I SA/Wa 1289/09

WyrokWSA w Warszawie2009-10-29

Skład orzekający: Daniela Kozłowska, Iwona Kosińska, Agnieszka Miernik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, która nie wykazała posiadania tytułu prawnego do nieruchomości, posiada interes prawny do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o sprzedaży lokalu mieszkalnego?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że wnioskodawczyni nie wykazała posiadania interesu prawnego ani przymiotu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o sprzedaży lokalu. Brak tytułu prawnego do nieruchomości, zarówno w momencie wydania decyzji, jak i obecnie, wyklucza możliwość posiadania takiego interesu. Sąd oparł się na prawomocnym wyroku NSA z 1989 r., który ustalił, że wnioskodawczyni nie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu dotyczącym tej samej nieruchomości.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. o umorzeniu postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z 1982 r. o sprzedaży lokalu mieszkalnego. Wnioskodawczyni twierdziła, że posiada interes prawny do wszczęcia tego postępowania, jednak organy administracji oraz WSA uznały, że nie wykazała ona takiego interesu ani przymiotu strony, opierając się m.in. na wcześniejszym wyroku NSA. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska (spr.) Sędziowie: WSA Iwona Kosińska WSA Agnieszka Miernik Protokolant Anna Traczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2009 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z [...] marca 2007 r. nr [...], po rozpoznania wniosku A. S. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymało w mocy własną decyzję z [...] grudnia 2005 r. nr [...] o umorzeniu postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy W. z [...] czerwca 1982 r. nr [...] orzekającej o sprzedaży lokalu nr [...] w mieszkalnym wraz z udziałem w gruncie przy ul. [...], obecnie [...]. W uzasadnieniu decyzji SKO stwierdziło, że prawa strony muszą wynikać z konkretnego przepisu prawa. Wnioskodawczyni nie wykazała, że w ej sprawie przysługuje jej przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Pojęcie strony, jakim posługuje się ten przepis oraz inne przepisy k.p.a. może być wyprowadzone tylko z administracyjnego prawa materialnego, tj. z konkretnej normy prawnej, która może stanowić podstawę do sformułowania interesu prawnego lub obowiązku danej osoby. Pojęcie interesu prawnego ma charakter materialnoprawny. W ocenie Kolegium takiego interesu A. S. nie posiadała ani w dniu wydania kwestionowanej decyzji o sprzedaży lokalu wraz z udziałem w prawie użytkowania wieczystego, tj. w dniu 5 czerwca 1982 r., ani obecnie w sprawie o stwierdzenie nieważności tej decyzji. Właścicielem przedmiotowej nieruchomości budynkowej jak i gruntowej, w dniu wydania decyzji o sprzedaży lokalu był Skarb Państwa, gdyż dotychczasowi właściciele nie złożyli wniosku w oparciu o dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Zatem po upływie 6 miesięcy od objęcia gruntu w posiadanie przez gminę W., tj. z dniem 16 lutego 1949 r. zarówno grunt jak i budynek przeszedł na własność państwa. Obecnie właścicielem całego budynku, w tym również lokalu nr [...] i użytkownikiem wieczystym nieruchomości gruntowej jest T. S., a właścicielem gruntu W. W dniu wydania decyzji o sprzedaży lokalu jak i obecnie wnioskodawczyni nie przysługiwał i nie przysługuje żaden tytuł prawnorzeczowy do gruntu, na którym posadowiony jest budynek, w którym znajduje się lokal nr [...] ani też do budynku. Zdaniem SKO wnioskodawczyni nie miała również uprawnień o charakterze obligacyjnym. Takiego uprawnienia nie można wyprowadzić z faktu złożenia przez jej poprzedniczkę prawną wniosku w oparciu o uchwałę Rady Ministrów nr 11 z dnia 27 stycznia 1965 r. w sprawie oddawania niektórych terenów na obszarze m.st. Warszawy w wieczyste użytkowanie i nierozpoznania go ostateczną decyzją. Samo złożenie wniosku nie stwarzało i nie stwarza żadnych uprawnień po stronie wnioskodawcy, które pozwoliłyby na uznanie, że przysługuje mu przymiot strony w innym