złożonej skardze. Zgodnie bowiem z treścią art. 58 i art. 59 zdanie 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. O przywróceniu terminu postanawia właściwy w sprawie organ administracji publicznej (a nie sąd administracyjny). Podkreślić także należy, że prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu i jednocześnie z wniesieniem tej prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Przywrócenie terminu do złożenia prośby o przywrócenie terminu jest zaś niedopuszczalne. Z wyżej wyjaśnionych względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł jak w sentencji.