I SA/Wa 1291/16

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Aneta Żak po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym – zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi H.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu w wysokości 169 zł od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej, skarżąca H.S. wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, w skład jej majątku wchodzi odziedziczony, wymagający remontu dom o pow. [...], którego skarżąca jest współużytkownikiem wieczystym w części obejmującej kuchnię, przedpokój i łazienkę. Wnioskodawczyni oświadczyła, że prowadzi działalność gospodarczą, która w 2016 r. przynosiła jej dochody w wysokości od [...] do [...] miesięcznie. Skarżąca wyjaśniła, że 50 % dochodów wpływa na konto komornika tytułem spłaty kredytów. Skarżącej wystawiono nakazy zapłaty na rzecz banków na łączną kwotę [...], strona posiada ponadto zobowiązania wobec urzędu skarbowego na kwotę powyżej [...]. Na utrzymanie domu wnioskodawczyni wydaje ok. [...] miesięcznie, kwota ta nie obejmuje jednakże wydatków na żywność. W uzasadnieniu wniosku strona podała, że niewielki dochód uniemożliwia jej wygospodarowanie środków na opłaty sądowe, podnosząc zarazem, że wysokość opłaty adiacenckiej przewyższa wysokość kosztów dołączenia do sieci wodociągowo - kanalizacyjnej, które to koszty skarżąca planuje ponieść z pożyczonych środków. Zobowiązana na mocy zarządzenia z dnia 30 grudnia 2016 r. wydanego na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718), dalej: p.p.s.a., do przedstawienia dodatkowych dokumentów oraz oświadczeń dotyczących deklarowanej sytuacji materialnej, m.in. wyciągów z rachunków bankowych, odpisów zeznań podatkowych, sprawozdań finansowych lub podatkowej księgi przychodów i rozchodów, dokumentów potwierdzających posiadanie wskazanych we wniosku zobowiązań (kredytów) oraz dokumentów wskazujących na ewentualne zaległości w spłacie zobowiązań, skarżąca oświadczyła, że posiada jedno konto osobiste, wyciąg z którego za okres wrzesień 2016 r. – luty 2017 r. skarżąca załączyła. Wnioskodawczyni przedstawiła ponadto kopie zeznań o wysokości osiągniętego dochodu (PIT-36) za rok podatkowy 2014 i 2015 oraz podatkową księgę przychodów i rozchodów za lata 2015 i 2016, a także dokumenty wskazujące na posiadane zobowiązania kredytowe oraz zobowiązania wobec organów podatkowych. Skarżąca oświadczyła ponadto, że nie posiada kont i lokat dewizowych i terminowych, ani środków trwałych. Mając powyższe na uwadze należało zważyć, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 3). Rozpoznawany wniosek zawiera żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, zatem dotyczy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. W świetle art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny . Analiza sytuacji majątkowej skarżącej dokonana w oparciu o informacje zawarte w złożonym przez nią wniosku o prawo pomocy oraz wynikające z załączonych do wniosku dokumentów przez pryzmat przesłanki wskazanej w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prowadzi do wniosku, że wniosek H. S. zasługuje na uwzględnienie. Ocena materiałów źródłowych złożonych na potrzeby postępowania wpadkowego w przedmiocie prawa pomocy wskazuje, że samodzielne poniesienie przez wnioskodawcę pełnych kosztów sądowych w sprawie może wiązać się z uszczerbkiem w utrzymaniu koniecznym wnioskodawczyni. Należy bowiem mieć na względzie, że aczkolwiek wpis sądowy w niniejszej sprawie wynosi 169 zł, to jednak z uwagi na to, że w sprawie równolegle prowadzonej pod sygn. akt I SA/Wa 1292/16 na skarżącą nałożono obowiązek poniesienia wpisu od skargi ustalonego w wysokości 158 zł, na dzień rozpoznawania wniosku o prawo pomocy na stronie ciąży obowiązek uiszczenia opłat sądowych w łącznej kwocie 327 zł. Oceniając, czy poniesienie opłat sądowych w tej wysokości nie sprowadzi na stronę zagrożenia, o którym stanowi art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. uwzględniono, że z przedstawionych przez stronę dokumentów (zeznania podatkowe oraz podatkowe księgi przychodów i rozchodów za rok 2015 i 2016) wynika, że skarżąca utrzymuje się z jednego źródła dochodu – pozarolniczej działalności gospodarczej – która w roku 2014 r. przyniosła jej dochód w wysokości [...], w roku 2015 r. - [...], zaś w 2016 r. - [...]. Aczkolwiek uśredniony dochód miesięczny strony wynosi ok. [...], co w sytuacji, gdy wnioskodawczyni deklaruje ponoszenie wydatków na utrzymanie w wysokości [...] miesięcznie (bez wydatków na wyżywienie) nie sprzeciwiałoby się domaganiu od skarżącej, by koszty opłat sądowych poniosła samodzielnie, to jednak w niniejszym postępowaniu uwzględnić należało także znaczną wysokość ciążących na stronie zobowiązań finansowych, zarówno publicznoprawnych, jak i prywatnoprawnych. W ramach tych pierwszych skarżąca wykazała, że na dzień [...] września 2016 r. wysokość dochodzonych względem niej należności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych oraz opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi wynosi [...] (zawiadomienie o zajęciu wierzytelności wydane przez właściwy organ egzekucyjny – Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...], k. 41). Wysokość ciążących na skarżącej zobowiązań prywatnoprawnych, według wystawionych w postępowaniu upominawczym nakazów zapłaty (wydanych w dniach [...] listopada 2016 r. i [...] października 2016 r. – k. 38 i 39, stwierdzających obowiązek zapłaty w ciągu dwóch tygodni od ich doręczania) oraz wezwania z dnia [...] listopada 2016 r. wyniosła łącznie w ostatnim kwartale 2016 r. [...]. Powyższe dane wskazują, że w niniejszym przypadku należało uznać, iż stanowi on sytuację wykazania istnienia usprawiedliwionych podstaw do zwolnienia od kosztów sądowych poprzez przeniesienie ciężaru ich ponoszenia na Skarb Państwa z osoby, która posiada zobowiązania finansowe powstałe poprzez zaciągnięcie zobowiązań, m.in., kredytowych, gdyż wnioskodawczyni spełniła warunek wykazania, że nieuwzględnienie jej wniosku stanowić może zagrożenie jej bytu. Przyjmując, że okoliczności przedstawione w złożonym wniosku uzasadniają przyjęcie, iż skarżąca spełnia wskazany w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. warunek udzielenia prawa pomocy w zakresie częściowym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.