postępowaniu dotyczącym tej samej nieruchomości. Kolegium stwierdziło też, że jest związane wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 kwietnia 1989 r. sygn. akt I S.A. 1054/88, w którym Sąd oddalając skargę na decyzję w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzjami ostatecznymi Wydziału Architektury, Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Urzędu Dzielnicowego W. z dnia [...] czerwca 1982 r. w sprawie sprzedaży budynku i oddaniu w użytkowanie wieczyste gruntu przy ul. [...] w W. uznał, iż zarówno A. S. jak i M. Z. nie przysługiwał przymiot strony w tym postępowaniu. Ponieważ od tamtej pory stan formalno-prawny nie uległ zmianie, to stanowisko Sądu odnośnie prawa do bycia stroną postępowania zakończonego decyzją z [...] czerwca 1982 r. zawarte w powołanym wyroku wiąże w dalszym ciągu organy administracji publicznej. Z tych względów SKO w W. uznało, iż nie było podstaw prawnych do wszczęcia postępowania nadzorczego w oparciu o wniosek A. S. Skoro jednak postępowanie to zostało wszczęte, to po stwierdzeniu, że wnioskodawczyni nie przysługuje przymiot strony tego postępowania, podlegało ono umorzeniu na podstawie art. 105 k.p.a. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. S. podniosła zarzut naruszenia art. 8 i 9, 28, 77, 105 oraz 107 k.p.a. i art. 214 ustawy o gospodarce nieruchomościami przez przyjęcie, że nie ma interesu prawnego i nie przysługuje jej przymiot strony. Wskazując na powyższe naruszenia wniosła o uchylenie wydanych decyzji. W uzasadnieniu skargi podniosła, że postępowanie w wyniku którego zapadło rozstrzygnięcie prowadzone było w sposób niezwykle przewlekły i niekonsekwentny, a przy tym z rażącym naruszeniem szeregu przepisów prawa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. nie dokonało nawet uważnej analizy przedstawionych argumentów i aktualnych okoliczności związanych z wnioskiem o stwierdzenie nieważności. Po zgłoszeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ ten ograniczył się do przywołania wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z drugiej połowy lat 80-tych i lakonicznego oświadczenia, że jest nim związane. Abstrahując od ewidentnej zmiany argumentacji w pierwszej i drugiej decyzji organu, należy stwierdzić, że takie postępowanie jest nielojalne wobec strony, a także niezgodne z prawem. SKO zignorowało zmianę okoliczności, jaką jest obowiązek organów rozpoznania – zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sadu Administracyjnego – rozpoznania w oparciu o art. 214 ustawy o gospodarce nieruchomościami wszelkich dotychczas nierozpoznanych wniosków o zwrot nieruchomości. SKO nie podjęło czynności w celu rzetelnego przeprowadzenia kontroli swojego poprzedniego rozstrzygnięcia. Postępowanie takie nie spełnia standardów praworządności i z pewnością nie służy pogłębianiu zaufania obywateli do organów administracji publicznej, gdyż świadczyć może tylko o arbitralności i zupełnym braku odpowiedzialności z treść uzasadnienia własnych decyzji. W ocenie skarżącej naruszenie art. 8 i 9 k.p.a. polegało na bezkrytycznym zignorowaniu przez SKO w zaskarżonej decyzji własnych i jednoznacznych wyjaśnień i ocen zawartych w pierwszej decyzji z dnia [...] grudnia 2005 r., w uzasadnieniu której stwierdziło ono, że "w przypadku wzruszenia tych decyzji [decyzji Zarządu Gminy W. nr [...] z [...] czerwca 2001 r. oraz decyzji SKO z dnia [...].11.2005 r. – nr [...] w trybie i na zasadach przewidzianych w prawa skutkowałoby to (...) wyeliminowaniem decyzji pozbawiającej praw do nieruchomości byłych właścicieli", a co za tym idzie przesądzałoby o istnieniu ewidentnego interesu prawnego po stronie skarżącej. Obie decyzje, których "wyeliminowanie" z obrotu prawnego miałoby przesądzać o możliwości ponownego zgłoszenia wniosku o stwierdzenie nieważności bądź o celowości jego merytorycznego rozpoznania, zostały uchylone decyzją SKO z dnia [...] marca 2006 r. nr [...], na mocy której sprawa roszczeń z art. 214 ustawy o gospodarce nieruchomościami została przekazana do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. Poprzez