I SA/Wa 1289/07

Referendarz Sądowy Dariusz Pirogowicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi P. S. na postanowienie Ministra Budownictwa z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia 1.przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w W., 2.odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. P.S. wnioskiem z dnia 9 grudnia 2007 r. uzupełnionym wnioskiem z dnia 20 stycznia 2008 r. wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, wskazując na zamiar wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 grudnia 2007 r. oddalającego jego skargę na postanowienie Ministra Budownictwa z dnia [...]czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Z danych zawartych w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący jest studentem, nie pracuje i pozostaje na utrzymaniu rodziców. Rodzice wnioskodawcy są osobami schorowanymi wymagającymi ciągłego leczenia. Koszty leczenia i rehabilitacji są bardzo wysokie, podobnie koszt diety wymaganej przy leczeniu matki wnioskodawcy. Wnioskodawca wraz z rodzicami zajmują ½ domu stanowiącego własność siostry, jednakże prowadzą odrębne gospodarstwo domowe. Samodzielnie płacą rachunki za gaz, wodę, światło, telefon. Źródłem utrzymania rodziny wnioskodawcy jest emerytura jego matki w kwocie [...] złotych oraz zasiłek ojca w kwocie [...] złotych. Ponadto matka wnioskodawcy od 1 września 2007 r. jest zatrudniona tymczasowo i uzyskuje z tego tytułu dochody w kwocie ok. [...] złotych miesięcznie. Rodzina posiada ponadto nieruchomość rolną o pow. [...] ha. Wnioskodawca i jego rodzice nie posiadają żadnego majątku ani oszczędności, nie zatrudniają i nie pozostają w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym. W tym stanie rzeczy stwierdzono co następuje. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Stosownie zaś do art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, przy czym prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). Zakres żądanego w niniejszej sprawie przez stronę prawa pomocy jest zakresem całkowitym, w rozumieniu art. 245 § 2 powołanej ustawy. W świetle wskazanych przez wnioskodawcę okoliczności dotyczących jego sytuacji materialnej i rodzinnej uzasadniona jest ocena, że znajduje się on w sytuacji kwalifikującej do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie w sprawie profesjonalnego pełnomocnika, a więc w zakresie częściowym, o którym mowa w art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy. Niewątpliwie dochody uzyskiwane w trzyosobowym gospodarstwie domowym skarżącego wynoszące łącznie [...] złotych (emerytura [...] zł + zasiłek [...] zł + dochody z pracy tymczasowej [...] zł), zły stan zdrowia rodziców i związana z tym konieczność ponoszenia dodatkowych wydatków na leczenie wskazują, że nie jest on w stanie ponieść kosztów ustanowienia w sprawie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Zważyć przy tym należy, iż skargę kasacyjną może sporządzić, stosownie do art. 175 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jedynie radca prawny lub adwokat. Natomiast mając na uwadze regularny charakter i wysokość obecnie uzyskiwanych w gospodarstwie domowym wnioskodawcy dochodów (mimo, że on sam ich nie uzyskuje) oraz uwzględniając należne w dacie wniesienia wniosku koszty sądowe, obejmujące wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 100 złotych oraz ewentualne opłaty kancelaryjne, stwierdzić należy, że ich poniesienie leży w zakresie możliwości finansowych rodziny wnioskodawcy i nie spowoduje ryzyka wystąpienia zagrożenia w zabezpieczeniu jej niezbędnych kosztów utrzymania. Zatem nie ma podstaw do przyznania skarżącemu w tym zakresie prawa pomocy. Podkreślić należy, że zwolnienie od obowiązków uiszczania opłat sądowych stanowi instytucje wyjątkową, dlatego może być ona stosowana jedynie wówczas, gdy strona istotnie nie posiada żadnych możliwości finansowych zapłaty tej należności, przy czym jej sytuacja finansowa jest tego rodzaju, że zapłata kosztów związanych z postępowaniem sądowym spowodowałaby utratę płynności finansowej i mogła przyczynić się do uszczerbku koniecznego utrzymania wnioskodawcy i jego rodziny. Ubiegający się o taką pomoc powinien w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny, a dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie zachodzi Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.