przyjęcie, że z przepisu art. 214 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie sposób wykazać interesu prawnego po stronie skarżącej, doszło do naruszenia tego przepisu. Naruszenie art. 28 k.p.a. polega na tym, że mimo powyższych okoliczności, przyjęto, iż skarżąca nie posiada interesu prawnego i uprawnienia do wszczęcia postępowania o stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy W. z dnia [...] czerwca 1982 r., pomimo wcześniejszego wszczęcia innego postępowania wnioskiem z 1965 r., zgłoszonym przez jej i innych uczestników poprzedniczkę prawną. Zdaniem skarżącej naruszenie art. 7 i 107 k.p.a. polegało na nierozpatrzeniu wszelkich istotnych okoliczności, a następnie sporządzenie lakonicznego uzasadnienia z pominięciem szeregu okoliczności wyeksponowanych w piśmie z dnia 4 września 2006 r. i nieodniesienie się do niego, przy ograniczeniu się do tekstu będącego w większości powszechnie znaną kalką zapatrywań dotyczących wykładni art. 28 k.p.a., pozbawioną jakiegokolwiek odniesienia do konkretnych okoliczności niniejszej niewątpliwie złożonej sprawy. Pomimo braku podstaw postępowanie wszczęte w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zostało umorzone, co narusza art. 105 k.p.a. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 7 listopada 2007 r. sygn. I S.A./Wa 956/07 oddalił skargę A. S. Sąd stwierdził w uzasadnieniu wyroku, że z akt administracyjnych sprawy wynika, iż wniosek z dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy odnośnie nieruchomości przy ul. [...] nie został złożony przez byłych właścicieli nieruchomości – poprzedników prawnych zarówno skarżącej jak również uczestnika postępowania T. S., a zatem zarówno grunt jak i budynek przeszedł na własność Państwa. Oznacza to, że skarżąca nie ma interesu prawnego w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji z [...] czerwca 1982 r. o sprzedaży lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy ul. [...], obecnie [...]. W ocenie Sądu A. S. nie wykazała, że w tej sprawie przysługuje jej przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Sąd wskazał ponadto, że podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w uzasadnieniu wyroku z dnia 24 listopada 2004 r. sygn. OSK 919/04, w którym przyjęto, że byli właściciele gruntów [...] mają przymiot strony w rozumieniu art. 29 k.p.a. w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o sprzedaży lokalu w budynku znajdującym się na gruncie będącym poprzednio ich własności w sytuacji, gdy odzyskali część lokali (niesprzedanych), a jednocześnie stwierdzono, że decyzja o odmowie ustanowienia na ich rzecz własności czasowej (użytkowania wieczystego) w części dotyczącej sprzedanych lokali została wydana z naruszeniem prawa. Uwzględniając te ustalenia Sąd na postawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), oddalił skargę. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego A. S., reprezentowana przez adwokata, zaskarżąjąc go w całości. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 8 lipca 2009 r. sygn. I OSK 1076/08 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 listopada 2007 r. sygn. akt I S.A./Wa 956/07 i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wyroku NSA wskazał, że w niniejszej sprawie skarżąca oparła skargę kasacyjną na obydwu podstawach kasacyjnych wskazanych w art. 174 P.p.s.a., a w związku z tym w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zarzut naruszenia przepisów postępowania. Za zasadny Sąd uznał zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie art. 141 § 4 P.p.s.a (błędnie określony jako § 2) w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Z przepisu art. 141 § 4 P.p.s.a. wynika, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Oznacza to, że z jednej strony Sąd powinien przedstawić przebieg postępowania w sprawie jaki i zarzuty zawarte w skardze, a także stanowisko strony przeciwnej. Sąd ma wskazać podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia oraz przemawiające za tą podstawą argumenty. Podstawa prawna nie może ograniczać się do wskazania odpowiednich przepisów art. 145-152 P.p.s.a., lecz powinna także nawiązywać do tych przepisów prawa materialnego i procesowego mających znaczenie dla rozstrzygnięcia zawartego w decyzji poddanej sądowej kontroli. Druga część uzasadnienia powinna nawiązywać do pierwszej. Wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia wymaga, aby Sąd pierwszej instancji ustosunkował się zarówno do ustaleń poczynionych w postępowaniu administracyjnym i do dokonanej przez organ subsumpcji stanu faktycznego do mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa materialnego. Ponadto Sąd ten w ramach wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia powinien przedstawić swoje stanowisko co do zarzutów podniesionych w skardze, jeżeli dotyczą one kwestii, które mogły mieć wpływ na to rozstrzygnięcie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w skardze kasacyjnej trafnie podniesiono, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku ma charakter lakoniczny i sprowadza się do powołania art. 1 ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, stwierdzenia że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, określenia przedmiotu sprawy, podzielenia stanowiska Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., charakterystyki akt sprawy, powołania jednego z wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczącego innego stanu faktycznego oraz wyliczenia zarzutów, które skarżąca w podniosła w skardze. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego tak sporządzone uzasadnienie wyroku nie pozwala na jego kontrolę kasacyjną. Analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku upoważnia do stwierdzenia, że brak w nim jakiegokolwiek ustosunkowania się do zarzutów podniesionych w skardze. Dotyczyły one kwestii, która była kluczowa dla dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a mianowicie, czy toczące się jednocześnie z postępowaniem nadzorczym z udziałem skarżącej postępowanie w sprawie jej uprawnień wynikających z art. 214 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w związku ze złożonym przez Z. Z. w dniu 7 czerwca 1965 r. wnioskiem o przyznanie następcom prawnym byłego właściciela praw do nieruchomości w W. przy ul. [...] (potwierdzone złożeniem do akt sprawy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2005 r. nr [...]), z którego pominięciem w ocenie skarżącej zapadła decyzja Naczelnika Dzielnicy W. z dnia [...] czerwca 1982 r. będąca przedmiotem postępowania nadzorczego pozwala na uznanie, że w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji z [...] czerwca 1982 r. posiada ona przymiot strony w rozumieniu art. 29 k.p.a. Ponadto Sąd pierwszej instancji nie uwzględnił treści art. 134 § 1 P.p.s.a. i rozważył, czy i jakie znaczenie ma w tej sprawie wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 kwietnia 1989 r. sygn. I S.A. 1054/88 oddalający skargę w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej powołaną decyzją z [...] czerwca 1982 r. Omówione uchybienia obowiązkom z art. 141 § 1 P.p.s.a. mogło mieć isotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny w tej sytuacji uznał, iż ocena zarzutu naruszenia prawa materialnego jest przedwczesna. Rozpatrując ponownie sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wojewódzki sąd administracyjny może odstąpić od zawartej w orzeczeniu wykładni, jeżeli stan faktyczny sprawy ustalony w wyniku ponownego jej rozpoznania uległ tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego nie mają zastosowania przepisy wyjaśnione przez Naczelny Sąd Administracyjnego albo po wydaniu orzeczenia zmienił się stan prawny. W rozpatrywanej sprawie nie zachodzą okoliczności wyłączające związane dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 lipca 2009 r. sygn. I OSK 1076/08 wykładnią prawa. Uwzględniając powyższe Sąd stwierdza, że skarga nie mogła być uwzględniona, bowiem w zaskarżonych decyzjach prawidłowo zostało ustalone, że skarżącej nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] czerwca 1982 r. o sprzedaży lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] w W. Jest w sprawie bezsporne, że dotychczasowi właściciele tej nieruchomości nie złożyli wniosku o prawo do gruntu, stosownie do art. 7 ust. 1 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. Przepis ten stanowi o możliwości złożenia przez dotychczasowego właściciela, w ciągu 6 miesięcy od dnia objęcia gruntu w posiadanie przez gminę, wniosku o przyznanie na tym gruncie prawa wieczystej dzierżawy z czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy za opłatą symboliczną. W razie niezłożenia wniosku o prawo do gruntu, przewidzianego w art. 7 ust. 1 dekretu, gmina obowiązana była uiścić odszkodowanie (art. 7 ust. 5 dekretu). Sąd orzekający w tej sprawie miał na uwadze też treść art. 170 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, według którego orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Wynika z tego przepisu, że sąd administracyjny rozpoznający tę sprawę obowiązany jest uwzględnić ustalenia poczynione w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 kwietnia 1989 r. sygn. I S.A. 1054/88. W tym wyroku Sąd oddalając skargę A. S. i M. Z. na decyzję Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu W. z dnia [...] czerwca 1988 r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzjami ostatecznymi Wydziału Architektury, Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Urzędu Dzielnicowego W. z [...] czerwca 1982 r. dotyczącej sprzedaży budynku i oddania w użytkowanie wieczyste gruntu położonego w W. przy ul. [...], uznał: niewątpliwy jest w sprawie fakt nabycia przez Państwo prawa własności zabudowanej nieruchomości położonej przy ul. [...] w W. na mocy art. 1 i 7 dekretu z 26.X.1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze Miasta Stołecznego Warszawy /Dz. U. Nr 50, poz. 279), której uprzednio byli właścicielami O. G. oraz spadkobiercy S. Z. Prawo własności Państwa zostało ujawnione w księdze wieczystej tej nieruchomości Kw nr [...]. Powyższa nieruchomość została wyznaczona do sprzedaży zarządzeniem Naczelnika Urzędu Dzielnicowego W. z 26.III.1982 r. W tym czasie w budynku tym mieszkała O. G. oraz jej córka A. z mężem J. S. Złożyli oni wniosek o nabycie tej nieruchomości. Wniosku takiego nie złożyli skarżący. Nie mogli być wobec tego stroną postępowania administracyjnego wsprawie sprzedaży nieruchomości przy ul. [...]. Zasadnie więc organ administracji stwierdził brak podstawy z art. 145 § 1 kpa do wznowienia postępowania. W powyższym wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wypowiedział się co do przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym wznowienia postępowania w sprawie sprzedaży nieruchomości i uznał, że skarżąca takiego przymiotu nie miała. Należy zauważyć, że w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jaki i postępowaniu o wznowienie postępowania pojęcie strony ocenia się według tych samych kryteriów wynikających z przepisów prawa materialnego. Należy dodać, że wszczęcie postępowania może też nastąpić z urzędu, przy czym postępowanie o wznowienie postępowania z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i art. 145a k.p.a. następuje tylko na żądanie strony. Skoro Sąd w powołanym wyżej wyroku ustalił, że skarżącej nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu o wznowienie postępowania, to przy uwzględnieniu, że warunki do uzyskania tego przymiotu tak w postępowaniu o wznowienie jak i o stwierdzenie nieważności decyzji są tożsame, stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. przyjęte w zaskarżonych decyzjach jest prawidłowe. Sąd podziela pogląd SKO, że pojęcie strony, jakim posługuje się art. 28 k.p.a. może być wyprowadzone tylko z administracyjnego prawa materialnego, tj. z konkretnej normy prawnej, która może stanowić podstawę do sformułowania interesu prawnego lub obowiązku danej osoby. Aby mieć przymiot strony należy wykazać interes prawny w danym postępowaniu lub w żądaniu dokonania czynności przez organ. Interes prawny musi wynikać z przepisów prawa materialnego, stanowiącego podstawę ustalenia uprawnienia lub obowiązku. Nie wystarczy wykazać jakiegokolwiek interesu, ale musi on mieć charakter prawny, a więc musi istnieć norma prawna przewidująca w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do określonego podmiotu możliwość wydania decyzji lub podjęcia czynności. Wnioskodawcy w tej sprawie interesu takiego nie posiadają. Nie posiadali go też w dniu wydania kwestionowanej decyzji o sprzedaży lokalu nr [...], tj. w dniu [...] czerwca 1982 r. W sprawie jest bezsporne, że właścicielem nieruchomości (budynku i gruntu) przy ul. [...] był w tym dniu Skarb Państwa. Dodać trzeba w tym miejscu, że dotychczasowi właściciele tej nieruchomości nie złożyli wniosku stosownie do przepisów dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. Po upływie 6 miesięcy od objęcia gruntu w posiadanie przez gminę, co nastąpiło z dniem 16 sierpnia 1948 r., zarówno grunt jak i budynek stał się własnością gminy, a następnie od dnia 13 kwietnia 1950 r. na mocy art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz. 130), nieruchomość stała się własnością Skarbu Państwa. Obecnie właścicielem gruntu jest ponownie W. a użytkownikiem wieczystym i właścicielem budynku, w tym lokalu nr [...], T. S. Powyższe wskazuje, że zarówno w dniu wydania decyzji o sprzedaży przedmiotowego lokalu, jak i obecnie A. S. nie przysługiwał i nie przysługuje żaden tytuł prawny do tej nieruchomości. Takiego tytułu nie można też wywodzić z wniosku złożonego w oparciu o przepisy uchwały nr 11 Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 1965 r. w sprawie oddawania niektórych terenów na obszarze m.st. Warszawy w wieczyste użytkowanie (M.P. Nr 6, poz. 18) i nierozpoznania go ostateczną decyzją. Samo złożenie wniosku na podstawie tej uchwały nie powoduje, że wnioskodawca lub jego następca prawny nabył uprawnienie do żądania, jako strona postępowania, działań organu administracji w innym postępowaniu dotyczącym nieruchomości objętej wnioskiem. Nie oznacza to jednak, że ze zgłoszonego wniosku nie wypływają dla skarżącej inne niż w tej sprawie uprawnienia. W sprawie z wniosku dotychczasowego właściciela nieruchomości przejętej na podstawie dekretu o własności i użytkowaniu nieruchomości na obszarze m.st. Warszawy, zgłoszonego w trybie uchwały nr 11 Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 1965 r., jeżeli sprawa nie została zakończona decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.), może mieć zastosowanie przepis art. 214 tej ustawy. Taki też pogląd przedstawił Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 9 listopada 1998 r. sygn. OPK 11/98 (ONSA 1999 z. 1, poz. 14). Sąd rozpoznający tę sprawę podziela w pełni prezentowane przez NSA stanowisko. Z akt sprawy wynika, że podobny pogląd przyjęły organy kontynuując postępowanie wszczęte wnioskiem złożonym w oparciu o uchwałę nr 11 Rady Ministrów. Uwzględniając powyższe należy przyjąć, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2006 r. nr [...], którą uchylona została decyzja tego organu z dnia [...] listopada 2005 r. oraz poprzedzająca ją decyzja Zarządu Gminy W. z dnia [...] czerwca 2001 r. i sprawa w przedmiocie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w W. przy ul. [...] przekazana została do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji – nie ma znaczenia prawnego dla rozpatrywanej sprawy. Postępowanie w sprawie prawa do gruntu toczy się obecnie na podstawie art. 214 ustawy o gospodarce nieruchomościami i nie ma wpływu na ocenę legalności decyzji o sprzedaży przedmiotowego lokalu. Wskazane okoliczności pozwalają na stwierdzenie, że skarżąca nie legitymuje się interesem prawnym w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji o sprzedaży lokalu. Należy jednak zauważyć, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu (art. 157 § 2 k.p.a.), zatem także organ nadzorczy jest uprawniony do wszczęcia postępowania w sprawie legalności decyzji z dnia [...] czerwca 1982 r. Z tych względów Sąd orzekł jak w wyroku na podstawie art. 151 – Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło